ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਂ ਚੈਵ ਮੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇਨਾਹਂ ਪਰਮਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਰਤਾ-ਭਰ ਵੀ ਡੂੰਘ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ।
ਏਤਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਲੀਲਯਾ ਮਯਾ
ਇਹ ਗਿਆਨ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਤਥਾ ਤਥਾ ਦੇਵ ਵਰਾऽਪ੍ਰਮੇਯਂ ਹृਦ੍ਯਂ ਮਨੋ ਭਾਵਯਸੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਠੀਕ ਹੈ, ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਅਣਮਾਪ ਮਾਲਕ ਵਰਾਹ! ਤੂੰ ਦਿਲ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੱਜਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।
ਤਤੋ ਮਹੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਰੇष੍ਠੀ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ—
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਹ੍ਯੇਵਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਲੋਕਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਵਾਮੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਰਂ ਮਮ
ਇਹ 'ਸਤੁਤਸਵਾਮੀ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਗੁਪਤ ਥਾਂ।
ਪੁਤ੍ਰੋऽਹਂ ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਕ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਃ 148.
ਮੈਂ ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ।
ਪਞ੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਸੁਸ਼ਿष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਚੇਲੇ ਹੋਣਗੇ।
ਤੇ ਮਾਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯਿष੍ਪਨ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਂ ਮਹੀਂ ਗਤਮ੍
ਉਹ ਮੇਰੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨਗੇ।
ਭृਗੁਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਭਾਗੇ ਮਮ ਮਾਗਾਰ੍ਨੁਸਾਰਿਣਃ
ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੀ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲੇਗਾ।
ਸ੍ਵਯਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਭਾਸਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਸਦਾ
ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣਗੇ।
ਗਚ੍ਛਤਾ ਬਹੁਕਾਲੇਨ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ—
ਵਰਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯੋ ਯਸ੍ਯ ਹृਦਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ: ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠੇਤ ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਃ ਸੁਨਿष੍ਠਿਤਃ
ਜਿਥੇ ਧਰਮ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਤਵ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਇਹਲੋਕਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤਾਮ੍
ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲੇ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਯਤੋ ਯੂਯਂ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋ।
ਤਦੇਤੇ ਪ੍ਰਵਦਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਭਾਗਵਤਪ੍ਰਿਯਮ੍ 148.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹ ਦੱਸਣਗੇ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਵਾਰਾਹਂ ਘृਤਸਮ੍ਮਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰਿਆਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਵਰਾਹ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਘਿਉ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਮਂ ਮਯਾ ਚੈਵ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾ ਪਰਿਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਮਿਦਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਭੂਮੇ ਭਕ੍ਤੇषੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਇਹ ਉੱਚਾ ਤੇ ਬੜਾ ਸੁਖਮ ਗਿਆਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਕਿਞ੍ਚਿਦਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਰਤੀਏ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਕੇਚਿਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਕੇਚਿਤ੍ਕਰ੍ਮਣਿ ਨਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ਯੋਗਬਲਂ ਭੁਕ੍ਤਾ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਮ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਾਣ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਕਰਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਵਿਕ੍ਰਯਾਃ
ਕੁਝ ਸਾਰੇ ਫਰਜ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦੇਵਿ ਸਂਸਾਰਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਤੇ ਤਥਾ ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਚ੍ਚ ਯਸ੍ਯਾਭਿਰੋਚਤੇ
ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਯੁਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਭੂਮੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ 148.
ਜਿਸ ਜੁਗ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਧਰਤੀਏ, ਮਨੁੱਖ ਇੰਝ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਤ੍ਪਰਾਮ੍
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਧੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਭਵੇਦ੍ਦੋषਸ੍ਤੇषਾਮਤ੍ਰ ਪੁਨਰ੍ਭਵਃ
ਜੇ ਮੇਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਨਾਯਂ ਪਰੋ ਲੋਕੋ ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯੋਪਹਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਈਰਖਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਦੁਨੀਆ ਨਹੀਂ।