ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਗਙ੍ਗਯਾ ਮਿਲਿਤਾ ਯਤ੍ਰ ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾ ਮਹਾਫਲਾ

ਜਿੱਥੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਆਦੌ ਸਾ ਗਣ੍ਡਕੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾ ਚ ਸਙ੍ਗਤਾ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੰਡਕੀ ਦਰਿਆ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰਿ

ਹੇ ਸੁੰਦਰਏ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਬਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੂਰ੍ਵਪृष੍ਟਂ ਤਯਾ ਯਚ੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਾਗਵਤਪ੍ਰਿਯਮ੍

ਅਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸੀ ਸੀ—

ਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਪਸਾਂ ਚ ਮਹਤ੍ਤਪਃ

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਹੈ।

ਮਹਾਲਾਭਸ੍ਤੁ ਲਾਭਾਨਾਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਮਾਦਪਰਂ ਮਹਤ੍

ਸਭ ਲਾਭਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਨੀਚਾਯ ਨ ਚ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸੇਵਿਤੁਮ੍ ੧੪੫.

ਇਹ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

ਲੋਭਮੋਹਮਦਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯੇ ਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯਬੁਦ੍ਧਯਃ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ, ਮੋਹ, ਅਹੰਕਾਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—

ਕੁਲਾਨਿ ਤਾਰਿਤਾਨ੍ਯੇਵਂ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਚ ਸਪ੍ਤ ਚ

ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰੀ, ਮਾਤਰੀ ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਬਣੇ ਸਤ ਸਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਮਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਥਿਤਂ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵਿ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ

ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਪਂਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ' ਦੇ 'ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਂਵ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੌ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਰੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਥਹृषੀਕੇਸ਼ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਹ੍ਯਂ ਮਹੌਜਸਮ੍

ਹੁਣ ਰੁਰੂ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ: ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਗੁਪਤ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ—

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾ

ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰੁਰੁषਣ੍ਡਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਮਾਰ੍ਚ੍ਚਿਤਮ੍

ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਰੁਰੂਸ਼ੰਡਾ ਆਖਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ—

ਯਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਰਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਤ੍ਵਯਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍

ਉਹੀ ਉੱਚਾ ਖੇਤਰ, ਹੇ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ—

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਭृਗੁਵਂਸ਼ੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਇੱਕ ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ,

ਯਜ੍ਞਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਕੁਸ਼ਲੋ ਵ੍ਰਤਨਿष੍ਠੋऽਤਿਥਿਪ੍ਰਿਯਃ

ਉਹ ਯਗਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ,

ਸ਼ਾਨ੍ਤੈਰ੍ਮृਗਗਣੈਃ ਕੀਰ੍ਣਂ ਕਨ੍ਦਮੂਲਫਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍

ਉਹ ਥਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਕੰਦ, ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਵਾਫਰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ,

ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਤਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍

ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ—

ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਨਾਃ ਪ੍ਰਭੁਃ

ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਸੀ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ—

ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਸ੍ਯ ਯੂਯਮੇਵ ਪਰਾ ਗਤਿਃ 146.

ਜਦ ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਹਿ ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।

ਤਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਕਾਮਮਲਯਾਨਿਲਾਃ

ਜਦ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਕਾਮ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ—

ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਪਿ ਮਨਃ ਕਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਯਾਮਹੇ

ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਵੀ ਲਏ, ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦਾ ਮਨ ਨਾਹ ਹਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?

ਆਜ੍ਞਾਪ੍ਰਸਾਦਂ ਤੇ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਵਦ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸੁਖੀ ਭਵ

ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।

ਤਦੈਵ ਮੇ ਗਤਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਭਵਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਦਾ

ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ।

ਹਿਮਸ਼ੈਲੇ ਮਹਾਰਮ੍ਯੇ ਹृषੀਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਿਤੋ ਮੁਨਿਃ

ਹਿਮਾਲੇ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਕ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।

ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਮੇ ਪਦਂ ਨੂਨਂ ਤਤ੍ਤਪੋ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍

ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਦਿਓ।

ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਾਯ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਾਮਦੇਵਪੁਰਃਸਰਾਃ

ਫਿਰ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਉਹ ਚਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।