ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਭੂਮੇ ਤਸ੍ਯਾਪਰਾਧਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਕ੍ਸ਼ਮਾਮ੍ਯਹਮ੍

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਤਥੈਵਾਯਂ ਦੇਵਨਦ੍ਯੋ ਸਂਗਮਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੇਵੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਹਮਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਧਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮੁਖਃ ਸ੍ਥਿਤਃ

ਮੈਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।

ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਰਤੀਏ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

ਸ਼ਿਵੋ ਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਥਾਨੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਵੈ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ

ਮੇਰੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਖੜੇ ਹਨ।

ਤਂ ਯੇ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦੇਵਿ ਨੂਨਂ ਮਾਮੇਵ ਵਿਨ੍ਦਤਿ

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਿਵਂ ਯੋ ਵਨ੍ਦਤੇ ਭੂਮੇ ਸ ਹਿ ਮਾਮੇਵ ਵਨ੍ਦਤੇ

ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਭਾਗੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਕਮ੍ ੧੪੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਥਾਂ ਹਰਿ ਤੇ ਹਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।

ਮੁਕ੍ਤਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਥਮਤੋ ਰੁਰੁਖਣ੍ਡਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਰੁਰੂ ਨਾਮ ਦਾ ਖੇਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਗਣ੍ਡਕੀ ਸਙ੍ਗਤਂ ਪਰਮ੍

ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹੱਦ ਗੰਡਕੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਗਙ੍ਗਯਾ ਮਿਲਿਤਾ ਯਤ੍ਰ ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾ ਮਹਾਫਲਾ

ਜਿੱਥੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਆਦੌ ਸਾ ਗਣ੍ਡਕੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾ ਚ ਸਙ੍ਗਤਾ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੰਡਕੀ ਦਰਿਆ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰਿ

ਹੇ ਸੁੰਦਰਏ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਬਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੂਰ੍ਵਪृष੍ਟਂ ਤਯਾ ਯਚ੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਾਗਵਤਪ੍ਰਿਯਮ੍

ਅਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸੀ ਸੀ—

ਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਪਸਾਂ ਚ ਮਹਤ੍ਤਪਃ

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਹੈ।

ਮਹਾਲਾਭਸ੍ਤੁ ਲਾਭਾਨਾਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਮਾਦਪਰਂ ਮਹਤ੍

ਸਭ ਲਾਭਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਨੀਚਾਯ ਨ ਚ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸੇਵਿਤੁਮ੍ ੧੪੫.

ਇਹ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

ਲੋਭਮੋਹਮਦਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯੇ ਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯਬੁਦ੍ਧਯਃ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ, ਮੋਹ, ਅਹੰਕਾਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—

ਕੁਲਾਨਿ ਤਾਰਿਤਾਨ੍ਯੇਵਂ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਚ ਸਪ੍ਤ ਚ

ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰੀ, ਮਾਤਰੀ ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਬਣੇ ਸਤ ਸਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਮਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਥਿਤਂ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵਿ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ

ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਪਂਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ' ਦੇ 'ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਂਵ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੌ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਰੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਥਹृषੀਕੇਸ਼ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਹ੍ਯਂ ਮਹੌਜਸਮ੍

ਹੁਣ ਰੁਰੂ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ: ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਗੁਪਤ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ—

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾ

ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰੁਰੁषਣ੍ਡਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਮਾਰ੍ਚ੍ਚਿਤਮ੍

ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਰੁਰੂਸ਼ੰਡਾ ਆਖਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ—

ਯਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਰਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਤ੍ਵਯਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍

ਉਹੀ ਉੱਚਾ ਖੇਤਰ, ਹੇ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ—

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਭृਗੁਵਂਸ਼ੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਇੱਕ ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ,

ਯਜ੍ਞਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਕੁਸ਼ਲੋ ਵ੍ਰਤਨਿष੍ਠੋऽਤਿਥਿਪ੍ਰਿਯਃ

ਉਹ ਯਗਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ,

ਸ਼ਾਨ੍ਤੈਰ੍ਮृਗਗਣੈਃ ਕੀਰ੍ਣਂ ਕਨ੍ਦਮੂਲਫਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍

ਉਹ ਥਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਕੰਦ, ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਵਾਫਰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ,