ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਥ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਭਗਵਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਸਾਲਂਕਾਯਨਕੋ ਮੁਨਿਃ

ਹੁਣ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸਾਲੰਕਾਯਨ ਨਾਮਕ ਮੁਨੀ—

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਤਪ੍ਯਮਾਨੋ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵੈ ਸਾਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਨੇ ਵਧੀਆ ਸਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ।

ਅਭਿਨ੍ਨਮਤੁਲਚ੍ਛਾਯਂ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਪੁष੍ਪਿਤਂ ਤਥਾ

ਉਹ ਰੁੱਖ ਅਟੁੱਟ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੋਹਣਾ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ऋषਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸਾਲਂਕਾਯਨਕੋऽਦ੍ਭੁਤਮ੍

ਸਾਲੰਕਾਯਨ ਮੁਨੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ, ਉਹ ਅਜੀਬ ਰੁੱਖ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਸਾਲਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਥੱਕ ਕੇ ਠਹਿਰ ਗਿਆ।

ਸਾਲਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਸ੍ਥਿਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮੁਖੋ ਮੁਨਿਃ

ਉਸ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਮੁਨੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਤਸ੍ਯ ਸਾਲਸ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰਿ

ਫਿਰ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਉਸ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ—

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤ ਪਸ੍ਵੀ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ

ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਸੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਮਤ੍ਤੇਜਸਾ ਤਾਡਿਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਨੈਰੁਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਲੋਚਨੇ

ਮੇਰੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਗਤਸ੍ਤਾਵਦਹਂ ਧਰੇ ੧੪੫.

ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ।

ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖੇ ਚੈਵ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਨੇਵਂ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍

ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲਾਹਾ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਿਆ।

ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਃ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਹਿ ਗਤੋऽਹਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍

ਜਦ ਮੈਂ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।

ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੋਕ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਂਸ੍ਤੁਤਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਗਤਃ

ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹਾ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗਿਆ।

ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਾਮਵੇਦੋਕ੍ਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਮਾਂ ਮੁਨਿਃ

ਉਥੇ ਵੀ, ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਹਾ।

ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਰਮਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਤਮਵੋਚਮृषਿਂ ਤਦਾ

ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਤਪਸਾਨੇਨ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾ ਚੈਵਾਨਯਾ ਤਵ

ਤੇਰੀ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਲਾਹਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਮਯਾ ਸਾਲਂਕਾਯਨਕੋ ਮੁਨਿਃ

ਜਦ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਲੰਕਾਯਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ।

ਤਤੋ ਮਾਂ ਭਾषਤੇ ਦੇਵਿ ਸ ऋषਿਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ

ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।

ਪਰ੍ਯਟਾਮਿ ਮਹੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾਮ੍

ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ।

ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਮੇ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਰਃ ਪਰਃ ੧੪੫.

ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ,

ਤਦਾ ਦੇਹਿ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਮਮੇਸ਼੍ਵਰ ਸਮਂ ਸੁਤਮ੍

ਤਾਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ।

ਏਵਂ ਵਰਂ ਯਾਚਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਮੁਨਿਨਾ ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਮੰਗਿਆ।

ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ

ਉਸ ਤਪੱਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ,

ਚਿਰਕਾਲਂ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥੇਨ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਮੁਨੇ

ਮੁਨੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ,

ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪਰਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਵੈ ਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੋ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਹੈ,

ਸਂਹਰਸ੍ਵ ਤਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਮੁਨੇ

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ।

ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਸ ਜਾਤੋ ਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਮਥੁਰਾਯਾਃ ਸਮਾਨੀਯ ਆਮੁष੍ਯਾਯਣਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍

ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਉਹ ਆਦਮੀ ਲਿਆਉ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮੁਸ਼ਿਆਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਮਹਾਭਾਗ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਤਪਸਾਂ ਨਿਧੇ

ਉਥੇ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਰਹੀਂ।