ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਤਥਾਵਿਧ੍ਯਤ੍ ਸੁਨ੍ਦਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰਾਸ਼ੁਗੈਃ । ਚਕਰ੍ਤ੍ਤ ਚ ਧਨੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਤੇਨ ਨਤਪਰ੍ਵਣਾ ।। ੧੧.

ਸੁੰਦਾ ਨੇ ਉਨਮੱਤਾਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਇਕ ਨੁਕੀਲੇ ਤੇ ਵਕਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਸੁਮਨਾ ਅਗ੍ਨਿਦਂष੍ਟ੍ਰਂ ਤੁ ਸੁਸ਼ੁਭਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਤੇਜਸਮ੍ । ਸੁਸ਼ੀਲੋ ਵਾਯੁਸ਼ਕ੍ਰਂ ਤੁ ਸੁਮੁਖਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਰ੍ਦਨਮ੍ ।। ੧੧.

ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਅਗਨਿਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ ਨੂੰ, ਸੁਸ਼ੁਭਾ ਨੇ ਅਗਨਿਤੇਜਸ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ; ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਵਾਯੁਸ਼ਕ੍ਰਾ ਨੂੰ, ਤੇ ਸੁਮੁਖਾ ਨੇ ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।

(ਵਿਰਾਧੇਨ ਤਥਾ ਸ਼ਮ੍ਭੁਃ ਸੁਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਭੀਮਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ । ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਸੋਮਂ ਏਤਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ ੧੧.

ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਵਿਰਾਧਾ ਨਾਲ, ਸੁਕੀਰਤੀ ਨੇ ਭੀਮਕਰਮਾ ਨਾਲ, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਹੋਇਆ।

ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸੁਯੁਦ੍ਧੇਨ ਯੋਧਯਿਤ੍ਵਾऽਸ੍ਤ੍ਰਲਾਘਵਾਤ੍ । ਯਥਾਸਂਖ੍ਯੇਨ ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰ੍ਮਣਿਭਵੈਰ੍ਹਤਾਃ ।। ੧੧.

ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ, ਉਹ ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਿਰ ਜਵੇਲਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਯਾਵਤ੍ ਸਂਗ੍ਰਾਮਘੋਰੋ ਵੈ ਮਹਾਂਸ੍ਤੇषਾਂ ਵ੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਤ । ਤਾਵਤ੍ ਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ਾਦੀਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੌਰਮੁਖੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੧.

ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸਮਿਤ, ਕੁਸ਼ਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।

ਆਗਤੋ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਂ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਬਹੁਸੈਨ੍ਯਪਰੀਵਾਰਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਂ ਚਾਪਿ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯਮ੍ ।। ੧੧.

ਇਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਜੰਗ ਆਇਆ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਲਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਦ੍ਵਾਰਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਮ ਏਵ ਹਿ । ਉਪਵਿਸ਼੍ਯਾਧਿਗਮ੍ਯਾਥ ਮਣੇਃ ਕਾਰਣਮੇਵ ਹ ।। ੧੧.

ਉਹ ਜੰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।

ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਣਿਕृਤਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਗਾਢਂ ਚ ਸਂਯੁਗਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਹਰਿਂ ਗੌਰਮੁਖੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੀਬਰ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰੀ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਸ ਦੇਵਃ ਪੁਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੀਤਵਾਸਾਃ ਖਗਾਸਨਃ । ਕਿਮਤ੍ਰ ਤੇ ਮਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਵਾਣੀਮੁਦੀਰਯਤ੍ ।। ੧੧.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਤੇ ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?'

ਸ ऋषਿਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਉਵਾਚ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਜਹੀਮਂ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯਂ ਪਾਪਂ ਸਸੈਨ੍ਯਂ ਪਰਿਵਾਰਿਣਮ੍ ।। ੧੧.

ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਦੁਰਜੈ ਤੇ ਪਾਪੀ ਲਸ਼ਕਰ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਚਕ੍ਰਂ ਜ੍ਵਲਨਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । (ਮੁਮੋਚ ਦੁਰ੍ਜਯਬਲੇ ਕਾਲਚਕ੍ਰਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍) ।। ੧੧.

ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਚਕ੍ਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਰਜੈ ਲਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕ੍ਰ, ਜੋ ਕਾਲ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਹੈ, ਸੁੱਟਿਆ।

ਤੇਨ ਚਕ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਮਾਸੁਰਂ ਦੌਰ੍ਜਯਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਸ੍ਮਵਦ੍ ਬਹੁਧਾ ਕृਤਮ੍ ।। ੧੧.

ਉਸ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ ਸੀ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ—ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ—ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋ ਗਈ।

ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੇਵੋ ਮੁਨਿਂ ਗੌਰਮੁਖਂ ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਨਿਮਿषੇਣੇਦਂ ਨਿਹਤਂ ਦਾਨਵਂ ਬਲਮ੍ ।। ੧੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।'

ਅਰਣ੍ਯੇऽਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੧੧.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਨੈਮੀਸ਼ ਆਰਣਯ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ।

ਅਹਂ ਚ ਯਜ੍ਞਪੁਰੁष ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨਗੋਚਰੇ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਯਾਜ੍ਯਾ ਸਦਾ ਚੇਮੇ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ ਨਾਯਕਾਃ । ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨੋ ਮਣਿਜਾ ਮੁਨੇ ।। ੧੧.

ਮੈਂ, ਯਜਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਦਸ ਪੰਜ ਨੇਤਾ—ਮਣੀ ਦੇ ਰਾਜੇ—ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੇਵੋ ਗਤੋऽਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਦ੍ਵਿਜੋऽਪਿ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਸ੍ਥੌ ਮੁਦਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਤਃ ।। ੧੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੂਜਾ, ਉਹ ਦੁਜਾਤੀ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਟਿਕਾ ਰਹੀ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਥਾਙ੍ਗਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ । ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਃ ਪ੍ਰਤੀਤਾਤ੍ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਤਦਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰਜਾਯਤ ।। ੧੨.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਰਥ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਾਰਥਿਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਟਿਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਗਿਰੌ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਦਾ ਰਾਮੇਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ । ਤਤੋऽਹਂ ਰਾਮਸਂਜ੍ਞੇਨ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ੍ਤੌਮਿ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍ ।। ੧੨.

ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਦਾ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।

ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਉਵਾਚ । ਨਮਾਮਿ ਰਾਮਂ ਨਰਨਾਥਮਚ੍ਯੁਤਂ ਕਵਿਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਰਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਿਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪ੍ਰਭਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸਦਾ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਰ੍ਤਿਹਰਂ ਧृਤਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ।। ੧੨.

ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਟੱਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਸ਼ਿਵ-ਸਰੂਪ, ਸਰਵ-ਸ੍ਰੋਤ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਸਦਾ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਪੀੜ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਭਵਾਨ੍ ਸਦਾ ਦੇਵ ਸਮਸ੍ਤਤੇਜਸਾਂ ਕਰੋषਿ ਤੇਜਾਂਸਿ ਸਮਸ੍ਤਰੂਪਧृਕ੍ । ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਭਵਾਨ੍ ਪਞ੍ਚਗੁਣਸ੍ਤਥਾ ਜਲੇ ਚਤੁਃਪ੍ਰਕਾਰਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧੋऽਥ ਤੇਜਸਿ । ਦ੍ਵਿਧਾऽਥ ਵਾਯੌ ਵਿਯਤਿ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੋ ਭਵਾਨ੍ ਹਰੇ ਸ਼ਬ੍ਦਵਪੁਃ ਪੁਮਾਨਸਿ ।। ੧੨.

ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਾਰੇ ਤੇਜ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਤੇਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਰੂਪ ਹੋ, ਪਾਣੀ 'ਚ ਚਾਰ, ਅੱਗ 'ਚ ਤਿੰਨ, ਹਵਾ 'ਚ ਦੋ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਬਦ-ਸਰੂਪ ਹੋ, ਹੇ ਹਰੀ, ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ।

ਭਵਾਨ੍ ਸ਼ਸ਼ੀ ਸੂਰ੍ਯਹੁਤਾਸ਼ਨੋऽਸਿ ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰਲੀਨਂ ਜਗਦੇਤਦੁਚ੍ਯਤੇ । ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਂ ਰਮਤੇ ਜਗਤ੍ ਯਤਃ ਸ੍ਤੁਤੋऽਸਿ ਰਾਮੇਤਿ ਜਗਤ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ।। ੧੨.

ਤੁਸੀਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਹੋ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।

ਭਵਾਰ੍ਣਵੇ ਦੁਃਖਤਰੋਰ੍ਮਿਸਂਕੁਲੇ ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਮਾਨਗ੍ਰਹਣੇऽਤਿਭੀषਣੇ । ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਮਰਣਪ੍ਲਵੋ ਨਰਃ ਸ੍ਮृਤੋऽਸਿ ਰਾਮੇਤਿ ਤਥਾ ਤਪੋਵਨੇ ।। ੧੨.

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਘੜ ਹੈ, ਉਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਦੀ ਨੌਕਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।

ਵੇਦੇषੁ ਨष੍ਟੇषੁ ਭਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ਹਰੇ ਕਰੋषਿ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਵਪੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ਸਦਾ । ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ ਰਞ੍ਜਿਤਸਰ੍ਵਦਿਙ੍ਮੁਖੋ ਭਵਾਂਸ੍ਤਥਾਗ੍ਨਿਰ੍ਬਹੁਰੂਪਧृਗ੍ ਵਿਭੋ ।। ੧੨.

ਜਦੋਂ ਵੇਦ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਤੁਸੀਂ ਹੇ ਹਰੀ, ਸਦਾ ਮੱਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜਦ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ।

ਕੌਰ੍ਮਂ ਤਥਾ ਤੇ ਵਪੁਰਾਸ੍ਥਿਤਃ ਸਦਾ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਮਾਧਵ ਤੋਯਮਨ੍ਥਨੇ । ਨ ਚਾਨ੍ਯਦਸ੍ਤੀਤਿ ਭਵਤ੍ਸਮਂ ਕ੍ਵਚਿ- ਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਾਦ੍ ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਭੂਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੧੨.

ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਮਾਧਵ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮंथਨ ਸਮੇਂ ਕਛੂਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਨਾਰਦਨ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੀਵ ਹੋ।

ਤ੍ਵਯਾ ਤਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਵਕਾਖਿਲਾਨ੍ ਵੇਦ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ । ਕਥਂ ਤ੍ਵਮਾਦ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਤੁ ਧਾਮ ਵਿਹਾਯ ਚਾਨ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ ।। ੧੨.

ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਆਦਿ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਠਿਕਾਣਾ ਹੋ, ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਭਵਾਨੇਕਃ ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਤ੍ ਤਤਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਮਹੀ ਸਲਿਲਂ ਵਹ੍ਨਿਰੁਚ੍ਚੈਃ । ਵਾਯੁਸ੍ਤਥਾ ਖਂ ਚ ਮਨੋऽਪਿ ਬੁਦ੍ਧਿ- ਸ਼੍ਚੇਤੋਗੁਣਾਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਮ੍ ।। ੧੨.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤ ਦੇ ਗੁਣ—all ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

ਤ੍ਵਯਾ ਤਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਸਮਸ੍ਤਂ ਸਨਾਤਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषੋ ਮਤੋ ਮੇ । ਸਮਸ੍ਤਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤੇ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਬਾਹੋ ਜਯ ਦੇਵ ਦੇਵ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਰਾਮਾਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ।। ੧੨.

ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੋ। ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋ। ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤੋ ਦੇਵਵਰਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਿਮ੍ । ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤਤੋऽਭ੍ਯੁਵਾਚ ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵੇਤਿ ਚ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਮ੍ ।। ੧੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿ ਉਠੇ: 'ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।'

ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਾ ਸਸਂਭ੍ਰਮਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ । ਉਵਾਚ ਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰ ਮੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਲਯਂ ਯਦਾਸ੍ਤੇ ਪਰਮਂ ਵਪੁਸ੍ਤੇ ।। ੧੨.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਲੀਨ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਮ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਿਓ।'