ਤਥਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਤੁਮੁਲੇऽਥ ਯੁਦ੍ਧੇ ਹਤਃ ਸ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਚਿਵੋ ਵਿਸਂਜ੍ਞਃ । ਸਹਾਨੁਗਃ ਸਰ੍ਵਬਲੈਰੁਪੇਤੋ ਜਗਾਮ ਵੈਵਸ੍ਵਤਮਨ੍ਦਿਰਾਯ ।। ੧੧.
ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਬਹੁਤ ਭੜਕ ਉਠੀ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਬੈਠਾ; ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਤੇ ਦੁਰ੍ਜਯਰਾਜਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਿ ਉਪਾਯਯੌ ਸ੍ਵੇਨ ਬਲੇਨ ਰਾਜਾ । ਸ ਦੁਰ੍ਜਯਃ ਸਾਸ਼੍ਵਰਥੋऽਤਿਤੀਵ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਂਸ੍ਤੈਰ੍ਮਣਿਜੈਰ੍ਯੁਯੋਧ ।। ੧੧.
ਉਸ ਅਜਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਉਹ ਦੁਰਜਯਾ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਜਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਲੜਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਤ੍ਕਦਨਮਾਬਭੌ । ਤਤੋ ਹੇਤੁਪ੍ਰਹੇਤृਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਾਮਾਤਰਂ ਰਣੇ ।। ੧੧.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਕਤਲ ਆ ਗਿਆ; ਕਾਰਨ ਤੇ ਕਰਤਾ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਾਮਾਤੇ ਬਾਰੇ—
ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਂ ਮਹਾਬਾਹੁਂ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਯਯਤੁਸ਼੍ਚਮੂਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬਲੇ ਤੁ ਦੈਤ੍ਯਾ ਯੇ ਤਾਨ੍ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਧਰੇਰਿਤਾਨ੍ ।। ੧੧.
ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਮਾਤਾ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਿਆ, ਫੌਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਕਿਹੜੇ ਦੈਤ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਘਸੋ ਵਿਘਸਸ਼੍ਚੈਵ ਸਙ੍ਘਸੋऽਸ਼ਨਿਸਪ੍ਰਭਃ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਃ ਸੁਘੋषਸ਼੍ਚ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਯਂਕਰਃ ।। ੧੧.
ਪ੍ਰਘਾਸਾ, ਵਿਘਾਸਾ, ਸੰਗ੍ਹਾਸਾ, ਅਸ਼ਨੀਪ੍ਰਭਾ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ, ਸੁਘੋਸ਼ਾ, ਉਨਮੱਤਾਕਸ਼ਾ ਤੇ ਭਯੰਕਰ—
ਅਗ੍ਨਿਦਨ੍ਤੋऽਗ੍ਨਿਤੇਜਾਸ਼੍ਚ ਬਾਹੁਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਰ੍ਦਨਃ । ਵਿਰਾਧੋ ਭੀਮਕਰ੍ਮਾ ਚ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੧੧.
ਅਗਨਿਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ, ਅਗਨਿਤੇਜਸ, ਬਹੁਸ਼ਕ੍ਰਾ, ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ, ਵਿਰਾਧਾ, ਭੀਮਕਰਮਾ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਵੀ—
ਏਤੇ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਅਸੁਰਾਃ ਪਰਮਾਯੁਧਾਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਪਰੀਵਾਰ ਏਕੈਕੋऽਤ੍ਰ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ।। ੧੧.
ਇਹ ਪੰਦਰਾਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਸੁਰ, ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੜੀ ਸੀ।
ਮਹਾਮਾਯਾਸ੍ਤੁ ਸਮਰੇ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਮਣਿਜੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਹਾਸੈਨ੍ਯਪਰਿਚ੍ਛਦਾਃ ।। ੧੧.
ਦੁਰਜਯਾ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜਾਦੂਗਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਿਲ ਕੇ ਲੜੇ।
(ਸੁਪ੍ਰਭਃ ਪ੍ਰਘਸਂ ਤ੍ਵਾਜੌ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਪਞ੍ਚਭਿਃ । ਸ਼ਰੈਰਾਸ਼ੀਵਿषਾਕਾਰੈਃ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤੈਃ ਪਤਗੈਰਿਵ ੧੧.
ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਜੋ ਵਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮ ਪੰਛੀਆਂ।
ਤਪ੍ਤਤੇਜਾਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਵਿਘਸਂ ਸਂਪ੍ਰਵਿਧ੍ਯਤ । ਸਂਘਸਂ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਬਾਣੈਃ ਸੁਰਸ਼੍ਮਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਿਧ੍ਯਤ ।। ੧੧.
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਪਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਘਾਸਾ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ; ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰਸ਼ਮੀ ਨੇ ਸੰਗ੍ਹਾਸਾ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਅਸ਼ਨਿਪ੍ਰਭਂ ਰਣੇऽਵਿਧ੍ਯਤ੍ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਂ ਸੁਕਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਸੁਘੋषਂ ਸੁਨ੍ਦਰਸ੍ਤਥਾ ।। ੧੧.
ਸ਼ੁਭਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਅਸ਼ਨੀਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਸੁਕਾਂਤੀ ਨੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨੇ ਸੁਘੋਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਤਥਾਵਿਧ੍ਯਤ੍ ਸੁਨ੍ਦਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰਾਸ਼ੁਗੈਃ । ਚਕਰ੍ਤ੍ਤ ਚ ਧਨੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਤੇਨ ਨਤਪਰ੍ਵਣਾ ।। ੧੧.
ਸੁੰਦਾ ਨੇ ਉਨਮੱਤਾਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਇਕ ਨੁਕੀਲੇ ਤੇ ਵਕਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਮਨਾ ਅਗ੍ਨਿਦਂष੍ਟ੍ਰਂ ਤੁ ਸੁਸ਼ੁਭਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਤੇਜਸਮ੍ । ਸੁਸ਼ੀਲੋ ਵਾਯੁਸ਼ਕ੍ਰਂ ਤੁ ਸੁਮੁਖਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਰ੍ਦਨਮ੍ ।। ੧੧.
ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਅਗਨਿਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ ਨੂੰ, ਸੁਸ਼ੁਭਾ ਨੇ ਅਗਨਿਤੇਜਸ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ; ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਵਾਯੁਸ਼ਕ੍ਰਾ ਨੂੰ, ਤੇ ਸੁਮੁਖਾ ਨੇ ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
(ਵਿਰਾਧੇਨ ਤਥਾ ਸ਼ਮ੍ਭੁਃ ਸੁਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਭੀਮਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ । ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਸੋਮਂ ਏਤਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ ੧੧.
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਵਿਰਾਧਾ ਨਾਲ, ਸੁਕੀਰਤੀ ਨੇ ਭੀਮਕਰਮਾ ਨਾਲ, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਹੋਇਆ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸੁਯੁਦ੍ਧੇਨ ਯੋਧਯਿਤ੍ਵਾऽਸ੍ਤ੍ਰਲਾਘਵਾਤ੍ । ਯਥਾਸਂਖ੍ਯੇਨ ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰ੍ਮਣਿਭਵੈਰ੍ਹਤਾਃ ।। ੧੧.
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ, ਉਹ ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਿਰ ਜਵੇਲਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਯਾਵਤ੍ ਸਂਗ੍ਰਾਮਘੋਰੋ ਵੈ ਮਹਾਂਸ੍ਤੇषਾਂ ਵ੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਤ । ਤਾਵਤ੍ ਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ਾਦੀਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੌਰਮੁਖੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੧.
ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸਮਿਤ, ਕੁਸ਼ਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਆਗਤੋ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਂ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਬਹੁਸੈਨ੍ਯਪਰੀਵਾਰਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਂ ਚਾਪਿ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯਮ੍ ।। ੧੧.
ਇਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਜੰਗ ਆਇਆ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਲਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਦ੍ਵਾਰਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਮ ਏਵ ਹਿ । ਉਪਵਿਸ਼੍ਯਾਧਿਗਮ੍ਯਾਥ ਮਣੇਃ ਕਾਰਣਮੇਵ ਹ ।। ੧੧.
ਉਹ ਜੰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਣਿਕृਤਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਗਾਢਂ ਚ ਸਂਯੁਗਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਹਰਿਂ ਗੌਰਮੁਖੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੀਬਰ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰੀ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸ ਦੇਵਃ ਪੁਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੀਤਵਾਸਾਃ ਖਗਾਸਨਃ । ਕਿਮਤ੍ਰ ਤੇ ਮਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਵਾਣੀਮੁਦੀਰਯਤ੍ ।। ੧੧.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਤੇ ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਸ ऋषਿਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਉਵਾਚ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਜਹੀਮਂ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯਂ ਪਾਪਂ ਸਸੈਨ੍ਯਂ ਪਰਿਵਾਰਿਣਮ੍ ।। ੧੧.
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਦੁਰਜੈ ਤੇ ਪਾਪੀ ਲਸ਼ਕਰ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਚਕ੍ਰਂ ਜ੍ਵਲਨਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । (ਮੁਮੋਚ ਦੁਰ੍ਜਯਬਲੇ ਕਾਲਚਕ੍ਰਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍) ।। ੧੧.
ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਚਕ੍ਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਰਜੈ ਲਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕ੍ਰ, ਜੋ ਕਾਲ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਹੈ, ਸੁੱਟਿਆ।
ਤੇਨ ਚਕ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਮਾਸੁਰਂ ਦੌਰ੍ਜਯਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਸ੍ਮਵਦ੍ ਬਹੁਧਾ ਕृਤਮ੍ ।। ੧੧.
ਉਸ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ ਸੀ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ—ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ—ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋ ਗਈ।
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੇਵੋ ਮੁਨਿਂ ਗੌਰਮੁਖਂ ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਨਿਮਿषੇਣੇਦਂ ਨਿਹਤਂ ਦਾਨਵਂ ਬਲਮ੍ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।'
ਅਰਣ੍ਯੇऽਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੧੧.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਨੈਮੀਸ਼ ਆਰਣਯ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ।
ਅਹਂ ਚ ਯਜ੍ਞਪੁਰੁष ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨਗੋਚਰੇ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਯਾਜ੍ਯਾ ਸਦਾ ਚੇਮੇ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ ਨਾਯਕਾਃ । ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨੋ ਮਣਿਜਾ ਮੁਨੇ ।। ੧੧.
ਮੈਂ, ਯਜਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਦਸ ਪੰਜ ਨੇਤਾ—ਮਣੀ ਦੇ ਰਾਜੇ—ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੇਵੋ ਗਤੋऽਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਦ੍ਵਿਜੋऽਪਿ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਸ੍ਥੌ ਮੁਦਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਤਃ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੂਜਾ, ਉਹ ਦੁਜਾਤੀ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਟਿਕਾ ਰਹੀ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਥਾਙ੍ਗਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ । ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਃ ਪ੍ਰਤੀਤਾਤ੍ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਤਦਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰਜਾਯਤ ।। ੧੨.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਰਥ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਾਰਥਿਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਟਿਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਗਿਰੌ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਦਾ ਰਾਮੇਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ । ਤਤੋऽਹਂ ਰਾਮਸਂਜ੍ਞੇਨ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ੍ਤੌਮਿ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍ ।। ੧੨.
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਦਾ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਉਵਾਚ । ਨਮਾਮਿ ਰਾਮਂ ਨਰਨਾਥਮਚ੍ਯੁਤਂ ਕਵਿਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਰਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਿਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪ੍ਰਭਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸਦਾ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਰ੍ਤਿਹਰਂ ਧृਤਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ।। ੧੨.
ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਟੱਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਸ਼ਿਵ-ਸਰੂਪ, ਸਰਵ-ਸ੍ਰੋਤ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਸਦਾ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਪੀੜ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।