ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਗਭੋਗੋਪਵੀਤਂ ਚ ਰੁਦ੍ਰਮਾਲਧਰਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍

ਜਿਸ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਉ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ,

ਵਹ੍ਨਿਸੋਮਾਰ੍ਕ ਨਯਨਂ ਮਨੋਵਾਚਾਮਗੋਚਰਮ੍

ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ,

ਕੈਲਾਸਨਿਲਯਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਂ ਹਿਮਾਚਲਕृਤਾਸ਼੍ਰਮਮ੍

ਕੈਲਾਸ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ,

ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ

ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਏਤਲ੍ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪੂਰਯਸ੍ਵ ਮਨੋਰਥਮ੍

ਸੋਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ।

ਦੇਵਦੇਵ ਉਵਾਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਸ੍ਤ੍ਵਦੀਯੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿਗੋਪਤੇ

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਅੱਜ ਤੋਂ, ਗੋ-ਪਾਲਕ,

ਮਮੈਵਾਨ੍ਯਾ ਪਰਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤਂ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ੧੪੪.

ਮੇਰੀ ਇਕ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ, ਚੰਦ, ਇਥੇ ਵੱਸੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਵਰਾਨ੍ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਚੰਗੇ ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸਹ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਾਵਾਵਾਂ ਕਲਾਨਿਧੇ

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਲਾ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਤਯੋਃ ਪਰ੍ਵਤਯੋਰ੍ਯਾ ਵੈ ਸ਼ਿਲਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਭਿਧਾ

ਉਹ ਦੋ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀ ਜੋ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ-ਸ਼ਿਲਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਿਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—

ਮਮ ਤ੍ਵਤ੍ਸਦृਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੂਯਾਦਿਤਿ ਮਨੀषਯਾ

ਇਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿ 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ',

ਰੇਵਾਯਾਸ੍ਤੁ ਵਰੋ ਦੇਯਸ੍ਤ੍ਵਵਸ਼੍ਯਂ ਮृਗਲਾਞ੍ਛਨ

ਰੇਵਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰ-ਚਿਹਨ ਵਾਲੇ।

ਲਿਂਗਰੂਪੇਣ ਤੇ ਦੇਵਿ ਗਜਾਨਨਪੁਰਸ੍ਕृਤਃ

ਲਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ,

ਮਮ ਤ੍ਵਮਪਰਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਖ੍ਯਾਤਾ ਜਲਮਯੀ ਸ਼ਿਵਾ

ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਦੂਜੀ ਮੂਰਤਿ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ੁਭਾ, ਜਲ-ਰੂਪ ਵਾਲੀ।

ਏਵਂ ਦਤ੍ਤਵਰਾ ਰੇਵਾ ਮਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮਿਹਾਗਤਾ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰ ਲੈ ਕੇ, ਰੇਵਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।

ਗਣ੍ਡਕ੍ਯਾਪਿ ਪੁਰਾ ਤਪ੍ਤਂ ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਵਿਧੋ

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਗੰਡਕੀ ਨੇ ਵੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ।

ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਤੇਪੇ ਵਿष੍ਣੁਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤੀ ਤਦਾ ੧੪੪.

ਉਸ ਨੇ ਸੋ divine ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਣਤਵਤ੍ਸਲਃ

ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।

ਅਨਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਵ੍ਰਤੇ

ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਹੇ ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਵਾਲੀ।

ਗਣ੍ਡਕ੍ਯਪਿ ਪੁਰਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਗੰਡਕੀ ਨੇ ਸਾਂਪ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—

ਅਹੋ ਦੇਵ ਮਯਾ ਦृष੍ਟੋ ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ੋ ਯੋਗਿਨਾਮਪਿ

ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਤਦਨੁ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਸਿ ਪੁਰੁषਸ੍ਤੇਨ ਚੋਚ੍ਯਤੇ

ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮਪਰ੍ਯਂਤਂ ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ਼੍ਰੁਤਿਬੋਘਿਤਮ੍

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ, ਜੋ ਅਸੀਮ ਹੈ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—

ਤਵੈਵਾਦ੍ਯਾ ਜਗਨ੍ਮਾਤਾ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪਰਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ

ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਹੀ ਹੈ।

ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਪੁਰੁषੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪੋ ਨਿਰਞ੍ਜਨਃ

ਪੁਰੁਸ਼ ਨਿਰਗੁਣ, ਅਵਿਆਕਤ, ਚਿੱਤ-ਸਰੂਪ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ।

ਸ੍ਵਾਂ ਯੋਗਮਾਯਾਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਸਿ

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕਰਤਾਰ ਬਣ ਗਏ ਹੋ।

ਪ੍ਰਕृਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਰਸ੍ਮਿਨ੍ਸृਜ੍ਯਮਾਨੇऽਪਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ੧੪੪.

ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਸ੍ਫਟਿਕੇ ਹਿ ਯਥਾ ਸ੍ਵਚ੍ਛੇ ਜਪਾ ਕੁਸੁਮਰਾਗਤਃ

ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਜਪਾ ਫੁੱਲ ਦੀ ਛਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋऽਪਿ ਕਵਯੋ ਨ ਵਿਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾਰ੍ਥਤਃ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।