ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਤੁ ਯੁਗੇ ਭੂਮੇ ਯਦੂਨਾਂ ਕੁਲਸਂਕੁਲੇ

ਹੇ ਧਰਤੀ, ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ,

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਵਸੁਧੇ ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਸੁਨ੍ਦਰੀ

ਤੇ, ਹੇ ਵਸੁਧਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗੇ, ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਮੈਂ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਤਤੋऽਪਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਤਤ੍ਰ ਯਾਦਵਾਨਾਂ ਕੁਲੋਦ੍ਵਹੇ

ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ।

ਮਮੈਵਾਰਾਧਨਾਰ੍ਥਾਯ ਭ੍ਰਮਤੇ ਸ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼

ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਉਹ ਦਸੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।

ਤਤਃ ਪਿਣ੍ਡਾਰਕੇ ਗਤਾ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ ੧੪੪.

ਫਿਰ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਉਹ ਪਿੰਡਾਰਕ, ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ, ਵਿਚ ਗਈ।

ਈਸ਼੍ਵਰੇਣ ਸਮਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍

ਪਹਿਲਾਂ, ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉਥੇ ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ।

ਈਸ਼੍ਵਰੇਣ ਸਮਂ ਪੂਰ੍ਵਮਹਮਾਸਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ

ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਸੀ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਹਰੋ ਦੇਵੋ ਮਤ੍ਸ੍ਵ ਰੂਪੇਣ ਸਂਯੁਤਃ

ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹਰੀ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਅਹਂ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਗਿਰਿਰੂਪੇਣ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ

ਉਥੇ ਮੈਂ ਆਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਪੂਜਨੀਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕਿਂਪੁਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰਲਾਞ੍ਛਿਤਾਃ

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਚਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਕੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ।

ਸ਼ਿਵਨਾਭਾਃ ਸ਼ਿਲਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰਨਾਭਾਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਿਲਾਃ

ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਚਕਰ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਵੀ ਹਨ।

ਸੋਮੇਨ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍

ਉਥੇ ਸੋਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਤਤਃ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਤੇਜਸਾ ਚ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ

ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਾਚ੍ਚ ਵਰਦਮਾਵਿਰ੍ਭੂਤਂ ਤ੍ਰਿਯਮ੍ਬਕਮ੍

ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਨਤੋऽਸ੍ਮਿ ਪਂਚਵਦਨਂ ਨੀਲਕਣ੍ਠਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍ ।। ੧੪੪.

ਸੋਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਸ਼ੇਖਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍

ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,

ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਂ ਡਮਰੁਣਾ ਲਸਦ੍ਧਸ੍ਤਂ ਵृषਧ੍ਵਜਮ੍

ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ, ਜਿਸਦੇ ਚਮਕਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਡਮਰੂ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਲਦ ਹੈ,

ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨਂ ਮਹਾਕਾਲਮਨ੍ਧਕਾਦਿਨਿषੂਦਨਮ੍

ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾ-ਕਾਲ, ਤੇ ਅੰਧਕ ਆਦਿ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ,

ਨਾਗਭੋਗੋਪਵੀਤਂ ਚ ਰੁਦ੍ਰਮਾਲਧਰਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍

ਜਿਸ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਉ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ,

ਵਹ੍ਨਿਸੋਮਾਰ੍ਕ ਨਯਨਂ ਮਨੋਵਾਚਾਮਗੋਚਰਮ੍

ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ,

ਕੈਲਾਸਨਿਲਯਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਂ ਹਿਮਾਚਲਕृਤਾਸ਼੍ਰਮਮ੍

ਕੈਲਾਸ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ,

ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ

ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਏਤਲ੍ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪੂਰਯਸ੍ਵ ਮਨੋਰਥਮ੍

ਸੋਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ।

ਦੇਵਦੇਵ ਉਵਾਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਸ੍ਤ੍ਵਦੀਯੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿਗੋਪਤੇ

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਅੱਜ ਤੋਂ, ਗੋ-ਪਾਲਕ,

ਮਮੈਵਾਨ੍ਯਾ ਪਰਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤਂ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ੧੪੪.

ਮੇਰੀ ਇਕ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ, ਚੰਦ, ਇਥੇ ਵੱਸੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਵਰਾਨ੍ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਚੰਗੇ ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸਹ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਾਵਾਵਾਂ ਕਲਾਨਿਧੇ

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਲਾ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।