ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਆਦਿਰ੍ਭਵਾਨ੍ਗੁਪ੍ਤਮਨਨ੍ਤਮਧ੍ਯੋ ਰਜਸ੍ਵਲਾ ਦੇਵ ਵਯਂ ਨਮਾਮਃ 142.
ਉਥੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ: "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਆਰੰਭ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੰਤਹੀਨ, ਵਿਚਕਾਰ, ਰਜੋਵਾਲਾ, ਹੇ ਦਿਵਿਆ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"
ਤਤ ਏਤੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਭੂਮੇ ਰਜਸ੍ਵਲਾਃ
ਫਿਰ, ਧਰਤੀ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰਜੋਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਵਂ ਦੁष੍ਯਤਿ ਨੋ ਦੇਵਿ ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੁਰੁषੋऽਪਿ ਵਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਔਰਤ ਤੇ ਨਾ ਆਦਮੀ, ਕੋਈ ਮਲਿਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਨੁਦਿਨਂ ਭਦ੍ਰੇ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰਿਣਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹੇ ਭਦਰੇ, ਸਭ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਮੇ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਫਿਰ, ਇੱਕ-ਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ—
ਏਵਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪੁਂਸੋ ਨਪੁਂਸਕਮ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਔਰਤਾਂ, ਆਦਮੀ ਤੇ ਨਪੁੰਸਕ—
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਮਾਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਨਰਾਃ ਸਂਸਾਰਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਅੱਜ ਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਮਾਤਾਪਿਤृਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਵਾਂ-ਪਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੁੱਤਰ-ਪਤਨੀਆਂ—
ਅਜ੍ਞਾਨੇਨਾਵृਤੋ ਲੋਕੋ ਮੋਹੇਨ ਚ ਵਸ਼ੀਕृਤਃ
ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਭਟਕਾਵ ਦੇ ਵਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਤਾ ਵੈ ਪਿਤਾ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਮਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ।
ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਵਸ੍ਵਕਰ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵੇ 142.
ਜੀਵ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਲ੍ਪਕਾਲਪਰਂ ਚੈਵ ਮਾਸਸਂਵਤ੍ਸਰੇਤਿ ਚ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਹੀਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਾਲ।
ਯਸ੍ਯੈਤਦ੍ਵਿਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ੍ਯਾਸਯੋਗਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਆਸ ਯੋਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਯ ਏਤਚ੍ਛृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਰਹਸ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਮਹਤ੍
ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਰਹੱਸ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਗੁਹ੍ਯਕਰ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ, ਗੁਪਤ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਬਿਆਲੀਹਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਅਥ ਮਨ੍ਦਾਰਮਹਿਮਨਿਰੂਪਣਮ੍ ਪੁਨਰਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਏਕਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੁੜ ਮੰਦਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁੰਦਰਿ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਇਹ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ।
ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਕੂਲੇ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਪृष੍ਠਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ,
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਭੂਮੇ ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਥੇ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਸੀ।
ਨਾਰਾਯਣਮੁਖਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਮਨ੍ਦਾਰੇਤਿ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਯੁਤਮ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੰਦਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।"
ਮਨ੍ਦਾਰੇ ਕਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਚ ਤਤੋ ਨਰਾਃ
ਮੰਦਾਰ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਮਨ੍ਦਾਰੇ ਕਾਨਿ ਗੁਹ੍ਯਾਨਿ ਰਹਸ੍ਯਂ ਕਿਂਚ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਮੰਦਾਰ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੇ ਗੁਪਤ ਕੰਮ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਕੀ ਰਹੱਸ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਾਂ ਮਨ੍ਦਾਰਸ੍ਯ ਮਹਾਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਸ੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੰਦਾਰ ਦਾ ਗੁਪਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।"
ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੋऽਸ੍ਮਹਂ ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਦਾਰੇ ਪੁष੍ਪਿਤੇ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਮੰਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਮਮਾਭਵਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾ ਮਨ੍ਦਾਰੇ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਥਿਤੇ 143.
ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੰਦਾਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੇ ਚ ਮਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਮਨ੍ਦਾਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ
ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੰਦਾਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਤਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਨੋਜ੍ਞਂ ਚ ਸ਼ਿਲਾਤਲਮ੍
ਉਥੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਮਨ੍ਦਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਦ੍ਰੁਮੇ
ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਬਾਰੇ ਇਕ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਤਤ੍ਰ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਵੇਲਾਯਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ਜਨੈਸ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।