ਯਦਿ ਭਾਵਸ੍ਤਦਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭੋਜਨੇ ਕਾਯਸਾਧਨੇ
ਜੇ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਲਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਚ—
ਨ ਸਾ ਲਿਪ੍ਯਤਿ ਦੋषੇਣ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਰਜਸ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਰਜਸਵਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜਦ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
( ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਮਜਂ ਪੁਰਾਣਂ ਰਜਸ੍ਵਲਾ ਦੇਵਵਰਂ ਨਮਾਮਿ ਕਰੋਤਿ ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਤੈਰ੍ਦੁष੍ਯੇਤ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ ।। 142.
ਮੈਂ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ, ਅਜਨਮੇ, ਅੰਤ-ਰਹਿਤ, ਆਦਿ-ਰਹਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਰਜਸਵਲਾ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮੈਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤੁ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪਂਚਮਾਤ੍ਤੁ ਦਿਨਾਤ੍ਪੁਨਃ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ—
ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਕੁਰੁਤੇ ਕਰ੍ਮ ਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤਾ ਮਤ੍ਪਰਾਯਣਾ
ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਹੀ ਰਾਹ ਤੇ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਂ ਦੋषੇਣ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਨ੍ਮਸਂਸਾਰਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਹ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਤੇ ਜਨਮ ਮੌਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਦੇ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਮਯਿ ਸਂਨ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ—
ਮਮ ਯੋਗੇषੁ ਸਂਨ੍ਯਾਸਮੇਕਚਿਤ੍ਤੋ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ
ਮੇਰੇ ਜੋਗਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੰਨਿਆਸ ਕਰੇ—
ਜ੍ਞਾਨਸਂਨ੍ਯਾਸਯੋਗਂ ਵਾ ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦੇ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ—
ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚ ਤੇ ਹ੍ਯਨੀਸ਼ਾਃ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍
ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਚਿੱਤ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸਮਚਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਤੇ ਲਿਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਮੈਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਯਿ ਯਦਿ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਨ ਚ ਕ੍ਰਿਯਾ
ਜੇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੁਰ੍ਵਤਃ ਕਰ੍ਮ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਮਿਵਾਂਭਸਿ 142.
ਜੋ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ 'ਚ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਤ੍ਰਿਨ੍ਦਿਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਕਲਾ
ਰਾਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਿਨ, ਚਾਹੇ ਇਕ ਪਲ, ਇਕ ਛਿਨ ਜਾਂ ਇਕ ਹਲਕਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ,
ਸਦਾ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ੋਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਸਙ੍ਕਰਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਵਪਤੋ ਵਾਪਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ ਪਸ਼੍ਯਤੋऽਪਿ ਵਾ
ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ, ਸੁਣਦੇ ਜਾਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ,
ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਮਪਿ ਚਾਣ੍ਡਾਲਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਚਾऽਪਥਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਚੰਡਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ,
ਯਜਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਜ੍ਞਾਨਸਂਸ੍ਕਾਰਸਂਸ੍ਕृਤਾਃ
ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸੁਧਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ,
ਯੇ ਮਤ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮਯਾ ਹृਦਿ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ 'ਚ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਯੇषਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੈ ਤੇऽਪਿ ਦੇਵਿ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਚ ਦੁਃਖਾਨਿ ਭ੍ਰਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤਾ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਕੰਮੇ ਮਨੁੱਖ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਯੋਗਂ ਚ ਏਕਚਿਤ੍ਤਾ ਭਜਸ੍ਵ ਮਾਮ੍
ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰ।
ਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤਃ ਸਤਤਂ ਯੋ ਮਾਂ ਭਜੇਤ ਨਿਯਤਵ੍ਰਤਃ 142.
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਲ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ,
ਮਯਾ ਚੈਵ ਪੁਰਾ ਸृष੍ਟਂ ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥੇਨ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਤੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਏਕਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਜੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ,
ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦਸ਼ ਪੂਰ੍ਵਾ ਦਸ਼ਾਪਰਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਪੂਰਵਜ ਤੇ ਦਸ ਪਿੱਛਲੇ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਨਙ੍ਗਂ ਚ ਮੋਹਂ ਚ ਪਿਤ੍ਰਰ੍ਥਾਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਤृਤੀਯਾਂ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਨ ਕਦਾਚਨ
ਉਹ ਤੀਜੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੇ, ਤੇ ਚੌਥੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਜਲਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਨ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਵੇ ਤੇ ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ।
ਰੇਤਃਪਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਏਵਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਉਸ ਦਾ ਰੇਤ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਅਸਲ ਹੈ, ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।