ਤਤਸ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੁ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਾਪਿਤਾਮਹਃ 141.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ—
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ—
ਵਿਭਾਵਯਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਉਥੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਨੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਪਰਮਾਨੁਗ੍ਰਹੇਣ ਵੈ
ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ ਲਓ।
ਮਯਾ ਵਿਲੋਕਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮਾਗਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਾ ਗਏ।
ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਸृਜਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੀਬਦਰ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਃ ਸਤਤਂ ਪਠੇਤ੍
ਜੋ ਇਹ ਸਦਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ ਮੁਕ੍ਤਿਫਲਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋऽਵਗਚ੍ਛਤਿ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ।।141.
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਬਦਰੀਕਾਸ਼ਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਇਕਸੌ ਇਕਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਗੁਹ੍ਯਕਰ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਤਤੋ ਦੇਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਹੁਣ ਗੁਪਤ ਕਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ: ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸੀ—
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਮृਦੁਨਾ ਚ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਆਪਣੀ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੀ।
ਅਲ੍ਪਪ੍ਰਾਣਬਲਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਭਾषਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਨਰਾ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਰਜਸਾ ਯਾਂਤਿ ਸ਼ਂ ਪਰਮ੍
ਇੱਥੇ ਪੁਰਖ ਜਦ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਜੋ ਗੁਣ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਧਵ੍ਯਾਃ ਸ ਤੁ ਮਾਧਵਃ
ਮਾਧਵੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਫਿਰ—
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਮਮ ਭਕ੍ਤਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਪृष੍ਟਾ ਯਾ ਰਜਸਾ ਦੇਵਿ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰਜੋ ਗੁਣ ਨਾਲ ਛੁਹੀ ਹੋਈ ਹੈ—
ਯਦਿ ਭਾਵਸ੍ਤਦਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭੋਜਨੇ ਕਾਯਸਾਧਨੇ
ਜੇ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਲਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਚ—
ਨ ਸਾ ਲਿਪ੍ਯਤਿ ਦੋषੇਣ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਰਜਸ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਰਜਸਵਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜਦ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
( ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਮਜਂ ਪੁਰਾਣਂ ਰਜਸ੍ਵਲਾ ਦੇਵਵਰਂ ਨਮਾਮਿ ਕਰੋਤਿ ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਤੈਰ੍ਦੁष੍ਯੇਤ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ ।। 142.
ਮੈਂ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ, ਅਜਨਮੇ, ਅੰਤ-ਰਹਿਤ, ਆਦਿ-ਰਹਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਰਜਸਵਲਾ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮੈਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤੁ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪਂਚਮਾਤ੍ਤੁ ਦਿਨਾਤ੍ਪੁਨਃ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ—
ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਕੁਰੁਤੇ ਕਰ੍ਮ ਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤਾ ਮਤ੍ਪਰਾਯਣਾ
ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਹੀ ਰਾਹ ਤੇ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਂ ਦੋषੇਣ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਨ੍ਮਸਂਸਾਰਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਹ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਤੇ ਜਨਮ ਮੌਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਦੇ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਮਯਿ ਸਂਨ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ—
ਮਮ ਯੋਗੇषੁ ਸਂਨ੍ਯਾਸਮੇਕਚਿਤ੍ਤੋ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ
ਮੇਰੇ ਜੋਗਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੰਨਿਆਸ ਕਰੇ—
ਜ੍ਞਾਨਸਂਨ੍ਯਾਸਯੋਗਂ ਵਾ ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦੇ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ—
ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚ ਤੇ ਹ੍ਯਨੀਸ਼ਾਃ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍
ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਚਿੱਤ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।