ਤਵ ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਨਾਮ ਯਨ੍ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਭਾषਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਕੋਕਾਮੁਖ ਨਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਸ੍ਥਾਨਂ ਲੋਹਾਰ੍ਗਲਂ ਨਾਮ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਰਾਜਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਲੋਹਾਰਗਲ ਨਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਲੇਛ ਰਾਜਾ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਚੈਤ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਮੇਰੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਜੋ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ—ਮੇਰਾ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ।
ਯੇ ਤੁ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਦੇਵਿ ਗੁਹ੍ਯਾਂ ਕਾਮਗਤਿਂ ਮਮ
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲੁਕਵੇਂ ਮਨੋਰਥ ਦਾ ਰਾਹ ਜਾਣਦੇ ਨੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ—
ਤਤੋ ਦੇਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਂ ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਉੱਤਮ ਕੋਕਾਮੁਖ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕੋਕਾਮੁਖਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕੋਕਾਮੁਖਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍।।140.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੋਕਾਮੁਖ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਕਾਮੁਖ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਤੁ ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਗਤ੍ਵਾ ਭੂਯੋ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਕੋਕਾਮੁਖ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਵਯਾ ਪृष੍ਟਾਨਿ ਵੈ ਧਰੇ।. ਕੋਕਾਮੁਖਸਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੀਰਥ ਪੁੱਛੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਥਾਂ ਕੋਕਾਮੁਖ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮਮ ਸਾ ਪਰਮਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਯਾਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਗੋਪਿਤਾਮ੍
ਮੇਰੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੂਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਰਮ੍ਯਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾऽਨਘੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਕੋਕਾਮੁਖ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—
ਜਲਬਿਨ੍ਦੁਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਾਤ੍ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਪਤ੍ਤਨਾਦ੍ਭੁਵਿ
ਜਲਬਿੰਦੂ ਨਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ—
ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਗਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਪਤਿਤਾ ਭੂਮੌ ਧਾਰਾ ਮੁਸਲਸਨ੍ਨਿਭਾ
ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਟਾ ਵੱਡਾ ਮੁਸਲ ਹੋਵੇ—
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ।. ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ਸ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੇ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਅਗਨਿਸ਼ੋਮ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਭੁੱਲਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਯਤੇ ਵਿਪੁਲੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਮਮ ਮਾਰ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਣਿ 140.
ਉਹ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯਤੇ ਪਰਮਾਂ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮੇਤਾਂ ਮਮ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਮੇਰੀ ਇਹ ਉੱਚੀ ਸੂਰਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਧਰੇ ਵਾਰਾਹਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਹੇ ਧਰਤੀ, ਇਹ ਗੱਲ, ਜੋ ਵਰਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਕ੍ਰੌਂਚਦ੍ਵੀਪੇ ਪ੍ਰਜਾਯੇਤ ਮਮ ਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਕ੍ਰੌਂਚ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ।
ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਗਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕੇ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਚਾਹृਤਾਸਿ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਜਿਥੇ, ਧਰਤੀਏ, ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦੰਦ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਉੱਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਲਾਭੂਭਿਰ੍ਵਿष੍ਣੁਨਾਮ੍ਨਾ ਤਥਾਙ੍ਕਿਤਾ
ਜਿਥੇ ਪੰਜ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਗੋਮੇਦੇ ਜਾਯਤੇ ਦ੍ਵੀਪੇ ਮਮ ਮਾਰ੍ਗਾਨੁਸਾਰਕਃ
ਗੋਮੇਦ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ, ਉਥੇ ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਮਾਂ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਧਾਰਾਃ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਪਰ੍ਵਤਾਦੁਚ੍ਛ੍ਰਯਂ ਸ਼੍ਰਿਤਾਃ 140.
ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਧਾਰਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕੇषੁ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਕੁਸ਼ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਯਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਮ੍ਪੁਨਰ੍ਮਨੁਜਾਦਯਃ
ਉਸਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ।
ਜਾਯਤੇ ਪੁष੍ਕਰਦ੍ਵੀਪੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।