ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਮਾਨੁषੋ ਯੇਨ ਦੇਵੇਭ੍ਯਃ ਸਬਲਾਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਨਵਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਵਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਨੌ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ,
ਕੁਬੇਰਭਵਨਾਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਗਮਨਾਲਯਃ
ਉਹ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਘਰੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨृਤ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ।. ਮਾਨਵੋ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁ ਚ੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਬਨ੍ਧਨਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਵਸੁਧਰਾ, ਜਦ ਉਹ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ—ਸੁਣ: ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ 139.
ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ, ਤੇ ਤੀਹ ਸੌ ਸਾਲ ਹੋਰ ਵੀ, ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਏ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਇਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਯੇਤ ਸਂਸਾਰਪਰਿਮੋਚਿਤਃ
ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਾਜਰਾਜਸ੍ਤੁ ਜਾਯਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਜੰਬੂਦੀਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਯੇਤ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਮਾਮੁਪਨਯੇਦ੍ਭੂਮੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ।
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਕਲਂ ਕਰ੍ਮ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਮ ਭਕ੍ਤਸੁਖਾਰ੍ਥਾਯ ਸਰ੍ਵਸਂਸਾਰਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ,
ਸ ਤੁ ਤਾਰਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਦਸ਼ਾਪਰਾਨ੍
ਉਹ ਜੀਵ ਦੱਸ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਦੱਸ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਠੇਦ੍ਭਾਗਵਤਾਨਾਂ ਚ ਮਧ੍ਯੇ ਮੁਕ੍ਤਿਰਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜੇ ਭਗਵਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਆਪ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਂਗਲਂ ਚ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ 139.
ਜੇ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ, ਭਲਾਈ, ਚੰਗਾ ਸੁਖ ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਸੰਦ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ,
ਮਾ ਪਠੇਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਦੂषਾਯ ਅਧ੍ਯਾਯਂ ਵਾ ਕਦਾਚਨ
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਲਈ ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸੌਕਰੇ ਚਾਣ੍ਡਾਲਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਂਵਾਦੇ ਸੌਕਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮੈਕੋਨਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ, ਚੰਡਾਲ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਸੂਕਰ ਮਹਾਤਮ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕਸੌ ਉਨਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਕੋਕਾਮੁਖ(ਬਦਰੀ) ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਦੇਵਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਯਾਨ੍ਯੁਤ
ਹੁਣ ਕੋਕਾਮੁਖ (ਬਦਰੀ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਜਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਸੁਣੇ ਤੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੋ ਗਏ।
ਕਿਂਚ ਤੇ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਾਕृਤਿਰ੍ਭਵਾਨ੍
ਹੁਣ ਦੱਸ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯੇषੁ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਕਥ੍ਯਮਾਨਾਨਿਮਾਞ੍ਛृਣੁ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਜਿਹੜੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤਵ ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਨਾਮ ਯਨ੍ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਭਾषਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਕੋਕਾਮੁਖ ਨਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਸ੍ਥਾਨਂ ਲੋਹਾਰ੍ਗਲਂ ਨਾਮ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਰਾਜਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਲੋਹਾਰਗਲ ਨਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਲੇਛ ਰਾਜਾ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਚੈਤ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਮੇਰੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਜੋ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ—ਮੇਰਾ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ।
ਯੇ ਤੁ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਦੇਵਿ ਗੁਹ੍ਯਾਂ ਕਾਮਗਤਿਂ ਮਮ
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲੁਕਵੇਂ ਮਨੋਰਥ ਦਾ ਰਾਹ ਜਾਣਦੇ ਨੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ—
ਤਤੋ ਦੇਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਂ ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਉੱਤਮ ਕੋਕਾਮੁਖ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕੋਕਾਮੁਖਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕੋਕਾਮੁਖਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍।।140.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੋਕਾਮੁਖ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਕਾਮੁਖ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਤੁ ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਗਤ੍ਵਾ ਭੂਯੋ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਕੋਕਾਮੁਖ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਵਯਾ ਪृष੍ਟਾਨਿ ਵੈ ਧਰੇ।. ਕੋਕਾਮੁਖਸਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੀਰਥ ਪੁੱਛੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਥਾਂ ਕੋਕਾਮੁਖ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮਮ ਸਾ ਪਰਮਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਯਾਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਗੋਪਿਤਾਮ੍
ਮੇਰੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੂਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਹੈ—