ਚਕਾਰ ਸਂਚਯਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰੋ ਨਾਨਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਤਥਾ ਲੇਹ੍ਯਂ ਚੋष੍ਯਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਤਥਾ । ਚਕਾਰਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯਨਿਚਯਂ ਹੇਮਪਾਤ੍ਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ।। ੧੧.
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਖਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਟਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੁਸਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਪਕਾ ਹੋਇਆ ਚੌਲ, ਸਭ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਭੂਰਿਤੇਜਸਮ੍ । ਉਵਾਚ ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਗृਹਾਨਿਤਿ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਫੌਜੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਤਦ੍ਗृਹਂ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰੇष੍ਵਨ੍ਯੇ ਭृਤ੍ਯਾ ਵਿਵਿਸ਼ੁਰਾਸ਼ੁ ਵੈ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਨੌਕਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇषੁ ਤਦਾ ਗੌਰਮੁਖੋ ਮੁਨਿਃ । ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਤਂ ਮਣਿਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਰਾਜਾਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੧੧.
ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰ ਗਏ, ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਮਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਮਜ੍ਜਨਾਭ੍ਯਵਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਪਥਿ ਸ਼੍ਰਮਕृਤੇ ਤਥਾ । ਵਿਲਾਸਿਨੀਸ੍ਤਥਾ ਦਾਸਾਨ੍ ਪ੍ਰੇषਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਨृਪ ।। ੧੧.
ਤੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਨੌਕਰ ਭੇਜਾਂਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਮਣਿਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਚਤਃ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਮਣੀ ਇਕੱਲੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਾਪਿਤਮਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਮਣੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਮਪ੍ਰਭੇ । ਨਿਸ਼੍ਚੇਰੁਰ੍ਯੋषਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਃ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੧੧.
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਸੁੱਚੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਣੀ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਸੁਕੁਮਾਰਾਙ੍ਗਰਾਗਾਦ੍ਯਾਃ ਸੁਕੁਮਾਰਵਰਾਙਗਨਾਃ । ਸੁਕਪੋਲਾਃ ਸੁਚਾਰ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗ੍ਯਃ ਸੁਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਃ ਸੁਲੋਚਨਾਃ । ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸੌਵਰ੍ਣਪਾਤ੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਂਪ੍ਰਤਸ੍ਥਿਰੇ ।। ੧੧.
ਉਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਨਾਜੁਕ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੰਗਾਂ, ਪਿਆਰੇ ਗਲ, ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ, ਵਧੀਆ ਵਾਲ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ; ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰ ਪਈਆਂ।
ਏਵਂ ਯੋषਿਦ੍ਗਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਰਾਃ ਕਰ੍ਮਕਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਨਿਰ੍ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨृਪਤੇਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭृਤ੍ਯਾ ਨृਪਸ੍ਯ ਹ । ਕੇਵਲਂ ਭੋਜਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਰਿਧਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇ ਮਰਦ ਨੌਕਰ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ, ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣਾ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਰ੍ਵਭृਤ੍ਯਾਨਾਂ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਜ੍ਜਨਮ੍ । ਦਦੁਸ੍ਤੇ ਚ ਨਰਾਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਹਸ੍ਤਿਨਾਂ ਚ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ।। ੧੧.
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਤੂਰ੍ਯਾਣਿ ਤਤ੍ਰਾਵਾਦ੍ਯਨ੍ਤ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਮਜ੍ਜਨੇ ਨृਪਤੇਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਨृਤੁਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਯੋषਿਤਃ । ਅਪਰਾਸ਼੍ਚ ਜਗੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਮਜ੍ਜਤਃ ।। ੧੧.
ਉਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਜਾ-ਗੀਤ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ; ਰਾਜਾ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨੱਚੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਦਿਵ੍ਯੋਪਚਾਰੇਣ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਚੇਤਨਃ । ਕਿਮਿਦਂ ਮੁਨਿਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਤਪਸੋ ਵਾऽਥ ਵਾ ਮਣੇਃ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਵਿਆ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਨ੍ਹਾ ਲਿਆ; ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਕੀ ਇਹ ਮੁਨੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਪ ਦੀ, ਜਾਂ ਮਣੀ ਦੀ?'
ਏਵਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਪਰਿਧਾਯੋਤ੍ਤਮੇ ਤਥਾ । ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਵਿਧਿਨਾ ਬੁਭੁਜੇ ਸ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ। ਫਿਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣੇ ਖਾਏ।
/50 ਯਥਾ ਚ ਨृਪਤੇਃ ਪੂਜਾ ਕृਤਾ ਤੇਨ ਮਹਰ੍षਿਣਾ । ਤਦ੍ਵਦ੍ ਭृਤ੍ਯਜਨਸ੍ਯਾਪਿ ਚਕਾਰ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ ।। ੧੧.
ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਉੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਯਾਵਤ੍ ਸ ਰਾਜਾ ਬੁਭੁਜੇ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਃ । ਤਾਵਦਸ੍ਤਗਿਰਿਂ ਭਾਨੁਰ੍ਜਗਾਮਾਰੁਣਸਪ੍ਰਭਃ ।। ੧੧.
ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਲਾਲੀ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਸਮਪਦ੍ਯਤਾऽਧੁਨਾ ਸ਼ਰਚ੍ਛਸ਼ਾਙ੍ਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲऋਕ੍ਸ਼ਮਣ੍ਡਿਤਾ । ਕਰੋਤਿ ਰਾਗਂ ਸ ਚ ਰੋਹਿਣੀਧਵਃ ਸੁਸਙ੍ਗਤਂ ਸੌਮ੍ਯਗੁਣੇषੁ ਤਾਪਿ ਚ ।। ੧੧.
ਫਿਰ ਰਾਤ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਚੰਦ, ਰੋਹਣੀ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰੰਗ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਭृਗੂਦ੍ਵਹਃ ਕृष੍ਣਤਰਾਂਸ਼ੁਭਾਨੁਨਾ ਸਹੋਦ੍ਯਤੋ ਦੈਤ੍ਯਗੁਰੁਃ ਸੁਰਾਧਿਪਃ । ਅਥਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਗਤੋ ਨ ਰਾਜਤੇ ਸ੍ਵਭਾਵਯੋਗੇਨ ਮਤਿਸ੍ਤੁ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ ।। ੧੧.
ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਕਾਲੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਉਭਰੇ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਹ ਚਮਕੇ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰਕ੍ਤਤਾਂ ਭੂਮਿਸੁਤਸ਼੍ਚ ਮੁਞ੍ਚਤੇ ਰਾਹੁਃ ਸਿਤੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋਂਸ਼ੁਭਿਃ ਸਿਤੈਃ । ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਜਗਤਃ ਸੁਰਾਸੁਰੈ- ਰਨੁਸ੍ਵਭਾਵੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਸੁਕृਨ੍ਨृਪਃ ।। ੧੧.
ਭੂਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਲਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਹੂ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਸਿਤੇਸ਼੍ਵਰਾਖ੍ਯਾਪਿਤਰਸ਼੍ਮਿਮਣ੍ਡਲੇ ਸੂਰ੍ਯਤ੍ਵਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਕषੇਵ ਨਿਰ੍ਮਲੇ । ਕਰੋਤਿ ਕੇਤੁਰ੍ਨ ਪਰੇ ਮਹਤ੍ਤਮ- ਸ੍ਤਦਾ ਕੁਸ਼ੀਲੇषੁ ਗਤਿਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ।। ੧੧.
'ਸਫੈਦ ਦੇ ਰਾਜਾ' ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਗੋਲਾਈ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਪਿਸਣੀ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਧੂਮकेतੂ ਵੱਡਾ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕੁਸ਼ਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬੁਧੋਚ੍ਚਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਜਗਤੋ ਵਿਭਾਵਯਨ੍ ਰਰਾਜ ਰਾਜ੍ਞੋ ਤਨਯਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਭृਤੇਚ੍ਛਕਃ ਕਕ੍ਸ਼ਵਿਵਾਹਿਤਸ਼੍ਚਿਰਂ ਭਵੇਦਿਯਂ ਸਾਧੁषੁ ਸਮ੍ਮਿਤਿਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।। ੧੧.
ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਬੁਧ ਦੀ ਉਚਾਈ ਨਾਲ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਸਹਿਮਤ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰੋਤਿ ਕੇਤੁਃ ਕਪਿਲਂ ਵਿਯਚ੍ਚਿਰਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਪਥਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਨ ਦੁਰ੍ਜਨਃ ਸਜ੍ਜਨਸਂਸਦਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਰੋਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਨਿਜਕਰ੍ਮਕੌਸ਼ਲਮ੍ ।। ੧੧.
ਧੂਮਕੇਤੂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ।
ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਵਿਭਾਸਿਤਾ ਅਪਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮੀਯੁਰ੍ਨਿਰਤਾਃ ਪਦੇ ਪਦੇ । ਕੁਲਂਭਵਾਃ ਸਂਭਵਧਰ੍ਮਪਤ੍ਤਯੋ ਮਹਾਂਸ਼ੁਯੋਗਾਨ੍ਮਹਤਾਂ ਸਮੁਨ੍ਨਤਿਮ੍ ।। ੧੧.
ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਏ ਲੋਕ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਚ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਜਨਮ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਉੱਚਾਈ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਦੋषਸਕ੍ਤਾਨ੍ਨਿਕृਤੋऽਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਸੁਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਜਃ । ਵਿਰਾਜਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ ਨ ਵੇਦਕਰ੍ਮ ਕ੍ਵਚਿਦਨ੍ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ ।। ੧੧.
ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਵੇਦਕ ਰੀਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਃ ਸਮੇਤਾਨ੍ ਮਮ ਯਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ ਪੁਰਾ ਹਰਿਰ੍ਯ ਆਰਾਧਿਤਵਾਨ੍ ਨृਪਾਸਨਮ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸੁਚਿਰਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ਧ੍ਰੁਵੇਣ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਮਰਣੇਨ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ।। ੧੧.
ਮੇਰਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਵਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਯਾਦ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤੀਦृਸ਼ੀ ਰਾਤ੍ਰਿਰਭੂਦृषੇਃ ਸ਼ੁਭੇ ਵਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਦੁਰ੍ਜਯਭੂਪਤੇਃ ਸ਼ੁਭਾ । ਸਭृਤ੍ਯਸਾਮਨ੍ਤਵਰਾਸ਼੍ਵਦਨ੍ਤਿਨਃ ਸੁਭਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਾਦਿਪੂਜਯਾ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਤ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਵਰ-ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਅਜੈ ਰਾਜਾ ਲਈ, ਨੌਕਰਾਂ, ਸਾਮੰਤਾਂ, ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬਿਤੀ।
ਇਤੀਦृਸ਼ਾਯਾਂ ਵਰਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਿਤਾਃ ਸੁਪਟ੍ਟਸਂਵੀਤਵਰਾਸ੍ਤृਤਾਸ੍ਤਦਾ । ਗृਹੇषੁ ਪਰ੍ਯਙ੍ਕਵਰਾਃ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸੁਰੂਪਯੋषਿਤ੍ਕृਤਭਙ੍ਗਭਾਸੁਰਾਃ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਤ, ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਬਿਸਤਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਭੂਭृਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸਭृਤ੍ਯਾਨਪਿ ਸਰ੍ਵਤੋ ਗृਹਾਨ੍ । ਗਤੇषੁ ਸੁष੍ਵਾਪ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵृਤਃ ਸੁਰੇਸ਼ਵਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੧੧.
ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਮੀਨਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁੱਤਾ।
ਏਵਂ ਸੁਮਨਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਭृਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ऋषੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਹृष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਸੁषੁਪੁਸ੍ਤਦਾ ।। ੧੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲੈ ਗਏ।
ਤਤੋ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਂ ਸ ਰਾਜਾ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪੁਨਃ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਗਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਗृਹਾਣਿ ਚ ।। ੧੧.
ਰਾਤ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਘਰ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਾਨਿ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਵਰਾਸਨਜਲਾਨਿ ਚ । ਰਾਜਾ ਸ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਦੁਃਖਿਤਃ ।। ੧੧.
ਉੱਚ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।