ਅਨ੍ਯਾਯੇਨ ਵ੍ਰਤਂ ਚੀਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਿਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍ 137.
ਜੇ ਵਰਤ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗੋਪ੍ਯਂ ਕਿਮਸ੍ਤੀਤਿ ਯੇਨ ਤੇ ਪਰਿਵੇਦਨਾ 137.
ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਛੁਪਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨਾਸਿ ਪਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ਨਂ ਚ ਪ੍ਰਾਵਾਰਾਨ੍ਭੂषਣਾਨਿ ਚ
ਤੂੰ ਮਾਸ, ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛਸ੍ਯਨਾਰਤਂ ਰਾਜਨ੍ ਕਿਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਚ ਮਯਾ ਵਿਨਾ 137.
ਤੂੰ ਰਾਜਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਜਾਨਂ ਧਰ੍ਮਵਾਦਿਨਮ੍ 137.
ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।
ਸਮਂ ਮਹਿष੍ਯਾ ਚਾਚਮ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ 137.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪਿਆ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ।
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਵਤਾਂ ਵਰਃ 137.
ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ 137.
ਫਿਰ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ—
ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕਾਲੇ ਤੁ ਤਯੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ 137.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਧਰਤੀਏ।
ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਨਾਥ ਗਚ੍ਛਾਵਃ ਪਸ਼੍ਯ ਗੋਪ੍ਯਂ ਮਨੀषਿਤਮ੍ 137.
ਆਓ, ਪ੍ਰਭੂ, ਚਲਦੇ ਹਾਂ; ਆ ਕੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ ਦਾ ਭੇਦ ਵੇਖ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪੁਃ ਸਰ੍ਵਸਂਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ 137.
ਉਥੇ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।
ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਯਤੇ 137.
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਜਾਨੀਹਿ ਤ੍ਵਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ 137.
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਵੇਤਦੀਪ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਇਹ ਗੱਲ ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ, ਧਰਤੀਏ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਭਦ੍ਰੇ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਮਹੌਜਸਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਸੌਕਰਵੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁष੍ਕਰਤਰਂ ਮਹਤ੍ 137.
ਸੂਕਰ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਪੁੰਨਿਆ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸੌਕਰਵੇ ਗृਧ੍ਰਜਮ੍ਬੂਕਾਖ੍ਯਾਨੇ ਆਦਿਤ੍ਯਵਰਪ੍ਰਦਾਨਾਦਿਕਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਤੀਰਥ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਗਿੱਧ ਤੇ ਲੋਮੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਰ ਦਾਨ ਵਾਲਾ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਸੌ ਸੱਤੀਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਖਂਜਰੀਟੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮ੍ ਏਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਮ੍ਯੇ ਸੌਕਰਵੇ ਤਦਾ
ਹੁਣ ਖੰਜਰੀਟ ਪੰਛੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁੰਦਰ ਸੂਕਰਾਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ।
ਤਤਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਾ
ਫਿਰ ਕਮਲ ਨੈਨੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ—
ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਂ ਦੇਵਂ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਕਾਮਾਨ੍ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਸ੍ਯ ਮਾਨੁषਤ੍ਵਮਜਾਯਤ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮੇ ਮਹਜ੍ਜਾਤਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕੌਤੂਹਲਂ ਪਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁਣ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਨੋਖਾ ਚਾਹ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯਤਃ ਕਿ ਭਵੇਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਵਾ ਫਲਂ ਨੁ ਕਿਮ੍
ਨੱਚਣ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ?
ਸਂਮਾਰ੍ਜਨੇ ਲੇਪਨੇ ਵਾ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਦਾਨਤਃ
ਸਫਾਈ ਕਰਨ, ਲੀਪਣ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ—
ਅਨ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚੈਵ ਜਪਯਜ੍ਞਾਦਿਨਾऽਥਵਾ
ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜਪ, ਯਜ, ਆਦਿ ਕਰਕੇ—
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ ।। 138.
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਸੀ: 'ਸੁਣ ਸੋਹਣੀਏ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਸਰ੍ਵਂ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਬਹੂਨ੍ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਿ ਵਸੁਧੇ ਅਜੀਰ੍ਣਭृਸ਼ਪੀਡਿਤਃ
ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਖਾ ਕੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ ਅਜੀਰਨ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਬਾਲਾਃ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਸ੍ਤਂ ਮृਤਂ ਖਗਮ੍
ਉਥੇ ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਆਏ, ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਰੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ।
ਮਮਾਯਂ ਵੈ ਮਮਾਯਂ ਵੈ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ
ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ! ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ!' ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤ ਏਕੋ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਨਂ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ਭਸਿ ਸਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।