ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਞ੍ਜਲਿਮਾਧਾਯ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਰਮ ਬੋਲ ਕਹੇ।

ਏਤਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ

ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।

ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਃ ਮੇषਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਃਸ੍ਵਨਃ

ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਮੇ਷ ਦੀ ਡੰਬੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।

ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਕਾਰਣਂ ਯੇਨ ਤੇਨ ਚਾਰਾਧਿਤੋਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍

ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਉਹ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਹੈ।

ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਯੋ ਹਿ ਦੇਵੇषੁ ਦੁਰ੍ਲਭਃ ੧੩੭.

ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਮਾਂ ਸ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਮਮ ਤੇਜਃਪ੍ਰਮੋਹਿਤਃ

ਉਹ ਮੇਰੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਤਥਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਭੀਰੁਃ ਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਲੋਚਨਃ

ਉਹ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਕੰਪਦੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਵਾਣੀਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸ ਸੋਮੋ ਚੋਦਿਤੋ ਮਯਾ

ਉਹ ਸੋਮ, ਮੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਤੇ, ਸੁਖਮ ਬੋਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ।

ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਵੇਨ ਮੇ ਸੋਮ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਤਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ

ਸੋਮ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ।

ਮਮ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਫਿਰ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀਕ ਭਗਵਾਨ ਨੇ—

ਭਗਵਨ੍ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਮਮ ਚਾਤ੍ਰ ਗਤਃ ਪ੍ਰਭੋ

ਭਗਵਾਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ—

ਯਾਵਲ੍ਲੋਕਾ ਧਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨ

ਜਦ ਤਕ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਜਨਾਰਦਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਾਂ।

ਯਚ੍ਚਾਪਿ ਮਮ ਤਦ੍ਰੂਪਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਪ੍ਰਭੋ

ਤੇ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਤੁਸੀਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ—

ਸੋਮ ਇਤ੍ਯੇਵ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਪਿਬਨ੍ਤੁ ਮਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ

ਮੇਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸੋਮ ਹੀ ਪੀਣ।

ਕ੍ਸ਼ੀਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਮਾਵਸ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਪਿਣ੍ਡਪਿਤृਕ੍ਰਿਯਾਃ ੧੩੭.

ਜਦ ਤੂੰ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਧਰ੍ਮੇ ਚ ਨ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ਵਿष੍ਣੋ ਕਦਾਚਨ। ਪਤਿਤ੍ਵਂ ਚਾਥ ਗਚ੍ਛੇਯਮੋषਧੀਨਾਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ

ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਨਾ ਝੁਕੇ; ਜੇ ਕਦੇ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਈਏ—ਇਹੀ ਹੋਵੇ।

ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵ ਆਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤ ਵਰ੍ਜਿਤਃ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਆਰੰਭ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਓ,

ਤਤਃ ਸੋਮਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋऽਭਵਮ੍

ਸੋਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਚ ਪਰਮਾ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸੋਮਤੀਰ੍ਥੇऽਨ੍ਯਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾ

ਸੋਮ-ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਧੀ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਹੋਰ ਥਾਂ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।

ਅष੍ਟਮੇਨ ਤੁ ਭਕ੍ਤੇਨ ਮਮ ਕਰ੍ਮਵਿਧੌ ਸ੍ਥਿਤਃ

ਅੱਠਵੇ ਭਗਤ ਨੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ,

ਯਤ੍ਰ ਤਪ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਤੇਨ ਸੋਮੇਨ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਾ

ਉਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੋਮ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ,

ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਥੈਵੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਮੁਖਃ ਸ੍ਥਿਤਃ

ਉਹ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਉਪਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।

ਮਮਾਪਰਾਧਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਪਤਿਸ੍ਤਥਾ

ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ

ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਤੀਹ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵੀ,

ਦ੍ਰਵ੍ਯਵਾਨ੍ਗੁਣਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਵਿਭਾਗੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ ੧੩੭.

ਉਹ ਧਨ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।

ਸ ਏष ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਯੇਨ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਮਮ ਮਾਰ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਣਾ

ਉਹ ਤੀਰਥ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਚਾਨ੍ਧਕਾਰੇ ਤੁ ਯਤ੍ਰ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ

ਜਦੋਂ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ,

ਆਲੋਕਸ਼੍ਚੈਵ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਸੋਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ।। ਏਵਂ ਤ੍ਵਾਂ ਵਚ੍ਮਿ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ ਏष ੩ ਵਿਸ੍ਮਯਃ ਪਰਃ

ਉਥੇ ਸਿਰਫ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਮ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ।