ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਤਾਪਨਂ ਸ਼ੋਧਨਂ ਚੈਵ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਧਰਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਤਾਪ ਤੇ ਸ਼ੁਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯਾਂ ਗਤਿਂ ਚ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮਬਹਿष੍ਕृਤਾਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਂ ਚ ਮੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਸ਼੍ਚ ਮਾਮੁਪਸਰ੍ਪਤਿ
ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਕृਮਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਕੀੜਾ ਬਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯਚ੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗੇ ਕृਤਕृਤ੍ਯਃ ਪੁਨਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਅਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਮੁੜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਮਮ ਯੇ ਚ ਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ 134.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਲਾਚਲਮ੍
ਮਨ ਨੂੰ ਚਲਦੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹੋ।
ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਚ ਸਦਾ ਦਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਭਾਗਵਤਂ ਸ਼ੁਚਿਮ੍
ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ, ਭਗਵਤ ਭਾਵ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਹੋਵੇ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਕਮਰ੍ਣ੍ਯਭਿਰਤਂ ਮਮ
ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ।
ਮਾਂ ਯਦਾ ਲਭਤੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਭਾਗਵਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਪਰ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਭੇਕਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਵਰ੍षਾਣਿ ਯਾਤੁਧਾਨਃ ਪੁਨਰ੍ਦਸ਼
ਉਹ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਡੱਡੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਾਖਸ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧੋ ਜਾਯੇਤ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਪਂਚ ਸਪ੍ਤ ਤਥਾ ਨਵ
ਉਹ ਪੰਜ, ਸੱਤ ਜਾਂ ਨੌ ਵਾਰੀ ਅੰਨ੍ਹਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ।
ਸ਼ੈਵਾਲਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਚੈਵ ਹ੍ਯਾਕਾਸ਼ਗਮਨਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਲਸਣ ਤੇ ਰਾਖ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਕਰ੍ਮਾਪਰਾਧੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਂਸਾਰਸਾਗਰੇ ਅਹੋ ਵੈ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਰ੍ਵਭਾषਿਤਮ੍
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ।
ਜਾਤਂ ਮੇ ਵਿਹ੍ਵਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਸ੍ਥਿਰਂ ਜਾਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ 134.
ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਲਝ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਦੇ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਂ ਸਾਰਂ ਭੀਤਾਸ੍ਮਿ ਪਰਿਦੇਵਿਤਾ
ਇਹ ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਔਖੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਮਮ ਚੈਵ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਯ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਲਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ—
ਅਲ੍ਪਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਭਯਾ ਲੋਭਮੋਹਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਪਰ ਲਾਲਚ ਤੇ ਭਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਤਤਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਵਰਾਹਃ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਾ੍ਹਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਭੂਮ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਸੁਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ, ਭੂਮੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਮুনি ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ—
ਧਨ੍ਯਾ ਚੈਵ ਸੁਭਾਗ੍ਯਾ ਚ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਧਨਿਆ ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭਾषਿਤੋ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵਯੋਗਾਙ੍ਗਯੋਗਵਿਤ੍
ਪਰ ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਯੋਗ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ—
ਕੁਮਾਰਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਹੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੂਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਰ੍ਯਂ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਚ ਯੋਗਂ ਚ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕਿਰਿਆ, ਰਸਮਾਂ, ਯੋਗ ਤੇ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸਥਾਪਤ ਹਨ।
ਤਤੋ ਮਾਂ ਭਾषਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਾਯਾਕਰਣ੍ਡਕਃ 134.
ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਵ੍ਰਤਂ ਚੈਵ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟੌ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਗਵਤਾਂ ਗृਹੇ
ਘਰ ਵਿਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਠ ਭਿਖਿਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਵਮਾਹ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਰਾਧਯੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਦ੍ਵਿਜਮੁਖ੍ਯੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।