ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ ਰਾਜਾ ਦੁਰ੍ਜਯਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਁਲ੍ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ੍ਵਯਂ ਕਾਲਾਨ੍ਤਰੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਜਗਾਮਾਰਣ੍ਯਮਨ੍ਤਿਕੇ ।। ੧੦.

ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ, ਦੋ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਖੁਦ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਤਤ੍ਰਸ੍ਥੋ ਵਨਜਾਤੀਰ੍ਹਿ ਬਧਯਨ੍ ਵੈ ਭਯਂਕਰਾਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਰਣ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਮੁਨਿਂ ਸ੍ਥਿਤਮਕਲ੍ਮषਮ੍ ।। ੧੦.

ਉਥੇ, ਜੰਗਲੀ ਡਰਾਉਣੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਤਪਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਮਹਾਭਾਗਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਗੌਰਮੁਖਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ऋषਿਵृਨ੍ਦਸ੍ਯ ਗੋਪ੍ਤਾਰਂ ਤ੍ਰਾਤਾਰਂ ਪਾਪਿਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੧੦.

ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਗੌਰਮੁਖਾ ਨਾਂ ਦੇ ਤਪਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਿਮਲਜਲਾਵਿਲੇਮਰੁ- ਤ੍ਸੁਗਨ੍ਧਿਵृਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਵਰੇ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ । ਰਰਾਜ ਜੀਮੂਤ ਇਵਾਮ੍ਬਰਾਨ੍ਮਹੀ- ਮੁਪਾਗਤਃ ਪ੍ਰਵਰਵਿਮਾਨਵਦ੍ ਗृਹਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਹੌਲੇ ਹਵਾ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਵਧੀਆ ਦਰੱਖਤ ਸਨ, ਉਥੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਮਹਿਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਜ੍ਵਲਨਮਖਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਤਿਭਾषਿਤਾਮ੍ਬਰਃ ਸੁਸ਼ੁਦ੍ਧਸਂਵਾਸਿਤਵੇਸ਼ਕੁਟ੍ਟਕਃ । ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰਿਤਸਾਮਨਾਦਕਃ ਸੁਰੂਪਯੋषਿਦृषਿਕਨ੍ਯਕਾਕੁਲਃ । ਇਤੀਦृਸ਼ੋऽਸ੍ਯਾਵਸਾਥੋ ਵਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤਾਸ਼ੇषਤਰੁਪ੍ਰਸੂਨਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਘਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਸਨ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉੱਤਮ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਤਤਸ੍ਤਮੀਦृਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾ ਗੌਰਮੁਖਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ । ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਮ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲਮ੍ ।। ੧੧.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਗੌਰਮੁਖਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਰਜਯਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਸੁਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।

ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ऋषੀਨ੍ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਾਨ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਤਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ।। ੧੧.

‘ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉੱਚ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ।’ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਰਮਹਰ੍षਿਤਃ । ਚਕਾਰ ਪੂਜਾਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਦਾ ਗੌਰਮੁਖੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੧.

ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਸ੍ਵਾਗਤਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਥਾਨ੍ਤੇ ਤਂ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾऽਹਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਾਨੁਗਸ੍ਯ ਚ ਭੋਜਨਮ੍ ।। ੧੧.

ਸਵਾਗਤ ਆਦਿ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕਿਹਾ, ‘ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿਆਂਗਾ।’

ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਸਾਧੁ ਵਾਹਾ ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ ।। ੧੧.

‘ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਹਾਡੇ ਘੋੜੇ ਖੋਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ,’ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ।

ਰਾਜਾऽਪਿ ਤਸ੍ਥੌ ਤਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਸਹਾਯੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯੋ ਬਲਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਮਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤਦਾ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਅਯਂ ਚ ਤਾਪਸਃ ਕਿਂ ਮੇ ਦਾਸ੍ਯਤੇ ਭੋਜਨਂ ਤ੍ਵਿਹ ।। ੧੧.

ਰਾਜਾ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਪੰਜ ਟੋਲੀਆਂ ਉਥੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਸੀ, ‘ਇਹ ਤਪਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੀ ਭੋਜਨ ਦੇਵੇਗਾ?’

ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਦਾ ਗੌਰਮੁਖੋ ਨृਪਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਕਿਂ ਚਾਸ੍ਯ ਮਯਾ ਦੇਯਂ ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍ ।। ੧੧.

ਫਿਰ ਗੌਰਮੁਖਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦੁਰਜਯਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੋਚਿਆ, ‘ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੀ ਭੋਜਨ ਦੇਵਾਂ?’

ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਰ੍षੇਰ੍ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਸ੍ਥਿਤੋ ਮਨਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਹਰਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੧੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਆ ਗਏ।

ਤਤਃ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਤਦਾ । ਤੋषਯਾਮਾਸ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ ।। ੧੧.

ਫਿਰ, ਮਨ ਵਿਚ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ।

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ । ਕਥਂ ਗੌਰਮੁਖੋ ਵਿष੍ਣੁਂ ਤੋषਯਾਮਾਸ ਭੂਧਰ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਕੌਤੁਕਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਸਮ੍ਯਗਿਚ੍ਛਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੧੧.

ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੌਰਮੁਖਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਐ ਭੂਧਰ? ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ।

ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣਵੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ਤੇ ਪੀਤਵਾਸਸੇ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਚਾਦ੍ਯਰੂਪਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਲਰੂਪਿਣੇ ।। ੧੧.

ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਲ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਸਂਸ੍ਥਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨੇ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰੂਪਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਤੇਜਸਾਤ੍ਮਨੇ ।। ੧੧.

ਸਭ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਲ ਉੱਤੇ ਵਿਛੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਤੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅੱਗ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮਸ੍ਤੇ ਵਾਯੁਰੂਪਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਵ੍ਯੋਮਰੂਪਿਣੇ । ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭੁਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਹृਚ੍ਛਯਃ ।। ੧੧.

ਹਵਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਆਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦਿਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋ।

ਤ੍ਵਮੋਙ੍ਕਾਰੋ ਵषਟ੍ਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਤ੍ਵਮਾਦਿਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਤਵ ਚਾਦਿਰ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ।। ੧੧.

ਤੁਸੀਂ ਓਂਕਾਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਵਸ਼ਟ ਮੰਤ੍ਰ ਹੋ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦਿ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਵਂ ਭੂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਭੁਵੋ ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਜਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਵਯਿ ਦੇਵ ਚਰਾਚਰਮ੍ ।। ੧੧.

ਤੁਸੀਂ ਭੂ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਭਵੋ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵ! ਤੁਸੀਂ ਜਨ ਹੋ, ਤੇ ਮਹਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਤਪ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਹੀ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਭੂਤਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤ੍ਵਦੁਦ੍ਭੂਤਾ ऋਗਾਦਯਃ । ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਜਾਤਾਨਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਯਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ ।। ੧੧.

ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਰਿਗ ਆਦਿ ਵੇਦ ਉਪਜੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਨਮੇ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਯਜਨ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ।

ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਵੀਰੁਧਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਨੌषਧੀਃ । ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸਰ੍ਪਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤ ਏਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨ ।। ੧੧.

ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਉਪਜੀਆਂ। ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਤੇ ਸੱਪ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ!

ਮਮਾਪਿ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਰਾਜਾ ਦੁਰ੍ਜਯਸਂਜ੍ਞਿਤਃ । ਆਗਤੋऽਭ੍ਯਾਗਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਆਤਿਥ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ।। ੧੧.

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਜਯਾ ਹੈ, ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹਾਂ।

ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਨਿਰ੍ਧਨਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਤ੍ਪਤੇ । ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ ਕੁਰੁष੍ਵਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯਸਂਚਯਮ੍ ।। ੧੧.

ਅੱਜ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਹਾਂ ਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਨਿਮਰ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਜਥਾ ਬਖਸ਼ੋ।

ਯਂ ਯਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਾਮਿ ਹਸ੍ਤੇਨ ਯਂ ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾ ਤृਣਕਨ੍ਦਂ ਵਾ ਤਤ੍ਤਦਨ੍ਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ।। ੧੧.

ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਾਂ, ਰੁੱਖ ਹੋਵੇ, ਘਾਹ ਜਾਂ ਜੜ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅੰਨ ਬਣ ਜਾਵੇ।

ਤਥਾ ਤ੍ਵਨ੍ਯਤਮਂ ਵਾऽਪਿ ਯਦ੍ ਧ੍ਯਾਤਂ ਮਨਸਾ ਮਯਾ । ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਾਂ ਮਹ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੧੧.

ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੈਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾ ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਤੁਤੋष ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਃ । ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਕਂ ਰੂਪਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਕੇਸ਼ਵਃ ।। ੧੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ; ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ।

ਉਵਾਚ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਪ੍ਰ ਵਰਂ ਪਰਮ੍ । ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਯਾਵਦੁਨ੍ਮੀਲਯਤਿ ਵੈ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੧.

ਕਿਰਪਾ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਬੋਲੇ: 'ਕਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਮੰਗੋ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ।

ਤਦਾ ਸ਼ਙ੍ਖਗਦਾਪਾਣਿਃ ਪੀਤਵਾਸਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਗਰੁਡਸ੍ਥੋऽਪਿ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਪ੍ਰਭਃ ।। ੧੧.

ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਗਦਾ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸੀ।