ਅਥ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਾਚਰ੍ਵਣਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਮਚਰ੍ਵਿਤ੍ਵਾ ਯੋ ਹਿ ਮਾਮੁਪਸਰ੍ਪਤਿ
ਹੁਣ ਦੰਦਕਾਸਟ ਨਾ ਚੱਬਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ: ਜੋ ਕੋਈ ਦੰਦਕਾਸਟ ਨਾ ਚੱਬ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਨਾਰਾਯਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀ ਧਰ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਮੇਕਾਪਰਾਧੇਨ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਕੋ ਇੱਕ ਭੁੱਲ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯੇਨ ਚੈਕਾਪਰਾਧੇਨ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਕੋ ਇੱਕ ਭੁੱਲ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—
ਮਨੁष੍ਯਃ ਕਿਲ੍ਬਿषੀ ਭਦ੍ਰੇ ਕਫਪਿਤ੍ਤਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੇ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਫ ਤੇ ਪਿੱਤ ਹੋਵੇ,
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਬੀਜਂ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਸਾਰਾ ਬੀਜ ਦੰਦਕਾਸਟ ਨਾ ਚੱਬਣ ਕਰਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਚ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯੇਨ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਵ ਕਰਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਹੀਦਂ ਤੇ ਯਥਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਕਾਸ਼ਸ਼ਯਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਿਨਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਚ ਪਂਚ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਦੋ ਜਾਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਾ ਰਹੇ—
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ 131.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਲੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੰਦ-ਕਾਠੀ ਚਬਾਉਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪਰਾਧੋऽਸ੍ਤਿ ਏਵਮੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਗੱਲ 'ਚ ਰਤਾ-ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਾਚਰ੍ਵਣਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮੈਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦੰਦ-ਕਾਠੀ ਚਬਾਉਣ ਦੇ ਉਪਾਵ ਵਾਲਾ ਇਕ-ਸੌ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕਿਆ।
ਅਥ ਮृਤਕਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੈਥੁਨਂ ਭਦ੍ਰੇ ਅਸ੍ਨਾਤੋ ਯਃ ਸ਼ਵਂ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਹੁਣ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੇ ਉਪਾਵ: ਜੇ ਕੋਈ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਲਵੇ, ਭਲੀਏ—
ਵਰ੍षਂ ਨਾਰਾਯਣਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਮਹੀ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾ
ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੱਕਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਮੇਵਂ ਪੁਮਾਨ੍ਵੈ ਸ ਰੇਤਃਪਾਨਪਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਜ ਪੀਣ ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਏਤਨ੍ਮੇ ਪਰਮਂ ਦੁਃਖਂ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਮੇ ਦੇਵਿ ਇਦਂ ਗੁਹ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ। ਸੁਣੋ, ਦੇਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਹੈ।
ਚਿਹ੍ਨਮੈਤਦ੍ਵਰਾਰੋਹੇ ਆਧਿਚਾਰਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਅਲੌਕਿਕ ਪਾਪ ਦੀ ਪਛਾਣ।
ਦृष੍ਟਂ ਤਸ੍ਯਾਪਰਾਧਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਰਾਧਸ੍ਯ ਦੋषੇਣ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਪਾਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਗृਹਸ੍ਥਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਭਦ੍ਰੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਭਲੀਏ, ਜੋ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਂ ਦਿਨਂ ਤ੍ਵੇਕਂ ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹਵਾ 'ਤੇ ਰਹਿ ਲਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਾਪਰਾਧਂ ਤੁ ਨ ਸ ਪਾਪੇਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ 132.
ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਪਾਪ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਮਮ ਲੋਕਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀਏ, ਉਪਾਵ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਮ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਬਹਿष੍ਕृਤ੍ਯ ਯਃ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਜਮ੍ਬੁਕਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਵਾਨ੍ ਤਥਾ
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਉਹ ਲੋਮੜੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤਾਯ ਵੈ ਤਵ ਨਾਥ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਕ੍ਵ ਪਾਪਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪਾਪ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?'
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਚ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯੇਨ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ
'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਵ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।'
ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਹੀਦਂ ਸ਼ੋਭਨਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
'ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।'
ਪਂਚਗਵ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
'ਪੰਜ ਗਉ ਮਿਸ਼ਰਨ ਪੀ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਰ੍ਜਨੀਯਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਭਾਗਵਤੇਨ ਤੁ
'ਹਰ ਭਗਤ ਨੂੰ ਇਹ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'