ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤਸ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਆਇਆ, ਉਹ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੁਞ੍ਚ ਮੁਞ੍ਚ ਪ੍ਰਭੋ ਚਕ੍ਰਮਪਿ ਵਹ੍ਨਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਛੱਡ, ਛੱਡ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਚੱਕਰ ਵੀ ਛੱਡ।
ਤਦੈਵ ਚਕ੍ਰੇਣ ਵਿਪਾਟਿਤੋऽਸੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਪਿ ਮਾਂ ਭਾਗਵਤਪ੍ਰਧਾਨਃ ਰਙ੍ਗਂ ਚ ਸੀਸਂ ਤ੍ਰਪੁਧਾਤੁਸਂਸ੍ਥਂ ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਚ ਰੀਤਿਸ਼੍ਚ ਮਲਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਵੱਢ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਮੌਰ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਰੰਗਾ, ਸੀਸਾ, ਜ਼ਿੰਕ, ਕਾਂਸਾ ਤੇ ਲੋਹਾ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਮੈਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇਣ ਵੈ ਭੂਮੇ ਪ੍ਰਾਪਣਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ 129.
ਤਾਮੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਏਤਦ੍ਭਾਗਵਤੈਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਕਰੈਃ ਸਦਾ
ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਵੈ ਭਾਗਵਤੈਃ ਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਾਦੌ ਚ ਦੀਯਤੇ
ਦਿੱਖਿਆ ਲਏ ਹੋਏ ਭਗਤ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਆਦਿਕ ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ।
ਦੇਵਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕਥਿਤਃ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ ਦੇਵਦੇਵ ਕਥਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਕੁਰੁਤੇ ਵਦ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੱਸ ਕਿ ਦਿੱਖਿਆ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਸੰਧਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਭਕ੍ਤਸ੍ਤਵ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ ਸ਼ृਣੁ ਮਾਧਵਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਭਗਤ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਤ੍ਰ।
ਯਥਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੈ ਸੂਰ੍ਯਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਪਰਾਂ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਅੰਤਲੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਲਈ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਮ ਲੋਕੇ ਸ ਮੋਦਤੇ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਭਵੋਦ੍ਭਵਮਾਦਿਵ੍ਯਕ੍ਤਰੂਪਮਾਦਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੁਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਚ
ਮੰਤ੍ਰ: ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦਰ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਤੂੰ, ਸੂਰਜ, ਸਭ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਹੋ।
ਵਯਂ ਦੇਵਮਾਦਿਮਵ੍ਯਕ੍ਤਰੂਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਤ੍ਮਨਿ ਦੇਵ ਸਂਸ੍ਥਾਸ੍ਤਥਾਪਿ
ਅਸੀਂ, ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ—
ਅਨੇਨੈਵ ਹਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ।। 129.
ਇਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਦীক্ষਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣਦੀਕ੍ਸ਼ਾਤਾਮ੍ਰਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਅਤੇ ਤਾਮੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੋ ਉਣਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਰਾਜਾਨ੍ਨਭੋਗੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਏਵਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਮੁਖਾਨ੍ਮਹੀ
ਹੁਣ ਰਾਜੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦীক্ষਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ—
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਹਂ ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਵਿਮਲਾ ਵਿਭੋ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਅਹੋ ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਵਾਹ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ!
ਏਕਂ ਮੇ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਯਦੀਸ਼ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੇਦ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਦੇਵ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਾਧਾਸ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਪਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਨਵੇਂ, ਬੱਤੀ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਪਰਾਧਸ੍ਯ ਕਾਰਿਣਃ
ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਦੋਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਤਦ੍ਵੈ ਭੂਮ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ—
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯੇ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨ੍ਨਂ ਲੋਭੇਨ ਚ ਭਯੇਨ ਵਾ
ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਲੋਕ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ—
ਆਪਦ੍ਗਤਾ ਹਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਲੋਕ ਰਾਜੇ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ।
ਭਗਵਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਪਿਤਾ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ 130.
ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੁੰਧਰਾ ਕੰਬ ਗਈ।
ਤਤੋ ਦੀਨਮਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਾ ਮਹੀ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾ
ਫਿਰ, ਮਨੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ—
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਕੋ ਨੁ ਦੋषੋऽਸ੍ਤਿ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਹਿ ਤਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ? ਇਹ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਤਤੋ ਭੂਮ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ—
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਰਾਜਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭੈਭਾਰ੍ਗਵਤੈਃ ਸਦਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਭਲੇ ਭਾਰਗਵ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਖਾਣਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯੇष ਸਮਤ੍ਵੇਨ ਰਾਜਾ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਭਾਵੇਂ ਰਾਜਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵਤੀਰਦਾ ਹੈ,