ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪਾਣ੍ਡੁਰਂ ਛਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇ ਰਕ੍ਤਮੇਵ ਚ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਚਿੱਟਾ ਛਤ, ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਲਾਲ ਛਤ,
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਵਰਾਹਂ ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਹ ਨਤ੍ਵਾ ਸਾ ਧਰਣੀ ਤਦਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ,
ਧਰੋਵਾਚ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ ਕਿਂ ਨੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਵ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣੈਃ ।। 128.
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੇਰੇ ਭਗਤ, ਜੋ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੀ ਕਰਣ?
ਤਤੋ ਮਹੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੇਘਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਃਸ੍ਵਨਃ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉਠੀ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋऽਹਂ ਗੁਹ੍ਯਮੇਵ ਗਣਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਮੈਂ ਹਰ ਥਾਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵਾਂ, ਪਰ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਸੰਗਤ ਵਿਚ।
ਨਾਰਾਯਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰਣੀ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾ
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ 'ਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਾਗਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਤਵ ਕਰ੍ਮਣਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇਰੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਸਦਾ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਮਞ੍ਜਲਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਬਿਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਤਵ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੇਣਾਤ੍ਰ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚ ਮਾਧਵ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮਾਧਵ, ਤੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਕੇਨ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮਾਨੁषੈਃ ਪਰਃ
ਕੌਣ ਤੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਅਚਿੰਤਯ ਹੈਂ?
ਤਤੋ ਭੂਮ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਆਦਿਰਵ੍ਯਕ੍ਤਸਮ੍ਭਵਃ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਦਿ ਤੇ ਅਵਿਆਕਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯੇਨ ਚਿਨ੍ਤਯਸੇ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ ਹੈਂ,
ਏषਾ ਗਣਾਨ੍ਤਿਕਾ ਨਾਮ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾऽਙ੍ਗਬੀਜਨਿਃਸृਤਾ 128.
ਇਹ 'ਗੁਪਤ ਸੰਗਤ' ਦীক্ষਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੀਤ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਤੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਮਮ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਕਰ੍ਮਣਾ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦীক্ষਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਪੱਕਾ ਹੈ,
ਯਸ੍ਤੁ ਭਾਗਵਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਗਣਾਨ੍ਤਿਕਾਮ੍
ਜੋ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ, ਇਹ ਗੁਪਤ ਸੰਗਤ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਫਲਾ
ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਦীক্ষਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸੁਰੀ ਨਾਮ ਸਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਯਯਾ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਹ ਦীক্ষਾ 'ਆਸੁਰੀ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਮ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਗੁਹ੍ਯਾਂ ਗਣਾਨ੍ਤਿਕਾਂ ਯੋ ਮਾਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ਸ ਬੁਧੋਤ੍ਤਮਃ
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਗੁਪਤ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਦੀਯਤੇ
ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੌਮੁਦਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षਸ੍ਯ ਵਾਪ੍ਯਥ ।। । ਵੈਸ਼ਾਖਸ੍ਯਾਪਿ ਮਾਸਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ
ਕੌਮੁਦਾ ਦੇ ਮਹੀਨੇ, ਜਾਂ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼, ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਚੰਨਣ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ,
ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰਾਮਿषਂ ਤਤ੍ਰ ਦਿਨਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਨਿਰਾਮਿਸ ਖਾਣਾ ਖਾਵੇ।
ਮਮਾਗ੍ਰਤੋ ਵਰਾਰੋਹੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਮੇਰੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿਚ, ਵੇਦਿਕ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਜਲਾਏ।
ਤਤਃ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਗੁਰੁਸ਼੍ਚੈਵ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ਼ੁਚਿਰੁਤ੍ਤਮਃ 128.
ਫਿਰ, ਚੇਲਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੋਵੇਂ, ਦীক্ষਾ ਲੈ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਯਾ ਧਾਰਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਪਿਤਾਮਹੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵੇਨ ਭਵੋਦ੍ਭਵੇਨ
ਮੰਤ੍ਰ: ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾਮਿਆਂ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇਵ ਨੇ, ਭਵੋਦਭਵ ਨੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਤ ਏਤੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਗੁਰੁਰ੍ਗृਹ੍ਯ ਗਣਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਫਿਰ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਗਾਤ੍ਰਜਾਤਾਂ ਸ੍ਵਸ਼ਿष੍ਯ ਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਸਮਯੇਨ ਦੇਵੀਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ: ਹੇ ਚੇਲੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਟਾਹਣੇ ਤੋਂ ਜਣੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਸਾਧਨਵਿਧਿਂ ਚੈਵ ਕੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਿੰਗਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ?
ਅਕਰ੍ਮਣ੍ਯੇਨ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਤਵ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਅਕਰਮ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯੈਵੋਪਚਾਰਾਣਿ ਯਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮ੍ਮਿਣਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ—