ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਥ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਰਮ੍ਭਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਯਾਬਲਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਧਰਣੀ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾ

ਹੁਣ ਕੁਬਜਾਮਰਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਸੀ,

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਨ ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਵਿਜਾਨਾਮਿ ਪੂਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਚ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ

ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

ਯਚ੍ਚ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁष੍ਟਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨਾਤਨੀ

ਅਤੇ ਕੁਬਜਾਮਰਕ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਪੋਸ਼ਣ ਹੈ,

ਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯਚ੍ਚ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕੇ ਪੁष੍ਟਿਰ੍ਯਚ੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ

ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੁਬਜਾਮਰਕ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਥੇ ਜੋ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਨਿਰਮਲ ਮਾਤਾ,

ਤਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਮੇ ਦੇਵਿ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰਿ

ਇਹ ਸਾਰਾ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਮਾਤਾ, ਸੁਣ।

ਯਚ੍ਚ ਕਰ੍ਮ ਯਤੋ ਭੂਮੇ ਸ੍ਨਾਤੋ ਯਾਤਿ ਮृਤੋऽਪਿ ਚ

ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਮ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—

ਮਧੁਕੈਟਭੌ ਤਥਾ ਹਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਾਤ੍ਤਦਾ

ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ,

ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਨਤਂ ਭੂਮੇ ਰੈਭ੍ਯਂ ਨਾਮਮਹਾਮੁਨਿਮ੍

ਮੈਂ ਉਥੇ ਰੈਭਿਆ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।

ਯੁਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤਂ ਗੁਣਜ੍ਞਂ ਚ ਸ਼ੁਚਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਮ੍

ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਸਹਸ੍ਰਂ ਚਾਂਬੁਭਕ੍ਸ਼ੇਣ ਤਥਾ ਸ਼ੈਵਾਲਭਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ 126.

ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਵੀ।

ਇਤਃ ਪ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵਿ ਰੈਭ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰੈਭਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤੋ ਵੈ ਤਪ੍ਯਮਾਨਂ ਤਂ ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਵਾਰਮੁਪਾਗਤਮ੍

ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਆ ਗਿਆ।

ਦਰ੍ਸ਼ਿਤੋऽਯਂ ਮਯਾ ਚਾਤ੍ਮਾ ਹੇਤੁਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕੇਨਚਿਤ੍

ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਇਆ।

ਏਵਂ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕਂ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸ੍ਥਾਨਮਤੇਨ੍ਮਨਸ੍ਵਿਨਿ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਾਤਾ, ਇਹ ਥਾਂ ਕੁਬਜਾਮਰਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਸੁਣ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ।

ਏਵਂ ਤਤ੍ਰ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਕੁਬ੍ਜਰੂਪਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ

ਉਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਬੜ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।

ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਂ ਤੁ ਮੁਨਿਂ ਵੈ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਮ੍

ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਪੱਕਾ ਸੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਮਮੈਵ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤਪਸਾਨ੍ਵਿਤਃ

ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ—

ਯਦਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਁਲ੍ਲੋਕਨਾਥੋ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ

ਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ—

ਯਾਵਲ੍ਲੋਕਾ ਧਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਾਵਚ੍ਚੈਵ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ 126.

ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਨਾ ਸਮੇਂ—

ਤ੍ਵਯਿ ਭਕ੍ਤਿਃ ਸਦਾ ਭੂਯਾਦ੍ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨ

ਜਨਾਰਦਨ, ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਭਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਥਾਂ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।

ਏਤਦੇਵ ਪਰਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਮਯਾ ਚੈਵ ਵਿਧਾਰ੍ਯਤੇ

ਇਹੀ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪਿਆਰੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰੈਭ੍ਯਸ੍ਯਰ੍षੇਰਹਂ ਪੁਨਃ

ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਰੈਭਿਆ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ—

ਮਮੈਵਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ

ਧਰਤੀਏ, ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ—

ਏਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾਨਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਭੋ

ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ—

ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਏਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨਿ ਤੁ

ਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ—

ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।

ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਕੁਮੁਦਾਕਾਰਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍

ਕੁਬਜਾਮਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ।

ਕੌਮੁਦਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਤਥਾ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ਿਰਸ੍ਯ ਚ

ਕੌਮੁਦ ਮਾਸ ਅਤੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ—