ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਾਰੋਹੇ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋऽਭਵਮ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁष੍ਕਰਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਮੁਪਾਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੁੰਦਰੋ, ਮੈਂ ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਧਨ੍ਵੀ ਤੂਣੀ ਸ਼ਰੀ ਖਡ੍ਗੀ ਮਾਯਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ 125.
ਧਨੁ, ਤੂਣੀ, ਤੀਰ, ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਮਾਯਯਾ ਕਿਂ ਤਵ ਧਰੇ ਨ ਮਾਯਾਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮਾਇਆ ਨਾਲ—ਧਰਤੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭੂਮੇ ਮਾਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਮਹੌਜਸਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ, ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਆਖ੍ਯਾਨਾਨਾਂ ਮਹਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤਪਸਾਂ ਚ ਪਰਨ੍ਤਪਃ
ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ; ਤਪਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਠੇਦ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤੇषੁ ਅਭਕ੍ਤੇषੁ ਨ ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ—
ਅਗ੍ਰਤਃ ਪृਚ੍ਛਤਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਮਦ੍ਭਕ੍ਤੇषੁ ਤਥਾਗ੍ਰਤਃ
ਅਤੇ ਜੋ, ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਹੀ ਹੋਣ—
ਕਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਭੂਮੇ ਪਠਤੇ ਚ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ
ਜੋ, ਧਰਤੀ, ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਅਥ ਪੂਰ੍ਣੇਨ ਕਾਲੇਨ ਪੁਮਾਨ੍ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਫਿਰ, ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਯ ਏਵਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਕਥਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ,
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਤ੍ਵਯਾ ਯਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਇਹੀ ਉਹ ਗੱਲ ਹੈ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਅਥ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਰਮ੍ਭਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਯਾਬਲਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਧਰਣੀ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾ
ਹੁਣ ਕੁਬਜਾਮਰਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਸੀ,
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਨ ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਵਿਜਾਨਾਮਿ ਪੂਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਚ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਯਚ੍ਚ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁष੍ਟਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨਾਤਨੀ
ਅਤੇ ਕੁਬਜਾਮਰਕ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਪੋਸ਼ਣ ਹੈ,
ਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯਚ੍ਚ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕੇ ਪੁष੍ਟਿਰ੍ਯਚ੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ
ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੁਬਜਾਮਰਕ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਥੇ ਜੋ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਨਿਰਮਲ ਮਾਤਾ,
ਤਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਮੇ ਦੇਵਿ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਇਹ ਸਾਰਾ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਮਾਤਾ, ਸੁਣ।
ਯਚ੍ਚ ਕਰ੍ਮ ਯਤੋ ਭੂਮੇ ਸ੍ਨਾਤੋ ਯਾਤਿ ਮृਤੋऽਪਿ ਚ
ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਮ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਮਧੁਕੈਟਭੌ ਤਥਾ ਹਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਾਤ੍ਤਦਾ
ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ,
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਨਤਂ ਭੂਮੇ ਰੈਭ੍ਯਂ ਨਾਮਮਹਾਮੁਨਿਮ੍
ਮੈਂ ਉਥੇ ਰੈਭਿਆ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਯੁਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤਂ ਗੁਣਜ੍ਞਂ ਚ ਸ਼ੁਚਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਚਾਂਬੁਭਕ੍ਸ਼ੇਣ ਤਥਾ ਸ਼ੈਵਾਲਭਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ 126.
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਵੀ।
ਇਤਃ ਪ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵਿ ਰੈਭ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰੈਭਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਵੈ ਤਪ੍ਯਮਾਨਂ ਤਂ ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਵਾਰਮੁਪਾਗਤਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਦਰ੍ਸ਼ਿਤੋऽਯਂ ਮਯਾ ਚਾਤ੍ਮਾ ਹੇਤੁਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਇਆ।
ਏਵਂ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕਂ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸ੍ਥਾਨਮਤੇਨ੍ਮਨਸ੍ਵਿਨਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਾਤਾ, ਇਹ ਥਾਂ ਕੁਬਜਾਮਰਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਸੁਣ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ।
ਏਵਂ ਤਤ੍ਰ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਕੁਬ੍ਜਰੂਪਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਬੜ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਂ ਤੁ ਮੁਨਿਂ ਵੈ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਮ੍
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਪੱਕਾ ਸੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਮੈਵ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤਪਸਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ—
ਯਦਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਁਲ੍ਲੋਕਨਾਥੋ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ
ਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ—