ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਮਮਾਵਜ੍ਞਾ ਕृਤਾ ਮੂਢ ਦਿਵਸ੍ਪਤੇ । ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਾਲਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯਾਦਨ੍ਯਲੋਕੇ ਵਸਿष੍ਯਸਿ ।। ੧੦.

ਹੇ ਅਕਲ-ਹੀਣ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗੁਆ ਦੇਵੇਂਗਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇਗਾ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਪਿ ਕੋਪੇਨ ਸੁਰੇਸ਼ਂ ਤਂ ਚ ਭੂਪਤਿਮ੍ । ਉਵਾਚ ਰਾਜਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਦृਢਵਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਨ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਦਿਲੇਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ।'

ਇਨ੍ਦ੍ਰਰੂਪੋਪਮਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਦ੍ਯਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਭਾਵਕਰ੍ਮ੍ਮਜ੍ਞਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਦੁਰ੍ਜਯੋऽਤਿਬਲੀ ਰਾਜਾ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੦.

ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ, ਕਰੜਾ ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਅਜੇਹਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਨੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਸੋऽਪਿ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕੋ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਗਰ੍ਭਮਾਵਹਤ੍ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਾਯਾਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸਾऽਪਿ ਕਾਲੇ ਤ੍ਵਸੂਯਤ ।। ੧੦.

ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ।

ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮਭਵਦ੍ ਦੁਰ੍ਜਯਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰੇ ਮੁਨਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । (ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਨਾਮ ਤਪਸੋ ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਮਕਲ੍ਮषਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪ ਕਰਵਾਏ। ਉਹ ਮੁਨੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।

) ਤਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟੇਰ੍ਬਲੇਨਾਸੌ ਮੁਨੇਃ ਸੌਮ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ । ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ ਪਾਰਗੋ ਧਰ੍ਮਵਾਨ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ ।। ੧੦.

ਮੁਨੀ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।

ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾऽਭਵਤ੍ ਪਤ੍ਨੀ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਤੀ ਧਨ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਹ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀਰਤਿਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਭਾਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸ ਰਾਜਾ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ । ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਃ ਸੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਯੋਗ੍ਯਮਨ੍ਤਿਕੇ ।। ੧੦.

ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਜਯਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ।

ਆਤ੍ਮਨੋ ਵृਦ੍ਧਭਾਵਂ ਚ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਧਿਪੋ ਬਲੀ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ਭਾਮਿਨਿ ।। ੧੦.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ, ਰਾਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਦੁਰਜਯਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।

ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਦੌ ਨृਪਃ । ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਾਖ੍ਯਂ ਪਰ੍ਵਤਂ ਸ ਜਗਾਮ ਹ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੁਰਜਯਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਨਾਮ ਦੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਦੁਰ੍ਜਯੋऽਪਿ ਮਹਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਵਾਜਿਭਿਃ । ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਜ੍ਯਵृਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੧੦.

ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।

ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਤ੍ਤਿਭਿਃ । ਸਮੇਤਾਂ ਵਾਹਿਨੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਤੋ ਦੇਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਿਦ੍ਧਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸੀ।

ਭਾਰਤਾਖ੍ਯਮਿਦਂ ਵਰ੍षਂ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਃ । ਤਤਃ ਕਿਂਪੁਰੁषਂ ਨਾਮ ਵਰ੍षਂ ਤੇਨਾਪਿ ਸਾਧਿਤਮ੍ ।। ੧੦.

ਭਾਰਤ ਨਾਮਕ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ 'ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼' ਨਾਮਕ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ।

ਤਤਃ ਪਰਤਰਂ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਧਰਿਵਰ੍षਂ ਜਿਗਾਯ ਸਃ । ਰਮ੍ਯਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯਂ ਚਾਪਿ ਕੁਰੁਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਮੇਵ ਚ । ਇਲਾਵृਤਂ ਮੇਰੁਮਧ੍ਯਮੇਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਜਿਗਾਯ ਸਃ ।। ੧੦.

ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾ 'ਹਰੀਵਰਸ਼' ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਕੁਰੂਭਦਰਾਅਸ਼ਵ' ਨੂੰ ਵੀ। ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਏ।

ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਖ੍ਯਮੇਤਦ੍ਧਿ ਦ੍ਵੀਪਂ ਯਾਵਦਸੌ ਨृਪਃ । ਜਗਾਮ ਦੇਵਰਾਜਾਨਂ ਜੇਤੁਂ ਸਰ੍ਵਸੁਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ।। ੧੦.

ਜੰਬੂ ਨਾਮਕ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।

ਮੇਰੁਪਰ੍ਵਤਮਾਰੁਹ੍ਯ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦਾਨਵਾਨ੍ । ਗੁਹ੍ਯਕਾਨ੍ ਕਿਂ ਨਰਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਂਸ੍ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਨਾਰਦੋ ਦੁਰ੍ਜਯਜਯਂ ਦੇਵਰਾਜਾਯ ਸ਼ਂਸਤ ।। ੧੦.

ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੁਰਜਯ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।

ਤਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਲੋਕਪਾਲੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਜਗਾਮ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸੋऽਚਿਰੇਣਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਰ੍ਜ੍ਜਿਤਮ੍ । ਵਿਹਾਯ ਪਰ੍ਵਤਂ ਮੇਰੁਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਮਿਹਾਗਤਃ ।। ੧੦.

ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੁਰਜਯ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਆਇਆ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਛੱਡ ਕੇ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਚ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਲੋਕਪਾਲੈਃ ਸਮਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸ੍ਥਿਤਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਮਹਚ੍ਚਰਿਤਂ ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੦.

ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਇੰਦਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੋਣੀ ਸੀ।

ਦੁਰ੍ਜਯਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਵਾਰਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾऽਵਸ੍ਥਿਤਸਂਭਾਰਮਾਗਤਂ ਤਾਪਸੌ ਤੁ ਤਮ੍ ।। ੧੦.

ਦੁਰਜਯ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਸਜਾ ਕੇ; ਫਿਰ ਦੋ ਤਪਸਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ।

ਤਾਵਗਤਾਵਥਾਬ੍ਰੂਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯ ਲੋਕਪਾਃ । ਨਿਵਾਰਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਲੋਕਪਾਲੈਰ੍ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ । ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੌ ਦੇਹਿ ਤਤ੍ਪਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੧੦.

ਉਹ ਦੋ ਆਏ ਤਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦੇ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਤਸ੍ਤੌ ਤੁ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯਃ ਪ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ । ਕੌ ਭਵਨ੍ਤਾਵਿਤਿ ਤਤਸ੍ਤਾਵੂਚਤੁਰਰਿਂਦਮੌ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੁਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਨਾਮਾਨਾਵਸੁਰਾਵਿਤਿ ਮਾਨਦ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਦੁਰਜਯ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?' ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: 'ਅਸੀਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤਸੁ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਦੇ ਅਸੁਰ ਹਾਂ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।'

ਤ੍ਵਯਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਚੇਚ੍ਛਾਮੋ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਸਤ੍ਸੁ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤੌ । ਲੋਕਪਾਲਮਤਂ ਸਰ੍ਵਮਾਵਾਂ ਕੁਰ੍ਮ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯ ।। ੧੦.

'ਜੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਚਾਹੇਂ, ਦੁਰਜਯ, ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ, ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਰਾਂਗੇ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯੇਨ ਤੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਿਤੌ । ਲੌਕਪਾਲੌ ਕृਤੌ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਤੋऽਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਜਗ੍ਮਤੁਃ ।। ੧੦.

ਦੁਰਜਯ ਦੇ ਐਸਾ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਉਹ ਦੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ; ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਤਯੋਰਪਿ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਚਰਿਤਂ ਚ ਧਰਾਧਰੇ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਰਾਜੋ ਦੁਰ੍ਜਯੋ ਮਨ੍ਦਰੋਪਰਿ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਤੇ ਹੋਏ, ਵੀ ਦੱਸੇ ਜਾਣਗੇ; ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇਗਾ।

ਧਨਦਸ੍ਯ ਵਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਨਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । ਮੁਦਾ ਬਭ੍ਰਾਮ ਰਮ੍ਯੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ ਯਾਵਦ੍ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ ।। ੧੦.

ਧਨਾਦਾ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਜੰਗਲ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਥਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।

ਤਾਵਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਵृਕ੍ਸ਼ਾਧਃ ਕਨ੍ਯਾਦ੍ਵਯਮਪਸ਼੍ਯਤ । ਅਤੀਵਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨਮਤੀਵਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।। ੧੦.

ਉਥੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਃ ਕ ਇਮੇ ਸ਼ੁਭਲੋਚਨੇ । ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਯਾਵਤ੍ ਸ ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਕਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨੇ ਤਾਵਦੁਭੌ ਤਾਪਸੌ ਸੋऽਵਲੋਕਯਤ੍ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ?' ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਠਹਿਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਵੇਖੇ।

ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਰਾਜਾ ਯਯੌ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪਰਾਂ ਮੁਦਮ੍ । ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਦ੍ਵਿਪਾਤ੍ ਤੂਰ੍ਣਂ ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਯੋਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ, ਤੇ ਦੋਨੋਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਉਪਵਿष੍ਟਃ ਸ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕੌਸ਼੍ਯੇ ਦਤ੍ਤੇ ਵਰਾਸਨੇ । ਪृष੍ਟਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੁਤਸ਼੍ਚਾਸਿ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਕਿਮਿਹ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੦.

ਕੌਸ਼ੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਤੇ, ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?'