ਕਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਧਵ
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਚ ਕਿਂ ਭਵੇਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕੀ ਫਰਜ ਹੈ, ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦਾ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਯੋਗੋ ਵੈ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਤਪੋ ਵਾ ਕੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਂ ਚ ਦੁਃਖਨਿਵਾਸਂ ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਪਾਨਕਂ ਤਥਾ
ਕਿਹੜਾ ਵਾਸ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਾਪਣਂ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਚਾਪਿ ਕਾਸੁ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤਥਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਕੇਸ਼ਵ
ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਕੋਈ ਜੰਤੂ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ?
ਜਰਾ ਵਾ ਕੇਨ ਗਚ੍ਛੇਤ ਜਨ੍ਮ ਵਾ ਕੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਬੁਢਾਪਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਨਾਲ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ ਕੇਨ ਕਰ੍ਮਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ?
ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਮੇ ਭਾਗਵਤਾ ਯੇ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਭਗਵਤ ਭਗਤ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਮਾਸੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਚ ਮੁਖ੍ਯਭੂਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਧਵੋ ਮਾਧਵਮਾਸ ਏਵ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਤਥੇਜ੍ਯਤੇ ਯੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸਪ੍ਤਲੋਕੇषੁ ਵੀਰਃ ।।124.
ਮੰਤਰ— ਸਾਰੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਸਦਾ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ— ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਵਿਧਿਂ ਚੈਵ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਮੋਕ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਾਸੇषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਪਿ ਮੁਖ੍ਯਭੂਤੋ ਮਾਸੋ ਭਵਾਨ੍ਗ੍ਰੀष੍ਮ ਏਕਃ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਃ
ਸਾਰੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗਰਮੀ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਮ ਚੈਵਾਰ੍ਚ੍ਚਨਂ ਕੁਰੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਯਾਵਨ੍ਤਃ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ ਸ਼ਾਲਾਃ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਂ ਯਾਵਤ੍ਸੁਗਂਧਕਾਃ
ਜਿੰਨੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਥਾਂਵਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹਨ,
ਏਵਂ ਵਰ੍षਾਸ੍ਵਪਿ ਧਰੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਰ੍ਮ ਸਂਸਾਰਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਹੋਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤੇषਾਂ ਸੁਮਨੋਭਿਸ਼੍ਚ ਪੂਜਨੀਯੋ ਮਹਾਦਰਾਤ੍ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦਾਹਰੇਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 'ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੇ ਧ੍ਯਾਨਪਰਾ ਘਨਾਭਂ ਤ੍ਵਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਂ ਮਹਿਮ੍ਨਾ
ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਘਣੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਆषਾਢਮਾਸੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਨ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯੇਤ ਸਂਸਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਯੁਗੇਯੁਗੇ 124.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਰਂਤਿ ਯੇਨ ਸਂਸਾਰਂ ਨਰਾਃ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਇਸ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਵਾਰਾਹਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਨਾਰਾਯਣ ਦੇਵ, ਜੋ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ,
ਕੁਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਨ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯੇ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਦੂषਕਾਃ
ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਿਸੇ ਅਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿਗਾੜਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਧਨਧਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਪਠਨਾਦਾਸ਼ੁ ਜਾਯਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਧਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਹਾਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਵਤ੍ਯਸਿ
ਹੇ ਭਦਰੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ऋਤੂਪਸ੍ਕਰਣਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ 'ਰਿਤੂਪਸਕਰਣ' ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਵੀਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਮਾਯਾਚਕ੍ਰਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ षਡृਤੁਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪृਥਿਵੀ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾ
ਫਿਰ, ਛੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਦੇ ਚੱਕਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਵਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਾਃ
ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੂੰ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ,
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵੇਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖੋਕ੍ਤਾਨਿ ਮਾਧਵ
ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਮਾਧਵ ਜੀ, ਮੈਂ ਸੁਣ ਕੇ
ਏਤਨ੍ਮੇ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।