ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਲੇਨ ਮੇਹਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤੋ ਨ ਜਲ੍ਪਕਃ

ਜੋ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—

ਸ ਚ ਗਰ੍ਭਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਉਹ ਮੁੜ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਜਨ੍ਮਾਭਾਵੋ ਨਾਮੈਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਜਨਮ ਰਹਿਤ' ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਇਕ ਸੌ ਇਕਵੀਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਕੋਕਾਮੁਖਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਗੁਹ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ

ਹੁਣ ਕੋਕਾਮੁਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਹੈ।

ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਮੈਥੁਨਂ ਯੋ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅੱਠਵੀਂ ਜਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—

ਬਾਲ੍ਯੇ ਵਯਸ੍ਯਪਿ ਚ ਯੋ ਮਮ ਨਿਤ੍ਯਮਨੁਵ੍ਰਤਃ

ਜੋ ਬਚਪਨ ਜਾਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—

ਆਯਾਸੇ ਜੀਵਤਿ ਨ ਯਃ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗੀ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ

ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ—

ਵਿਕਰ੍ਮ ਨਾਭਿਕੁਰ੍ਵੀਤ ਕੌਮਾਰਵ੍ਰਤਸਂਸ੍ਥਿਤਃ

ਜੋ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—

ਮਤ੍ਯਾ ਚ ਨਿਃਸ੍ਪृਹੋऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪਰਾਰ੍ਥੇष੍ਵਸ੍ਪृਹਃ ਸਦਾ ਇਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਮ੍

ਜੋ ਮਨੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਭ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਵੱਲ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਇਹ ਰਾਜ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।

ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗਿ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾऽਨਘੇ

ਇਹ ਗੱਲ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਯੇ ਨ ਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨੋ ਦਯਾਪਰਾਃ

ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਤੇ ਦਇਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ—

ਮਨਸਾ ਨ ਚਲਤ੍ਯੇਵ ਮਮ ਵਲ੍ਲਭਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵਰਾਹਰੂਪਿਣਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ।। 122.

ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਏਵਂ ਮੇ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।

ਭਦ੍ਰਕਰ੍ਣਹ੍ਰਦਂ ਚੈਵ ਹਿਤ੍ਵਾ ਕੋਕਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ

ਤੂੰ ਭਦਰਕਰਨਾ ਸਰੋਵਰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੋਕਾਮੁਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

ਕੇਦਾਰਂ ਚ ਤਤੋ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿ ਕੋਕਾਂ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ

ਕੇਦਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕੋਕਾਮੁਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?

ਦੁਰ੍ਗਂ ਮਹਾਬਲਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਵੈ ਕੋਕਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ

ਮਹਾਨ ਕਿਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕੌਣ ਕਰਕੇ ਕੋਕਾਮੁਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?

ਏਕਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤੋ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਵਾ ਕੋਕਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ

ਇਕਲਿੰਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਕਾਮੁਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?

ਵਰਾਹਰੂਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਭਾਗੇ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਭੀਰੁ ਭਾषਸੇ

ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਡਰਪੋਕੀਏ।'

ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਂ ਕੋਕਾ ਯੇਨ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਕਾ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਏਤੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਸ਼੍ਚੈषਾਂ ਕੋਕਾ ਭਾਗਵਤਸ੍ਯ ਹ

ਇਹ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਰੀਤਾਂ ਹਨ; ਕੋਕਾ ਭਗਵਤ ਭਾਵਨਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਕृਤਂ ਕੋਕਾਮੁਖੇ ਚੈਵ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਹਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ 122.

ਸੁੰਦਰਏ, ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਕਾ ਦੇ ਮੁਹਾਂ ਦਰ ਤੇ ਇੱਕ ਰੀਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਤਤ੍ਰਾਲ੍ਪੇਨਾਮ੍ਬੁਨਾ ਯੁਕ੍ਤੇ ਹ੍ਰਦੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਚ੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ

ਉਥੇ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਮੱਛੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਆਈ।

ਨਿਪਤ੍ਯ ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਵ ਪ੍ਰੋਡ੍ਡੀਨਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾਨ੍ਵਿਤਃ

ਉਹ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਗਿਆ।

ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ

ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਗਿਆ।

ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਤਸ੍ਯੈਵ ਮृਗਵ੍ਯਾਧਸ੍ਯ ਚਾਙ੍ਗਨਾ

ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ—

ਏਕਾ ਚਿਲ੍ਲੀ ਮਾਂਸਲੁਬ੍ਧਾ ਤਦ੍ਧਸ੍ਤਾਨ੍ਮਾਂਸਗਰ੍ਦ੍ਧਿਨੀ

ਇੱਕ ਚਿੱਲੀ, ਮਾਸ ਦੀ ਲਾਲਚੀ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਮਾਸ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ—

ਮृਗਵ੍ਯਾਧਾ ਬਲਾਨ੍ਮਾਂਸਂ ਹਰ੍ਤੁਕਾਮਾਂ ਤੁ ਚਿਲ੍ਲਿਕਾਮ੍

ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸ ਚਿੱਲੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਮਾਸ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਆਕਾਸ਼ਾਤ੍ਪਾਤਿਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਕੋਕਾਯਾਂ ਮਮ ਸਨ੍ਨਿਧੌ

ਭਲੀ ਮਹਿਲਾ, ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਕੋਕਾ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਆਈ।