ਏਤਨ੍ਮਰਣਕਾਲੇऽਪਿ ਗੁਹ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਭਾषਿਤਮ੍
ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਲੋਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਰਾਜ਼ ਲੁਕਾਇਆ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਤਤ੍ਪਠਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯੀ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ, ਕਲਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਉਹ...
ਯ ਏਤੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ...
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰੋਪਸ੍ਥਾਨਕਰਣਂ ਨਾਮ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ, ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਮੰਤਰ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੌ ਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਜਨ੍ਮਾਭਾਵਃ ਯੇਨ ਗਰ੍ਭਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੁਣ ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਵਿਪੁਲਂ ਕਰ੍ਮ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਤਿ
ਚਾਹੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰ ਲਵੇ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਮ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਮਰ੍ਥੋऽਨੁਗ੍ਰਹੇ ਰਤਃ
ਪਰ ਜੇ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ ਤੇ ਦਇਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ,
ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਵਾਤਵਰ੍षਾਦਿਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਸਹਸ਼੍ਚ ਯਃ
ਜੋ ਠੰਢ, ਗਰਮੀ, ਹਵਾ, ਮੀਂਹ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਵਦਾਰਨਿਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਦਾਰਵਿਵਰ੍ਜਕਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸਂਵਿਭਾਜ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਸਲਃ
ਜੋ ਸਮਝ ਕੇ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕੁਯੋਨਿਂ ਤੁ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਮਾੜੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਵਿਯੋਨਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾੜੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਤਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮਲੋष੍ਠਾਸ਼੍ਮਕਾਂਚਨਃ
ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਸਮਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ,
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਵ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਪਰੇਣਾਪਕृਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ 121.
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲੋਂ ਹੋਈ ਨੁਕਸਾਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
ਵ੍ਯਲੀਕਾਦ੍ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤੋ ਯਸ੍ਤਥ੍ਯੇਤਿਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਣੇ ਪੱਕਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ऋਤੁਕਾਲੇऽਪਿ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਯਃ ਅਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਸ੍ਵਕਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਹੀ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਤੇ ਵਿਯੋਨਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮਮ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਜਣਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਸੁੰਦਰਏ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਨਾਂ ਯਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ—
ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਚਾਨ੍ਯਥਾ ਦृष੍ਟੋ ਗੌਤਮੇਨਾਪਿ ਚਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਧਰਮ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਗੌਤਮ ਨੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ।
ਸ਼ਙ੍ਖੇਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ ਦृष੍ਟੋ ਲਿਖਿਤੇਨਾਪਿ ਚਾਨ੍ਯਥਾ
ਸ਼ੰਖ ਨੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਲਿਖਿਤ ਨੇ ਵੀ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ।
ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਵਾਯੁਨਾ ਚੈਵ ਦृष੍ਟੋ ਧਰ੍ਮੋऽਨ੍ਯਥਾ ਧਰੇ
ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਨੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਧਰਤੀ।
ਕੁਬੇਰੇਣਾਨ੍ਯਥਾ ਦृष੍ਟਃ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯੇਨਾਪਿ ਚਾਨ੍ਯਥਾ
ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਨੇ ਵੀ।
ਪਿਤृਭਿਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਥਾ ਦृष੍ਟੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਥਾਪਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ
ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਵੀ।
ਸ੍ਵਕਂ ਪਾਲਯਤੇ ਧਰ੍ਮਂ ਸ੍ਵਮਤੇਨੈਵ ਭਾषਿਤਮ੍ 121.
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਧਰਮ, ਆਪਣੇ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਨ ਨਿਨ੍ਦੇਦ੍ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਆਤ੍ਮਧਰ੍ਮਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਧਰਮਕ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੇ।
ਵਿਯੋਨਿਂ ਸ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ ਮਮ ਲੋਕਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਮੁੜ ਜਣਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਰਨ੍ਤਿ ਪੁਰੁषਾ ਯੇਨ ਗਰ੍ਭਸਂਸਾਰਸਾਗਰਮ੍
ਇਸ ਰਾਹ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਜਣਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮੋਪਕਾਰਕਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਤਿਥਿਗੁਰੁਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਲਈ ਭਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ—
ਮਨਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਂ ਚੈਵ ਯੋ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਨ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ—
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਨ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—