ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਚਿਤੇਨੋਪਚਾਰੇਣ ਦੁਃਖਮੋਕ੍ਸ਼ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍

ਸਹੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਦੁੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਯੋ ਮਾਂ ਨੈਵ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇਤ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍ 116.

ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਯੋ ਨ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯੇਤ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਬਿਨਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਾ ਨ ਚਾਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜਿਸ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਵਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਪਰੋਪਤਾਪੀ ਮਨ੍ਦਾਤ੍ਮਾ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਮਨੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲਵਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਧਾਵਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤਃ ਪृष੍ਠੇ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਸ਼ੁष੍ਕਾਨ੍ਨਂ ਕੇਚਿਦਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੁੱਕਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕੇਚਿਤ੍ਤृਣੇषੁ ਸ਼ੇਰਨ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਕੁਝ ਲੋਕ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਰੂਪਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿਅੰਗੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕੇਚਿਨ੍ਮੂਕਾਸ਼੍ਚ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍ 116.

ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੂੰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਜਾਯਤੇ ਦਾਤਾ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਦਾਨੀ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਏਕਾ ਤੁ ਦੁਰ੍ਭਗਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਉਥੇ ਕੋਈ ਔਰਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਭਾਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਪਾਪਕਰ੍ਮਰਤਾ ਹ੍ਯਾਸਨ੍ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੰਦ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਮਾਮੇਵ ਨ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਉਹ ਮੇਰੇ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਹਿਤਂ ਪਾਪਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਿਤਮ੍

ਤੂੰ ਉਹ ਪਾਪ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗਿ ਮਮ ਕਰ੍ਮਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍

ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਅੰਗ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸੁਣ।

ਯਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਜਾਯੇਤ ਸ ਦੁਃਖਾਯੋਪਜਾਯਤੇ

ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੇषਮਨ੍ਨਂ ਸਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੁਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕृਤ੍ਵਾ ਸਾਯਾਹ੍ਨਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੁਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਯਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਸਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍ 116.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੁਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਦ੍ਦਤ੍ਤੇਨ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੁਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਪਿਤਰੋ ਯਸ੍ਯ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਅਭਿਨ੍ਨਮੁਖਰਾਗੇਣ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜਦੋਂ ਸਭ ਲਈ ਪਿਆਰ ਅਟੱਲ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਸਮਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯੋ ਦੇਵਿ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖੇ, ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਅਹਿਂਸੋਪਰਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸ ਸੁਖਾਯੋਪਜਾਯਤੇ

ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜਦੋਂ ਮਨ ਕਿਤੇ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਲੋष੍ਟਵਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸੌਖ੍ਯਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗਾ ਸਮਝੇ, ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?