ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਨ ਸ਼ੀਤਂ ਚ ਨ ਚੋष੍ਣੇ ਚ ਲਬ੍ਧਾऽਲਬ੍ਧਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍

ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਠੰਢ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਘਾਟ ਦੀ।

ਨ ਕषਾਯੈਃ ਸ੍ਪृਹਾ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍

ਜਿਸਨੂੰ ਕਸਵਟੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯ ਏਤਾਨ੍ ਹਿ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਮ ਕਰ੍ਮਰਤਃ ਸਦਾ

ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,

ਤਤ੍ਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਅਨ੍ਯਕਾਰ੍ਯਜੁਗੁਪ੍ਸਕਃ

ਜੋ ਸਦਾ ਉਸੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁੰਹ ਮੋੜਦਾ ਹੈ,

ਕਾਰੁਣ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯੀ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ਮਃ

ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ, ਸਭ ਦੇ ਉਠਣ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ,

ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਚ ਦਿਸ਼ੋ ਭਾਗਂ ਸਦਾ ਕਰ੍ਮਪਥਿ ਸ੍ਥਿਤਃ

ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਸਦਾ ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,

ਅਨੁष੍ਠਾਨਪਰਸ਼੍ਚੈਵ ਮਮ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਮਨਸ਼੍ਚਰਃ

ਅਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—

ਪੁष੍ਪੇ ਗਨ੍ਧੇ ਚ ਧੂਪੇ ਚ ਮਤ੍ਕਰ੍ਮਣਿ ਸਦਾ ਰਤਃ 115.

ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,

ਪਯਸਾ ਯਾਵਕੇਨਾਪਿ ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਣਃ

ਕਦੇ ਕਦੇ ਜੋ ਦੂਧ, ਜੌ ਦੀ ਖੀਰ ਜਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ,

ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਥੇਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਫਲਮੇਵ ਚ

ਕਦੇ ਕਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਫਲ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ,

ਯ ਏਤਤ੍ਸਪ੍ਤ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਮਮ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਤੇ

ਜੋ ਇਹ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ,

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਵਿਵਿਧਕਰ੍ਮੋਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਪਂਚਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਦਰਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਸੁਖਦੁਃਖਨਿਰੂਪਣਮ੍ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਾਨੇਨ ਯਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਾਰਯੇਤ੍

ਹੁਣ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ: ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ,

ਏਕਚਿਤ੍ਤਃ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤਃ

ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕ ਕੇ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ,

ਫਲਮੂਲਾਨਿ ਸ਼ਾਕਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਾ ਕਦਾਚਨ

ਜੋ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਫਲ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ,

षष੍ਠ੍ਯष੍ਟਮੀ ਹ੍ਯਮਾਵਾਸ੍ਯਾ ਤੂਭਯਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ

ਛੇਵੀਂ, ਅਠਵੀਂ, ਅਮਾਵਸ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ,

ਏਵਂ ਯੋਗਵਿਧਾਨੇਨ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦृਢਵ੍ਰਤਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੋਗ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਮ ਕਰੇ,

ਨ ਗ੍ਲਾਨਿਰ੍ਨ ਜਰਾ ਤਸ੍ਯ ਨ ਮੋਹੋ ਰੋਗ ਏਵ ਚ

ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਥਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ, ਨਾ ਬੁਢਾਪਾ, ਨਾ ਭਟਕਾਵਾ, ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਗ ਹੀ ਲੱਗਦਾ।

ਤੇषਾਂ ਵ੍ਯੁष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਕਰ੍ਮਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਮ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਮਮਾਰ੍ਚਨਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮ ਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ

ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਚਿਤੇਨੋਪਚਾਰੇਣ ਦੁਃਖਮੋਕ੍ਸ਼ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍

ਸਹੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਦੁੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਯੋ ਮਾਂ ਨੈਵ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇਤ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍ 116.

ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਯੋ ਨ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯੇਤ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਬਿਨਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਾ ਨ ਚਾਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜਿਸ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਵਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਪਰੋਪਤਾਪੀ ਮਨ੍ਦਾਤ੍ਮਾ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਮਨੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲਵਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਧਾਵਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤਃ ਪृष੍ਠੇ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਸ਼ੁष੍ਕਾਨ੍ਨਂ ਕੇਚਿਦਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਨੁ ਕਿਮ੍

ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੁੱਕਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?