ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਬਿਨ੍ਦਵਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਤਨ੍ਤ੍ਯੇਵਾਞ੍ਜਲੇਰ੍ਜਲਾਤ੍

ਉਹ ਹੱਥ ਵਿਚਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ,

ਅਥ ਚੈਵ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੁਰੁषਾ ਧਰ੍ਮਵਾਦਕਾਃ

ਫਿਰ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ—

ਪਾਣ੍ਡੁਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਮृष੍ਟੈਰ੍ਧੂਪੈਸ੍ਤੁ ਧੂਪਯੇਤ੍

ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਉਣ।

ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍

ਫੁੱਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:

ਸੁਮਾਨ੍ਯਃ ਸੁਮਨਾ ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ

ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ! ਮੇਰੇ ਸਾਫ ਦਿਲ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲ ਕਬੂਲ ਕਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।

ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣਵੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਗਨ੍ਧਿਗਨ੍ਧਾਨ੍ਸੁਗਨ੍ਧਾਨ੍ਵਾ ਗृਹ੍ਣ ਗृਹ੍ਣ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਿष੍ਣਵੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਮਾਧਾਰਸਵਨਂ ਪਤਯੇ ਭਵਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਮੇ ਧੂਪ ਧੂਪਨਂ ਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਮੇ ਭਗਵਾਨਚ੍ਯੁਤਃ

ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਕਬੂਲ ਕਰੋ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਕੇ, ਸੋਮ ਰਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਧੂਪ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਬੂਲ ਕਰੋ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੈਵਂ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋ ਮਾਮੇਵ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—

ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਚੈਵ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ 115.

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਸੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਚੈਵ ਗੋਧੂਮਂ ਮੁਦ੍ਗਕਂ ਤਥਾ

ਸ਼ਿਆਮਾਕ, ਸੁਆਸਤਿਕ, ਗੇਹੂੰ ਤੇ ਮੂੰਗ—

ਏਤਾਨਿ ਯਸ੍ਤੁ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ

ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ ਇਹ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਕਰ੍ਮ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਕਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

षਟ੍ਕਰ੍ਮਨਿਰਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤਃ

ਛੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ—

ਮਮ ਕਰ੍ਮਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯੇਨ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ

ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ—

ਏਤਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਰ੍ਮ ਏਕਚਿਤ੍ਤੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ

ਇਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਰਮ ਹੈ: ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਕਰ੍ਮਸੁ ਤਿष੍ਠਤਾਮ੍

ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਹਨ।

ਦਾਨਸ਼ੂਰਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਕੁਸ਼ਲਃ ਸ਼ੁਚਿਃ

ਦਾਤਾ, ਬਹਾਦਰ, ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਯੱਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਹੋਵੇ—

ਅਲ੍ਪਭਾषੀ ਗੁਣਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਾਗਵਤਪ੍ਰਿਯਃ

ਘੱਟ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ—

ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਾਦਿਕੁਸ਼ਲਃ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯੇਨ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ 115.

ਉਠਣ-ਬੈਠਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਚੁਸਤ, ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ—

ਭਜਤੇ ਮਮ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਮ ਲੋਕਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਜੋ ਕੋਈ ਸਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰੁਤੇ ਮਮ ਭਕ੍ਤਿਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ

ਜੋ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ,

ऋਤੁਕਾਲਾਭਿਗਾਮੀ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਮੋਹਵਰ੍ਜਿਤਃ

ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ,

ਗੁਰੁਸਮ੍ਪੂਜਕੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੁਕ੍ਤੋ ਭਕ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਸਲਃ

ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,

ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ ਚ ਮੇ ਨ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ਅਥ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ਼ृਣੁ ਮਾਧਵਿ

ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ ਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ। ਹੁਣ, ਮਾਧਵੀ, ਮੈਂ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਹ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਮਹ੍ਯਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ

ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਸ਼ੂਦਰ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,

ਉਭੌ ਭਾਗਵਤੌ ਭਕ੍ਤੌ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤੌ ਕਰ੍ਮਨਿष੍ਠਿਤੌ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹਨ।

ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਆਤਿਥੇਯੋ ਵਿਨੀਤਵਾਨ੍

ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਮਹਿਮਾਨ-ਨਿਵਾਜ ਹੈ ਤੇ ਨਿਮਰ ਹੈ,

ਨਮਸ੍ਕਾਰਪ੍ਰਿਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਮ ਚਿਨ੍ਤਾਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ

ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,

ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ऋषਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਮੇਵ ਭਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ 115.

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਕਰ੍ਮਗੁਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ

ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,