ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਹਂ ਦਾਨਸਹਸ੍ਰੇਣ ਨਾਹਂ ਯਜ੍ਞਸ਼ਤੈਰਪਿ

ਨਾ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਮੈਂ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।

ਏਕਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਾਯ ਯੋ ਮਾਂ ਜਾਨਾਤਿ ਮਾਧਵਿ

ਪਰ ਜੇਹੜਾ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ,

ਯਚ੍ਚ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਮਾਂ ਭਦ੍ਰੇ ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਾਵਹਮ੍

ਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਦਰੇ, ਉਹ ਕਰਮ ਸਵਰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਯੇ ਨਮਸ੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਾ ਬਹੁਚੇਤਸਃ

ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ,

ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਮਮ ਭਕ੍ਤਿਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ,

ਤੇ ਮਾਮੇਵ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਯਿ ਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਾਃ

ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਪਰਮ ਭਗਤ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਇਚ੍ਛਯਾऽਪਿ ਭਵੇਦ੍ਭਦ੍ਰੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਸਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ

ਸਿਰਫ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਧਵਿ 115.

ਜੋ ਭੀ ਕਰਮ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮੁਪਵਾਸਂ ਤੁ ਯੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨਰਾਃ

ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ,

ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਵੋਪਵਾਸਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚੈਵ ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਮ੍

ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,

ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਬਿਨ੍ਦਵਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਤਨ੍ਤ੍ਯੇਵਾਞ੍ਜਲੇਰ੍ਜਲਾਤ੍

ਉਹ ਹੱਥ ਵਿਚਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ,

ਅਥ ਚੈਵ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੁਰੁषਾ ਧਰ੍ਮਵਾਦਕਾਃ

ਫਿਰ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ—

ਪਾਣ੍ਡੁਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਮृष੍ਟੈਰ੍ਧੂਪੈਸ੍ਤੁ ਧੂਪਯੇਤ੍

ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਉਣ।

ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍

ਫੁੱਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:

ਸੁਮਾਨ੍ਯਃ ਸੁਮਨਾ ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ

ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ! ਮੇਰੇ ਸਾਫ ਦਿਲ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲ ਕਬੂਲ ਕਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।

ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣਵੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਗਨ੍ਧਿਗਨ੍ਧਾਨ੍ਸੁਗਨ੍ਧਾਨ੍ਵਾ ਗृਹ੍ਣ ਗृਹ੍ਣ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਿष੍ਣਵੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਮਾਧਾਰਸਵਨਂ ਪਤਯੇ ਭਵਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਮੇ ਧੂਪ ਧੂਪਨਂ ਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਮੇ ਭਗਵਾਨਚ੍ਯੁਤਃ

ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਕਬੂਲ ਕਰੋ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਕੇ, ਸੋਮ ਰਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਧੂਪ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਬੂਲ ਕਰੋ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੈਵਂ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋ ਮਾਮੇਵ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—

ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਚੈਵ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ 115.

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਸੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਚੈਵ ਗੋਧੂਮਂ ਮੁਦ੍ਗਕਂ ਤਥਾ

ਸ਼ਿਆਮਾਕ, ਸੁਆਸਤਿਕ, ਗੇਹੂੰ ਤੇ ਮੂੰਗ—

ਏਤਾਨਿ ਯਸ੍ਤੁ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ

ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ ਇਹ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਕਰ੍ਮ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਕਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

षਟ੍ਕਰ੍ਮਨਿਰਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤਃ

ਛੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ—

ਮਮ ਕਰ੍ਮਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯੇਨ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ

ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ—

ਏਤਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਰ੍ਮ ਏਕਚਿਤ੍ਤੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ

ਇਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਰਮ ਹੈ: ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਕਰ੍ਮਸੁ ਤਿष੍ਠਤਾਮ੍

ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਹਨ।

ਦਾਨਸ਼ੂਰਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਕੁਸ਼ਲਃ ਸ਼ੁਚਿਃ

ਦਾਤਾ, ਬਹਾਦਰ, ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਯੱਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਹੋਵੇ—

ਅਲ੍ਪਭਾषੀ ਗੁਣਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਾਗਵਤਪ੍ਰਿਯਃ

ਘੱਟ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ—

ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਾਦਿਕੁਸ਼ਲਃ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯੇਨ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ 115.

ਉਠਣ-ਬੈਠਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਚੁਸਤ, ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ—

ਭਜਤੇ ਮਮ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਮ ਲੋਕਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਜੋ ਕੋਈ ਸਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।