ਕਾ ਗਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਾ ਤੁ ਕਥਯਸ੍ਵ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਸਿਧ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਗਮਨਾਗਮਨਂ ਚੈਵ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨ ਮਾਧਵ
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ?
ਅਤਸ੍ਤ੍ਵਯੈਵ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਯੋਗਸਾਙ੍ਖ੍ਯਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ 114.
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਯੋਗ ਤੇ ਸਾਂਖ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਨਿਸਚੇ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ।
ਭਸ੍ਮਾਕੁਲੇषੁ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਕਥਂ ਚਾਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਭਸਮ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਪਰਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਵਾਪਿ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪृਚ੍ਛਤਃ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਕਾ ਗਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ 'ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣ' ਆਖ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
ਨਾਮਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ਤੇषਾਂ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਤੁ ਗਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਸਿਰਫ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਥਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
ਰਹਸ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਾਧਵ
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਇਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਲੋਕਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ ਯੋਗ ਹੋ।
ਅਥ ਵਿਵਿਧਧਰ੍ਮੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਦੇਵਿ ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਤਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕਰਮ ਸਵਰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪृਚ੍ਛ੍ਯਤੇ ਦੇਵਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਨਾਹਂ ਦਾਨਸਹਸ੍ਰੇਣ ਨਾਹਂ ਯਜ੍ਞਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਨਾ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਮੈਂ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।
ਏਕਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਾਯ ਯੋ ਮਾਂ ਜਾਨਾਤਿ ਮਾਧਵਿ
ਪਰ ਜੇਹੜਾ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ,
ਯਚ੍ਚ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਮਾਂ ਭਦ੍ਰੇ ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਦਰੇ, ਉਹ ਕਰਮ ਸਵਰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਯੇ ਨਮਸ੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਾ ਬਹੁਚੇਤਸਃ
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ,
ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਮਮ ਭਕ੍ਤਿਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ,
ਤੇ ਮਾਮੇਵ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਯਿ ਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਪਰਮ ਭਗਤ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਇਚ੍ਛਯਾऽਪਿ ਭਵੇਦ੍ਭਦ੍ਰੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਸਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸਿਰਫ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਧਵਿ 115.
ਜੋ ਭੀ ਕਰਮ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮੁਪਵਾਸਂ ਤੁ ਯੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨਰਾਃ
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਵੋਪਵਾਸਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚੈਵ ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਮ੍
ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਬਿਨ੍ਦਵਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਤਨ੍ਤ੍ਯੇਵਾਞ੍ਜਲੇਰ੍ਜਲਾਤ੍
ਉਹ ਹੱਥ ਵਿਚਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ,
ਅਥ ਚੈਵ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੁਰੁषਾ ਧਰ੍ਮਵਾਦਕਾਃ
ਫਿਰ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ—
ਪਾਣ੍ਡੁਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਮृष੍ਟੈਰ੍ਧੂਪੈਸ੍ਤੁ ਧੂਪਯੇਤ੍
ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਉਣ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਫੁੱਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਸੁਮਾਨ੍ਯਃ ਸੁਮਨਾ ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ! ਮੇਰੇ ਸਾਫ ਦਿਲ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲ ਕਬੂਲ ਕਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣਵੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਗਨ੍ਧਿਗਨ੍ਧਾਨ੍ਸੁਗਨ੍ਧਾਨ੍ਵਾ ਗृਹ੍ਣ ਗृਹ੍ਣ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਿष੍ਣਵੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਮਾਧਾਰਸਵਨਂ ਪਤਯੇ ਭਵਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਮੇ ਧੂਪ ਧੂਪਨਂ ਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਮੇ ਭਗਵਾਨਚ੍ਯੁਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਕਬੂਲ ਕਰੋ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਕੇ, ਸੋਮ ਰਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਧੂਪ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਬੂਲ ਕਰੋ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੈਵਂ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋ ਮਾਮੇਵ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਚੈਵ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ 115.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਚੈਵ ਗੋਧੂਮਂ ਮੁਦ੍ਗਕਂ ਤਥਾ
ਸ਼ਿਆਮਾਕ, ਸੁਆਸਤਿਕ, ਗੇਹੂੰ ਤੇ ਮੂੰਗ—