ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ ਅਪ੍ਰਮੇਯਗਤਿਂ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉਹ ਧਰਮ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਅਣਮਾਪ ਹੈ।'
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ऋषਿਪੁਂਗਵਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਾਂ ਦੇਵਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੀ, ਜਰੂਰ,' ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਆਖੋ।'
ਨष੍ਟਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਿਲੇ ਲੋਕੇ ਨष੍ਟਭਾਸ੍ਕਰਤਾਰਕੇ
ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਚੰਨ ਤੇ ਹਵਾ ਮਿਟ ਗਏ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ—
ਨ ਵਾਤਿ ਪਵਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨੈਵ ਚਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯੁਤਃ
ਉਥੇ ਨਾ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਸੀ, ਨਾ ਅੱਗ ਸੀ, ਨਾ ਬਿਜਲੀ ਸੀ।
ਵੇਦੇषੁ ਚੈਵ ਨष੍ਟੇषੁ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤਲਮ੍ 113.
ਤੇ ਜਦ ਵੇਦ ਵੀ ਮਿਟ ਗਏ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਬਣ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਯਦ੍ਦੇਵਃ ਕੂਰ੍ਮਰੂਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਨ੍ਥਨੇ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੇਲੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵੇਲੇ, ਤੂੰ ਕੱਛੂਏ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਪੁਨਰ੍ਵਰਾਹਰੂਪੇਣ ਮਾਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਰਸਾਤਲੇ
ਫਿਰ, ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ।
ਅਨ੍ਯਦ੍ਧਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਵਰਦਾਨੇਨ ਦਰ੍ਪਿਤਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੇਂ, ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰੂਪੇਣ ਤ੍ਵਯਾऽਹਂ ਵਿਕृਤਾ ਪੁਰਾ
ਫਿਰ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਰਾਵਣੋ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਯਿਤਂ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚ ਜਾਨਾਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵ ਤਵ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ।
ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਿਮਾਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਂ ਨ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਯਤ ਕਿਂਚਨ
ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਕੀ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਅਂਸ਼ਵਸ਼੍ਚਨ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾ ਨ ਵਾ ਗ੍ਰਹਾਃ
ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਕਿਰਣ ਸੀ, ਨਾ ਤਾਰੇ, ਨਾ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰੋ ਬੁਧੋ ਨਾਤ੍ਰ ਨ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਧਨਦੋ ਯਮਃ
ਉਥੇ ਸ਼ਨੀ, ਬੁੱਧ, ਇੰਦਰ, ਕੁਬੇਰ ਜਾਂ ਯਮ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਰ ਤ੍ਰੀਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ 113.
ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਦੇਵ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਮਹੇਸ਼—ਹੀ ਸਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵੀ ਦੈਨ੍ਯਂ ਵਦਤਿ ਮਾਧਵੀ
ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਧਵੀ ਦੇਵੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲੀ।
ਸਪਰ੍ਵਤਵਨੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਾਂ ਤਾਰਯ ਪਿਤਾਮਹ
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਬਚਾ ਲੈ।
ਮੁਹੁਰ੍ਤਂ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਤਾਮੁਵਾਚ ਹ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਲੋਕਨਾਥਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਾਦਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਮਞ੍ਜਸਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਚ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਕਰਮ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਤਸ਼ਯਨੇ ਦੇਵਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਯੋਗਸ਼ਾਯਿਨਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜੋ ਅਨੰਤ ਤੇ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਯੋਗ ਨਿਦ੍ਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦਯਤਿ ਮਾਧਵਮ੍ ਅਹਂ ਭਾਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਙ੍ਗਤਾ
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: 'ਮੈਂ ਭਾਰ ਨਾਲ ਲਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ।'
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇਨਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਭਗਵਾਨ ਵਲੋਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਤਾਰਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਮਗ੍ਨਾਸਿ ਯਦਿ ਸਾਗਰੇ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ,
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਸੀਦ ਮਮ ਮਾਧਵ 113.
ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਮਾਧਵ।
ਵਾਸਵੋ ਵਰੁਣਸ਼੍ਚਾਸਿ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਮਾਰੁਤ ਏਵ ਚ
ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਵਰੁਣ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਗ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਯੂ ਵੀ ਹੋ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਕੂਰ੍ਮ੍ਮੋ ਵਰਾਹਸ਼੍ਚ ਨਰਸਿਂਹੋऽਸਿ ਵਾਮਨਃ
ਤੁਸੀਂ ਮੱਛੀ, ਕਛੂਆ, ਸੂਰ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਵਾਮਨ ਹੋ।
ਏਵਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਯੋਗੇਨ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ; ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।
ਪृਥਿਵੀ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਮਾਪੋਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਮ੍
ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਅਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਅੱਗ—