ਯ ਏਤਤ੍ਪਾਠਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਦਿਨੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਸ੍ਯੇਦਂ ਤਿष੍ਠਤੇ ਗੇਹੇ ਲਿਖਿਤਂ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਸਦਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਯਸ਼੍ਚੈਤਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨੈਰਨ੍ਤਰ੍ਯੇਣ ਮਾਨਵਃ 112.
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰੰਤਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੂਜਯੇਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਤੇ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨृਪੋ ਗ੍ਰਾਮੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਤ੍ਸਕਂ ਧਰੇ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਪਿੰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਛੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਉਭਯਤੋਮੁਖੀਗੋਦਾਨ ਹੇਮਕੁਮ੍ਭਦਾਨ ਪੁਰਾਣਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਤੇ ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਚ, 'ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਗਾਂ ਦਾਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਦਾ ਦਾਨ' ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਬਾਰ੍ਹਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਭਗਵਤ੍ਸ੍ਤੁਤਿਃ
ਹੁਣ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਾਹਾਯ ਲੀਲਯੋਦ੍ਧਰਤੇ ਮਹੀਮ੍
ਉਸ ਵਰਾਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਗ੍ਰੇਣੋਦ੍ਧृਤਾ ਗੋਰੁਦਧਿਪਰਿਵृਤਾ ਪਰ੍ਵਤੈਰ੍ਨਿਮ੍ਨਗਾਭਿਰ੍ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਭੀਤਿਹਾਨੌ ਸੁਰਨਰਕਦਸ਼ਾਸ੍ਯਾਨ੍ਤਕਃ ਕ੍ਰੋਡਰੂਪੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਃ ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੇ ਵਾਰਾਹ ਮੂਰ੍ਤਿਨਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਿਛਲੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਨ ਬਾਹੁਸ਼੍ਚੇष੍ਟਤੇ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਾਦृਸ਼ੀਂ ਗਾਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੇਸ਼ਵ, ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੂਪ ਜਾਂ ਬਾਂਹ ਨਹੀਂ ਥਾਮ ਸਕਦੀ।
ਸ ਤੇਨ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਿਤਾਯਾਂ ਵੈ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਜੋ ਉਥੇ ਆਇਆ ਸੀ—
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵਾਚ੍ਯਾਹ ਪੁਣ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਰ੍ਦ੍ਧਸੇ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਂ ਚ ਯਸ੍ਯਾਸਿ ਮਾਧਵਿ
ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਆਖੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖਿੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈਂ।'
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਧਾਰ੍ਯਮਾਣਾ ਚ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਥਾਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਅਚਰਜ ਵੇਖਿਆ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਯਦ੍ਗੁਹ੍ਯਂ ਸ ਮਯਾ ਪृष੍ਟੋ ਯਚ੍ਚ ਮੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਭਾषਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੋ ਗੁਪਤ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ—'
ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਗੁਹ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਂ ਮਹੌਜਸਮ੍ 113.
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਸੱਚਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਰਾਜ਼ ਸੁਣ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਮੇ ਕਥਿਤਂ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ਸਂਸਾਰਾਤ੍ਤੁ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਵਾਚ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਗੁਪਤ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਮਹੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਪੁੱਤਰ—
ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਾਨਯਾਮਾਸ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਆਇਆ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ ਅਪ੍ਰਮੇਯਗਤਿਂ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉਹ ਧਰਮ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਅਣਮਾਪ ਹੈ।'
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ऋषਿਪੁਂਗਵਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਾਂ ਦੇਵਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੀ, ਜਰੂਰ,' ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਆਖੋ।'
ਨष੍ਟਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਿਲੇ ਲੋਕੇ ਨष੍ਟਭਾਸ੍ਕਰਤਾਰਕੇ
ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਚੰਨ ਤੇ ਹਵਾ ਮਿਟ ਗਏ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ—
ਨ ਵਾਤਿ ਪਵਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨੈਵ ਚਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯੁਤਃ
ਉਥੇ ਨਾ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਸੀ, ਨਾ ਅੱਗ ਸੀ, ਨਾ ਬਿਜਲੀ ਸੀ।
ਵੇਦੇषੁ ਚੈਵ ਨष੍ਟੇषੁ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤਲਮ੍ 113.
ਤੇ ਜਦ ਵੇਦ ਵੀ ਮਿਟ ਗਏ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਬਣ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਯਦ੍ਦੇਵਃ ਕੂਰ੍ਮਰੂਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਨ੍ਥਨੇ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੇਲੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵੇਲੇ, ਤੂੰ ਕੱਛੂਏ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਪੁਨਰ੍ਵਰਾਹਰੂਪੇਣ ਮਾਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਰਸਾਤਲੇ
ਫਿਰ, ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ।
ਅਨ੍ਯਦ੍ਧਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਵਰਦਾਨੇਨ ਦਰ੍ਪਿਤਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੇਂ, ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰੂਪੇਣ ਤ੍ਵਯਾऽਹਂ ਵਿਕृਤਾ ਪੁਰਾ
ਫਿਰ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।