ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਕਲ੍ਪਂ ਚੇਦਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਠੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਇਦਂ ਪਾਵਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਅਮਾਯਾਂ ਵਾਥ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮਗ੍ਰਤਃ ਪਠੇਤ੍ 112.
ਜੋ ਕੋਈ ਭੀਨਾ ਮਨ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਚਲਾਕੀ ਦੇ, ਇਹ ਵਚਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਯਸ਼੍ਚੈਤਚ੍ਛृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ਗਤੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਹੋਤੋਵਾਚ ਧਰਣ੍ਯੈ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਧੇਨੁਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੋਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਧੇਨੁਰ੍ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਸਹਿਰਣ੍ਯਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਜੀਉਂਦੀ ਗਾਂ ਸਵੇਰੇ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧੇਨੂਨਾਂ ਫਲਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨृਣਾਮ੍
ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ,
ਇਦਾਨੀਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੀ ਚੇਯਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਚ ਨਰਾਧਿਪ
ਹੁਣ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਕਾਰਤਿਕੀ ਆਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦੇਵਦਾਨਵਯਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤੁ ਯੁਕ੍ਤਮੇਤਤ੍ਸਦਾ ਵਿਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।
ਸਰਤ੍ਨਂ ਪੁਰੁषਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨੇ 112.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕੀ ਦੀ ਦਵਾਦਸੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਪੁਰੋਹਿਤਾਯ ਗੁਰਵੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਭਗਤੀ ਸਮੇਤ ਉਹ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਪੰਡਤ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ।
ਤਾਨਿ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਤੇਨ ਸ੍ਯੁਃ ਸਮਾਸਾਤ੍ਕਥਿਤਂ ਤਵ
ਉਸ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਦਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, ਉਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੈਕਦੇਸ਼ੋ ਯਜੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਉਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਹਵਨ ਕਰੇ।
ਤੇਨ ਚੇष੍ਟਂ ਹੁਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਪਠਿਤਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਦਿੱਤਾ, ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮृषਯੇ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਸਵਿਧਾਨਂ ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਵਿਧੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਦ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੁਖੀ ਭਵ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾ।
ਜਗਾਮ ਪਰਮਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ ਇਯਂ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਦੇਵਿ ਸਂਹਿਤਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮਿਕਾ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਰਾਹਾਖ੍ਯਾ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਵਰਾਹ ਨਾਮ ਦੀ ਇਹ ਪੁਸਤਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਾਰੋਹੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਸੂਨਵੇ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸਾਵਪਿ ਸ੍ਵਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਾਦਾਦੁਗ੍ਰਾਯ ਧਾਰਿਣਿ 112.
ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਗ੍ਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੀਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਤੋਂ ਹੈ; ਹੁਣ ਦੂਜਾ ਸੁਣ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਪਸਾ ਸਿਦ੍ਧਾ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਪਿਲਾਦਯਃ
ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕਪਿਲ ਆਦਿਕ ਹੋਰ ਵੀ ਪੂਰਨਤਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ।
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਭਵਿਤਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵੈ ਰੋਮਹਰ੍षਣਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣੀ ਨਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵੇਦ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਗੁਰੁਃ
ਗੁਰੂ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਵੇਦ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ।
ਤਥਾਨ੍ਯਂ ਨਾਰਦੀਯਂ ਚ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਂ ਚ ਸਪ੍ਤਮਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਰਦ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਵੀ ਹਨ।
ਦਸ਼ਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤ ਲੈਙ੍ਗਮੇਕਾਦਸ਼ਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਦਸਵਾਂ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਹੈ; ਗਿਆਰਵਾਂ ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਂ ਵਾਮਨਕਂ ਕੌਰ੍ਮਂ ਪਂਚਦਸ਼ਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਚੌਦਵਾਂ ਵਾਮਨ ਪੁਰਾਣ ਹੈ; ਪੰਦਰਵਾਂ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।