ਨਵਮੀ ਪਾਟਲਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਦਸ਼ਮੀ ਪੁਚ੍ਛਪਿਂਗਲਾ
ਨੌਵੀਂ ਗਾਂ ਲਾਲੀ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਾਲਂਕृਤਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਤੇषਾਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਭੋਗ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕਪਿਲਾਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਏਕਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਨਿਮਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, 'ਕਪਿਲਾ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਂਵਾਂ ਇਕਸੌ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਅਥੋਭਯਤੋਮੁਖੀਗੋਦਾਨਹੇਮਕੁਮ੍ਭਦਾਨਪੁਰਾਣਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਃ ਅਤਃ ਪਰਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ृਣੂਭਯਮੁਖੀਂ ਤਤਃ
ਹੁਣ ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੁਣ।
ਤਦਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਮਹਤ੍ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਪਿਲਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪੂਰ੍ਵਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹੋਮਧੇਨੁਃ ਸਦਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਕਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਉਹ ਸਦਾ ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕਪਿਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ।
ਪ੍ਰਸੂਯਮਾਨਾ ਦਾਨੇਨ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮਾਧਵ
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਂ ਬੱਚਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਕਪਿਲਾ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੇ ਚ ਵਰਾਨਨੇ
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੇ ਯਜਨ ਲਈ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚ ਮਙ੍ਗਲਾਨਾਂ ਚ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਹੈ।
ਤਪਸਸ੍ਤਪ ਏਵਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਤਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਹੈ, ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗੁਹ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗੁਪਤ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ—
ਹੋਤਵ੍ਯਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ 112.
ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਹਵਨ ਦੁਇਜ ਰਾਤ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਜੁਹ੍ਵਤੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਦੁਇਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਚੰਗੇ ਦੁਇਜ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਪਿਲਾ ਯਾ ਪਿਙ੍ਗਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸੂਰ੍ਯਸੌਖ੍ਯਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਜੋ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲੀ ਮਾਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾ ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਪਿਲਾਃ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਹਨ,
ਸਂਗਮੇषੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਾਃ
ਉਹ ਤੀਰਥ ਸੰਗਮਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਥਾਗ੍ਨਾਯੀ ਤਥਾ ਦੇਵੀ ਸੁਵਰ੍ਣਾਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੁਵਰਨਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਤਿਤੈਃ ਸ ਹਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਸਦृਸ਼ੋऽਧਮਃ
ਜੋ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਸਮਝੋ, ਚੰਡਾਲ ਵਰਗੇ।
ਦੂਰਾਤ੍ਤੇ ਪਰਿਹਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਵਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਇਵਾਧ੍ਵਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਸਮ੍ਭਾष੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਃ
ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲੈਣਾ।
ਭੂਮੇਰ੍ਮਲਂ ਸਮਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਵਿਡ੍ਭੁਜਸ਼੍ਚਿਰਮ੍ 112.
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮੈਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਚਿਰਕਾਲ ਲਈ ਗੋਬਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮਦੇ ਹਨ।
ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਗਤਿਮਤਃ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਸੁਣ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਜੋ ਐਸੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਹਾਲਤ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰੌਰਵੇ ਤੁ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰੇ ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਧਰੇ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਨੋ ਯੋਨ੍ਯਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਠਾਭੁਕ੍ਕृਮਯਸ੍ਤਤਃ
ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਜਣਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗੰਦ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੂਯੋਭੂਯੋ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਤਥੋਤ੍ਤਾਰਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜੰਮਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਮੇਧ੍ਯਾਨ੍ਤਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੇਰਤੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖ ਮੈਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਰ੍ਜਨੀਯੋ ਹਿ ਦੂਰਾਤ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਧਰੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।