ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਚੈਕੇਨ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਯੁਕ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇੱਕ ਵੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ—
ਕਪਿਲਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਨਾਯਾਚ੍ਚੈਵ ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਃ। ਸ ਗਙ੍ਗਾਦਿषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ੍ਨਾਤੋ ਭਵਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੰਗਾ ਆਦਿਕ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਚੈਕੇਨ ਭਾਵਯੁਕ੍ਤੇਨ ਵੈ ਨਰਃ
ਇੱਕ ਵੀ ਐਸਾ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ—
ਗੋਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦੇਕਾਂ ਵਾ ਕਪਿਲਾਂ ਨਰਃ 111.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਜਾਂ ਇਕ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੇ—
ਗਵਾਮਸ੍ਥਿ ਤਤੋऽਪ੍ਯੇਤਨ੍ਮृਤਗਨ੍ਧੇਨ ਦੂषਯੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਗਾਂ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੈਲਾ ਕਰ ਦੇਵੇ—
ਗਵਾਂ ਕਣ੍ਡੂਯਨਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਥਾ ਚ ਪਰਿਪਾਲਨਮ੍
ਗਾਂ ਨੂੰ ਖੁਜਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੇਵਾ ਹੈ।
ਤृਣਾਦਿਕਾਨਿ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤੇਨ ਗਵਾਹ੍ਨਿਕਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭੁੱਖੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘਾਹ ਆਦਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਕਨ੍ਯਾਭਿਰਭਿਤੋऽਰ੍ਪਿਤੈਃ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵਯ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—
ਸੁਵਰ੍ਣਕਪਿਲਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਗੌਰਪਿਙ੍ਗਲਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪਂਚਮੀ ਬਹੁਵਰ੍ਣਾ ਸ੍ਯਾਤ੍षष੍ਠੀ ਚ ਸ਼੍ਵੇਤਪਿਙ੍ਗਲਾ
ਪੰਜਵੀਂ ਗਾਂ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਛੇਵੀਂ ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਨਵਮੀ ਪਾਟਲਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਦਸ਼ਮੀ ਪੁਚ੍ਛਪਿਂਗਲਾ
ਨੌਵੀਂ ਗਾਂ ਲਾਲੀ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਾਲਂਕृਤਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਤੇषਾਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਭੋਗ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕਪਿਲਾਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਏਕਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਨਿਮਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, 'ਕਪਿਲਾ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਂਵਾਂ ਇਕਸੌ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਅਥੋਭਯਤੋਮੁਖੀਗੋਦਾਨਹੇਮਕੁਮ੍ਭਦਾਨਪੁਰਾਣਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਃ ਅਤਃ ਪਰਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ृਣੂਭਯਮੁਖੀਂ ਤਤਃ
ਹੁਣ ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੁਣ।
ਤਦਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਮਹਤ੍ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਪਿਲਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪੂਰ੍ਵਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹੋਮਧੇਨੁਃ ਸਦਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਕਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਉਹ ਸਦਾ ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕਪਿਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ।
ਪ੍ਰਸੂਯਮਾਨਾ ਦਾਨੇਨ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮਾਧਵ
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਂ ਬੱਚਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਕਪਿਲਾ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੇ ਚ ਵਰਾਨਨੇ
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੇ ਯਜਨ ਲਈ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚ ਮਙ੍ਗਲਾਨਾਂ ਚ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਹੈ।
ਤਪਸਸ੍ਤਪ ਏਵਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਤਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਹੈ, ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗੁਹ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗੁਪਤ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ—
ਹੋਤਵ੍ਯਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ 112.
ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਹਵਨ ਦੁਇਜ ਰਾਤ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਜੁਹ੍ਵਤੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਦੁਇਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਚੰਗੇ ਦੁਇਜ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਪਿਲਾ ਯਾ ਪਿਙ੍ਗਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸੂਰ੍ਯਸੌਖ੍ਯਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਜੋ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲੀ ਮਾਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾ ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਪਿਲਾਃ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਹਨ,
ਸਂਗਮੇषੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਾਃ
ਉਹ ਤੀਰਥ ਸੰਗਮਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਥਾਗ੍ਨਾਯੀ ਤਥਾ ਦੇਵੀ ਸੁਵਰ੍ਣਾਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੁਵਰਨਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।