ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਵਿਦੁषੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯਾਹਿਤਾਗ੍ਨਯੇ
ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਸ਼੍ਰੋਤਰੀ ਅਤੇ ਅੱਗੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।
ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਵਂ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਪੁਚ੍ਛਦੇਸ਼ੋਪਵਿਸ਼੍ਯ ਚ 108.
ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਪੂੰਛ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ,
ਆਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਦਦੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਦਾਨ ਵਿਚ ਕੰਬਲ ਦੇਵੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਨृਪ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਿਛਲੇ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍
ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਸਜ੍ਞਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਸੁਆਦ ਦੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਧੇਨੁਂ ਤੁ ਲਵਣੇਨੈਕਾਹਂ ਚੈਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਲੂਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਤੇਨਾਥ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਨਕੇਨ ਤੁ
ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਸੌ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਲਵਣਧੇਨੁਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਅष੍ਟਾਧਿਕਸ਼ਤ ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਉਪਾਖਿਆਨ ਵਿੱਚ 'ਲੂਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਸੌ ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਕਾਰ੍ਪਾਸਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਥਾਤਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧੇਨੁਂ ਕਾਰ੍ਪਾਸਕੀਂ ਨृਪ
ਹੁਣ ਕਪਾਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਪਾਹ ਦੀ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿषੁਵੇ ਤ੍ਵਯਨੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਯੁਗਾਦਿਗ੍ਰਹਣੇ ਤਥਾ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਅਯਾਨਾਂ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੋੜ ਤੇ, ਜਾਂ ਜੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ,
ਨृਣਾਂ ਚ ਗ੍ਰਹਪੀਡਾਸੁ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਹੋਣ, ਮਾੜੇ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਅਚੰਭੇ ਵੇਖਣ,
ਗੋਮਯੇਨੋਪਲਿਪ੍ਤਾਯਾਂ ਦਰ੍ਭਾਨਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਵੈ ਤਿਲਾਨ੍
ਗੋਬਰ ਲਾਈ ਹੋਈ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਤੇ ਤਿਲ ਵਿਛਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਧੂਪਦੀਪਾਦਿਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ
ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਵਿਅੰਗਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰੇਣ ਚਾਧਮਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ।। ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਤੁ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਚਾਲਾਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਛੜਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਰੁਕ੍ਮਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਤੁ ਰਜਤਸ੍ਯ ਖੁਰਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਗਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤੇ ਖੁਰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਗਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਸਮੇਤ,
ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੇਨੁਂ ਚਰ੍ਮਪਾਣਿਃ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ, ਯਤਨ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਦੇਵਗਣਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨੋ ਨ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ 109.
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕਾਰ੍ਪਾਸਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਉਪਾਖਿਆਨ ਵਿੱਚ 'ਕਪਾਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਸੌ ਨੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਧਾਨ੍ਯਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਾਨ੍ਯਧੇਨੁਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਹੁਣ ਅਨਾਜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸੁਣ, ਮੈਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਨਾਜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿषੁਵੇ ਚਾਯਨੇ ਵਾਪਿ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਰੁੱਤ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ,
(ਤਦਿਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਾਨ੍ਯਧੇਨੁਵਿਧਿਂ ਪਰਮ੍) ਦਸ਼ਧੇਨੁਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਫਲਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਨਾਜ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਬਤਾਵਾਂਗਾ। ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਦਸ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਕृष੍ਣਾਜਿਨਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਫਿਰ, ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖੇ।
ਉਤ੍ਤਮਾ ਤੁ ਭਵੇਦ੍ਧੇਨੁਰ੍ਦ੍ਰੋਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਤੁष੍ਟਯੈਃ
ਉਹ ਗਾਂ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਡੋਣ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਤੁ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇਕ ਬਛੜਾ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੌ ਰੁਕ੍ਮਸ਼ृਙ੍ਗੌ ਤੁ ਰਾਜਤਖੁਰਸਂਯੁਤੌ ।। ਗੋਮੇਦੈਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਘ੍ਰਾਣਂ ਅਗੁਰੁਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਖੁਰਾਂ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਨੱਕ ਉੱਤੇ ਗੋਮੇਦ ਪੱਥਰ, ਅਗਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਮਯਾ ਦਂਤਾ ਘृਤਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਮਯਂ ਮੁਖਮ੍
ਦੰਦ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਹੋਣ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਿਉ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਇਕ੍ਸ਼ੁਪृष੍ਟਿਮਯਾਃ ਪਾਦਾਃ ਕ੍ਸ਼ੌਮ੍ਯਪੁਚ੍ਛਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਡੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਪੂੰਛ ਨਰਮ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।