ਦਾਨਕਾਲੇ ਤੁ ਯੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤਾਨ੍ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਕਰ੍ਣਭੂषਣੈਃ
ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਤੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰੋ।
ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦੇਯਾ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤਃ । ਹਸ੍ਤੇ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਸਚਨ੍ਦਨਾਮ੍ । ਧੇਨੁਂ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਖਞ੍ਚ ਚ ਵਿਲੋਕਯੇਤ੍
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦੱਖਿਣਾ ਦਿਓ। ਦੱਖਿਣਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਭੇਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖੋ।
ਏਕਾਹਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਹਾਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਨਂ ਵਸੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਧੇਨੁਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਠਾ ਖਾਏ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰਹੇ। ਇਹ ਗਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੀਯਮਾਨਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਇਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਠਤੇ ਵਾਪਿ ਮਾਨਵਃ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਮਧੁਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਮਧੁਧੇਨੁਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਹੁਣ ਮਧੁ-ਧੇਨੂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮਧੁ-ਧੇਨੂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਧੇਨੁਂ ਮਧੁਮਯੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਘਟषੋਡਸ਼ਾਮ੍
ਮਧੁ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਗਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਭਰੇ ਹੋਏ ਘੜੇ ਉਸ ਨਾਲ ਰੱਖੋ।
ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਤੁ ਮੁਖਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਣ੍ਯਗੁਰੁਚਂਦਨੈਃ
ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਸਿੰਗ ਅਗਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣਾਓ।
ਪਾਦਾਨਿਕ੍ਸ਼ੁਮਯਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸਿਤਕਮ੍ਬਲਸਂਵृਤਾਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੇ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕੰਬਲ ਨਾਲ ਢੱਕੋ।
ਓष੍ਠੌ ਪੁष੍ਪਮਯੌ ਤਸ੍ਯਾ ਦਨ੍ਤਾਃ ਫਲਮਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਦੰਦ ਫਲਾਂ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਪਤ੍ਰਸ਼੍ਰਵਣਾ ਪ੍ਰਮਾਣਾਤ੍ਪਰਿਤਸ੍ਤਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਚੰਗੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਸਜਾਏ ਜਾਣ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ ਥਾਲੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਂਸ੍ਯੋਪਦੋਹਿਨੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੈਸ੍ਤੁ ਪੂਜਿਤਾਮ੍
ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਗਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਂਕ੍ਰਾਂਤ੍ਯਾਮੁਪਰਾਗੇ ਚ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਸੰਕਰਾਂਤੀ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਕਰੇ, ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਦਰਿਦ੍ਰਾਯ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯਾਹਿਤਾਗ੍ਨਯੇ 104.
ਇਹ ਗਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤਾਦृਸ਼ਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਮਧੁ ਧੇਨੁਰ੍ਨਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਾਂ ਦਿੰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਧੇਨੁਂ ਤਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਾਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ਆਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮੇਨ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਵਰ੍ਣਮਾਤ੍ਰਕੈਃ ਜਲਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਾਨਂ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਉੰਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਪਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਗਾਂ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤਾਂ ਪਿਤਰੋ ਦੇਵਾ ਮਧੁਧੇਨੋ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਪਿਤਰ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ, ਹੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਹਂ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦੇਵਿ ਕੁਟੁਮ੍ਬਾਰ੍ਥੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਧੁਵਾਤੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦਦ੍ਯਾਦਾਸ਼ੁਚਿਕੇਨ ਤੁ
'ਮਧੁਵਾਤ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਗਾਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਧੁਧੇਨੁਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਮਧੁਪਾਯਸਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਿਆ ਦੁੱਧ ਪੀਵੇ।
ਯਤ੍ਰ ਨਦ੍ਯੋ ਮਧੁਵਹਾ ਯਤ੍ਰ ਪਾਯਸਕਰ੍ਦਮਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰ ਭੋਗਾਨਥੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਥੇ ਉਹ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਭੋਗਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ 104.
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਮਧੁਧੇਨੁਪ੍ਰਦਾਨਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਮਧੁਧੇਨੁਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਤੇ ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, 'ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਸੌ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਕ੍ਸ਼ੀਰਧੇਨੁਦਾਨਵਿਧਿਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਧੇਨੁਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਾਂ ਨਿਬੋਧ ਨਰਾਧਿਪ
ਹੁਣ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਰੀਤ: ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਗੋਚਰ੍ਮਮਾਤ੍ਰਮਾਨੇਨ ਕੁਸ਼ਾਨਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਵਿਛਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਕੁਣ੍ਡਲਿਕਾਂ ਗੋਮਯੇਨ ਸੁਵਿਸ੍ਤृਤਾਮ੍
ਉਥੇ, ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਾਈ ਹੋਈ ਗੋਲ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।