ਤਸ੍ਯ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਚਾਰਿਤ੍ਰੇਣ ਚ ਧੀਮਤਃ । ਬਭੂਵਾਰ੍ਜ੍ਜੁਨਕੀ ਨਾਮ ਕਨ੍ਯਾ ਚ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ।। ੮.
ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਜੁਨਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾ ਯੌਵਨਕਾਲੇ ਤੁ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ । ਕਸ੍ਯੇਯਂ ਦੀਯਤੇ ਕਨ੍ਯਾ ਕੋ ਵਾ ਯੋਗ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੈ ਪੁਮਾਨ੍ ।। ੮.
ਜਦ ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: 'ਇਹ ਧੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ? ਕੌਣ ਯੋਗ ਪੁਰਖ ਹੈ?'
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਤਙ੍ਗਸ੍ਯ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧਸ੍ਯ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਮਤੰਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਵਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਬਾਰੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ।
ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਾਤਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੋਦ੍ਯਤਃ । ਉਵਾਚ ਤਸ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਯਾਰ੍ਜ੍ਜੁਨੀਂ ਭਵਾਨ੍ । ਗृਹਾਣ ਤਪਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਵਯਂ ਦਤ੍ਤਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ।। ੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਮਤੰਗ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਅਰਜੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਦੇ।'
ਮਤਙ੍ਗ ਉਵਾਚ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋऽਯਂ ਮਮ ਸੁਤਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਗृਹ੍ਣਾਮ੍ਯਰ੍ਜੁਨਕੀਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਸੁਤਾਂ ਵ੍ਯਾਧਸਤ੍ਤਮ ।। ੮.
ਮਤੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਅਰਜੁਨਕੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਦਾ ਕਨ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਮਤਙ੍ਗਪੁਤ੍ਰਾਯ ਦਦੌ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਯ ਚ ਧੀਮਤੇ ।। ੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਧਰਮਵਿਆਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਤੰਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧਸ੍ਤਦਾ ਕਨ੍ਯਾਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਮੀਯਿਵਾਨ੍ । ਸਾऽਪਿ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਯੋਰ੍ਭਰ੍ਤੁਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੀषਣਪਰਾऽਭਵਤ੍ ।। ੮.
ਧਰਮਵਿਆਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਸੱਸ-ਸੁਰਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾऽਰ੍ਜੁਨਕੀ ਸ਼ੁਭਾ । ਉਕ੍ਤਾ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੁਵਾ ਸੁਤਾ ਪੁਤ੍ਰਿ ਜੀਵਹਨ੍ਤੁਸ੍ਤ੍ਵਮੀਦृਸ਼ੀ । ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰਾਰਾਧਨਂ ਤਥਾ ।। ੮.
ਕਈ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੜੀ ਅਰਜੁਨਕੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜਿੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਪਤੀ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।'
ਸਾऽਪਿ ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਪਰਾਧੇਨ ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤਾ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ । ਪਿਤੁਰ੍ਵੇਸ਼੍ਮਗਤਾ ਬਾਲਾ ਰੋਦਮਾਨਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ।। ੮.
ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਲਤੀ 'ਤੇ ਡਾਂਟ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਅਜੇ ਬੱਚੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਰੋਦੀ ਹੋਈ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਪृष੍ਟਾ ਕਿਮੇਤਤ੍ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਿ ਰੋਦਨਕਾਰਣਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਸਾ ਤੁ ਕਥਯਾਮਾਸ ਭਾਮਿਨੀ ।। ੮.
ਪਿਓ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਪੁੱਤ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?' ਇੰਝ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਵ੍ਰਾऽਹਮੁਕ੍ਤਾ ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਕੋਪੇਨ ਮਹਤਾ ਪਿਤਃ । ਜੀਵਹਨ੍ਤੁਃ ਸੁਤੇਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰਸਕृਦ੍ ਵ੍ਯਾਧਜੇਤਿ ਚ ।। ੮.
ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪਿਓ, ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਜਿੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਦੀ ਧੀ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਆਖਿਆ।'
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧੋ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਮਤਙ੍ਗਸ੍ਯ ਗृਹਂ ਸੋऽਥ ਗਤ੍ਵਾ ਜਨਪਦੈਰ੍ਵृਤਮ੍ ।। ੮.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਵਿਆਧ ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਤੰਗ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਗਤਸ੍ਯ ਸਂਬਨ੍ਧੀ ਮਤਙ੍ਗੋ ਜਯਤਾਂ ਵਰਃ । ਆਸਨਾਦ੍ਯਰ੍ਧ੍ਯਪਾਦ੍ਯੇਨ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਕਿਮਾਗਮਨਕृਤ੍ਯਂ ਤੇ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਾਗਤਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।। ੮.
ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਮਤੰਗ ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਨ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?'
ਵ੍ਯਾਧ ਉਵਾਚ । ਭੋਜਨਂ ਕਿਂਚਿਦਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਚੈਤਨ੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਕੌਤੂਹਲੇਨ ਯੇਨਾਹਮਾਗਤੋ ਭਵਤੋ ਗृਹਮ੍ ।। ੮.
ਵਿਆਧ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਐਸਾ ਖਾਣਾ ਖਾਵਾਂ ਜੋ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ; ਮੈਨੂੰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਮਤਙ੍ਗ ਉਵਾਚ । ਗੋਧੂਮਾ ਵ੍ਰੀਮਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਸ੍ਕृਤਾ ਮਮ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ । ਭੁਜ੍ਯਤਾਂ ਧਰ੍ਮਵਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠ ਯਥਾਕਾਮਂ ਤਪੋਧਨ ।। ੮.
ਮਤੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੇਂਹੂ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਜੌ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਹੇ ਤਪਸੀ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਖਾ ਲੈ।'
ਵ੍ਯਾਧ ਉਵਾਚ । ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੀਦृਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਹਿ ਗੋਧੂਮਾ ਵ੍ਰੀਹਯੋ ਯਵਾਃ । ਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਚ ਸਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਯੇਨ ਵੋ ਵੇਦ੍ਮਿ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੮.
ਵਿਆਧ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਗੇਂਹੂ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਜੌ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲियत ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਉੱਚ ਜਨ।'
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਮਤਙ੍ਗੇਨ ਸ਼ੂਰ੍ਪਂ ਗੋਧੂਮਪੂਰਿਤਮ੍ । ਅਪਰਂ ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਰੀਹੀਣਾਂ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧਾਯ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।। ੮.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਤੰਗ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਧਰਮਵਿਆਧ ਨੂੰ ਗੇਂਹੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਚਲਣੀ ਅਤੇ ਚੌਲ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੋਰ ਚਲਣੀ ਦਿਖਾਈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਰੀਹੀਨ੍ ਸਗੋਧੂਮਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧੋ ਵਰਾਸਨਾਤ੍ । ਉਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤੁਮਾਰੇਭੇ ਮਤਙ੍ਗੇਨ ਨਿਵਾਰਿਤਃ ।। ੮.
ਚੌਲ ਅਤੇ ਗੇਂਹੂ ਦੇਖ ਕੇ, ਧਰਮਵਿਆਧ ਆਪਣੀ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਮਤੰਗ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਗਨ੍ਤੁਮਾਰਬ੍ਧਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਦ ਮਹਾਮਤੇ । ਅਭੁਕ੍ਤੇਨੈਵ ਸਂਸਿਦ੍ਧਂ ਮਦ੍ਗृਹੇ ਚਾਨ੍ਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਚੈਵ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਾਦ੍ਯ ਭੁਞ੍ਜਸੇ ।। ੮.
ਮਤੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਖਾਏ ਬਿਨਾ ਕਿਉਂ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ? ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਖੁਦ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਖਾਣਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ?'
ਵ੍ਯਾਧ ਉਵਾਚ । ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਃ ਕੋਟਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਜੀਵਾਨ੍ ਹਂਸਿ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ । ਅਥੇਦृਸ਼ਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਕੋऽਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਸਤ੍ਪੁਮਾਨ੍ ।। ੮.
ਵਿਆਧ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ; ਇੰਨਾ ਪਾਪੀ ਦਾ ਖਾਣਾ ਕੌਣ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ ਖਾਂਵੇ?'
ਅਚੈਤਨ੍ਯਂ ਯਦਿ ਗृਹੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇऽਨ੍ਨਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ । ਇਦਾਨੀਮਤ੍ਰ ਸਂਦृष੍ਟਾ ਏਤੇ ਤੁ ਜਲਜਨ੍ਤਵਃ ।। ੮.
ਜੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਇਥੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਕਿਉਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ?
(ਉਪ੍ਤਾਃ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਮੁਨੇ ।) ।। ੮.੨੬ (੧)।। ਅਹਮੇਕਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਾਰ੍ਥੇ ਹਨ੍ਮ੍ਯਰਣ੍ਯੇ ਪਸ਼ੁਂ ਦਿਨੇ । ਤਂ ਚੇਤ੍ ਪਿਤृਭ੍ਯਃ ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ ਸਾਨੁਗਃ ।। ੮.
ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਪਸ਼ੂ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਜੀਵਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕੁਟੁਮ੍ਬੇਨ ਸਾਨੁਗਃ । ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਨੇਤੇਨ ਸਤਤਮਭੋਜ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮਤਂ ਮਮ ।। ੮.
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਖਾਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤੁ ਪੁਰਾ ਸृष੍ਟਾ ਓषਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਵੀਰੁਧਃ । ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਤੁ ਭੂਤਾਨਾਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਿਤ੍ਯੇਵ ਵੈ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੮.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੌਦੇ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਖਾਣੇ ਹਨ।
ਦਿਵ੍ਯੋ ਭੌਤਸ੍ਤਥਾ ਪੈਤ੍ਰੋ ਮਾਨੁषੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ ਏਵ ਚ । ਏਤੇ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਯਜ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ ਪੁਰਾ ।। ੮.
ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਯਜਨ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਲਾ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬਣਾਏ ਸਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਇਤਰੇषਾਂ ਚ ਤਨ੍ਮੁਖਮ੍ । ਇਤਰੇषਾਂ ਤੁ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕਾਰਿਤਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ।। ੮.
ਇਹ ਯਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਯਦਿ ਵਿਭਾਗਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵਰਾਨ੍ਨਂ ਤਦ੍ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਵ੍ਰੀਹਯੋऽਪ੍ਯੇਤੇ ਏਕੈਕੇ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦਾਤृਭੋਕ੍ਤृਣਾਂ ਮਹਾਮਾਂਸਂ ਤੁ ਤਤ੍ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੮.
ਜੇ ਇਹ ਰੀਤ ਸਹੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇਹ ਚੌਲ ਵੀ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮਾਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਝਣੇ ਹਨ, ਦਾਤਾ ਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ—ਇਹ ਵੱਡਾ ਮਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਤੇ ਦੁਹਿਤਾ ਦਤ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਦੇਵਰੂਪਿਣੀ । ਸਾ ਚ ਤ੍ਵਦ੍ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੁਹਿਤਾ ਜਨ੍ਤੁਘਾਤਿਨਃ ।। ੮.
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਅਤੋऽਰ੍ਥਮਾਗਤੋऽਹਂ ਤੇ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ । ਆਚਾਰਂ ਦੇਵਪੂਜਾਂ ਚ ਅਤਿਥੀਨਾਂ ਚ ਤਰ੍ਪਣਮ੍ ।। ੮.
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਚਲਣ, ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੇਖਣ ਲਈ।
ਏਤੇषਾਮੇਕਮਪ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਤਦ੍ ਗृਹਂ ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪਿਤॄਣਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਮ੍ਯਯਾ ।। ੮.
ਇਥੇ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।