ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਜਲਧੇਨੁਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਲ-ਗਾਂ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵਾਲਾ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਰਸ ਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਰਸਧੇਨੁਵਿਧਾਨਂ ਤੇ ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸਤਃ

ਹੁਣ ਰਸ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵਿਧੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਰਸਸ੍ਯ ਤੁ ਘਟਂ ਰਾਜਨ੍ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਵੈਕ੍ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਤੁ

ਰਾਜਾ ਜੀ, ਰਸ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤੁਰੀਯਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਤੁ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ

ਸੁਧੀ ਮਨੁੱਖ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਵਛਾ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖੇ।

ਏਵਂ ਕਾਰ੍ਯਾ ਰਸੈਰ੍ਧੇਨੁਰਿਕ੍ਸ਼ੁਪਾਦਸਮਨ੍ਵਿਤਾ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸ-ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਣ।

ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼ृਂਗਾਭਰਣਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੁਚ੍ਛਾ ਘृਤਸ੍ਤਨੀ

ਉਸ ਦੇ ਸੂਨਹਰੇ ਸਿੰਗ, ਗਹਣੇ, ਪੂੰਛ ਲਈ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਥਣਾਂ ਲਈ ਘੀ ਹੋਵੇ।

ਦਨ੍ਤਾਃ ਫਲਮਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪृष੍ਠਂ ਤਾਮ੍ਰਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਫਲਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਪਿੱਠ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਹੋਵੇ।

ਸਪ੍ਤਵ੍ਰੀਹਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚ ਦੀਪਿਤਾਮ੍

ਸੱਤ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਚਾਰੋ ਪਾਸਿਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ,

ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍

ਉਹ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਚਾਰ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਆਲੇ ਰੱਖੇ।

ਰਸਧੇਨੁਃ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਕਾਮੇਨ ਨਿਤ੍ਯਦਾ

ਜੋ ਕੋਈ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਦਾਤਾ ਚ ਗ੍ਰਾਹਕਸ਼੍ਚੈਵ ਏਕਕਾਲਮਭੋਜਨਃ 101.

ਉਸ ਦਿਨ ਦਾਨੀ ਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਵੇਲਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ।

ਦੀਯਮਾਨਾਂ ਤੁ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਚ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਰੇਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ

ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਉਸ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰੇ।

ਦਸ਼ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਪਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚੈਕਵਿਂਸ਼ਕਮ੍

ਉਹ ਦਸ ਪੂਰਵਜ, ਦਸ ਵੰਸ਼ਜ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕਵੀਹਵਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।

ਏषਾ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਰਸਧੇਨੁਰਨੁਤ੍ਤਮਾ

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਯ ਇਦਂ ਪਠਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦਥ ਭਕ੍ਤਿਤਃ

ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਰਸਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਏਕਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਅਤੇ ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ 'ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਸੌ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਗੁਡਧੇਨੁਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਹੋਤੋਵਾਚ - ਗੁਡਧੇਨੁਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਸਾਧਿਨੀਮ੍ । ਅਨੁਲਿਪ੍ਤੇ ਮਹੀਪृष੍ਠੇ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤृਤੇ

ਗੁੜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ। ਹੋਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਗੁੜ ਦੀ ਗਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿੱਟੀ ਲੀਪਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਵਿਛਾ ਕੇ—

ਤਸ੍ਯੋਪਰਿਕृਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗੁਡਮਾਨੀਯ ਪੁष੍ਕਲਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਗੁਡਮਯੀਂ ਧੇਨੁਂ ਸਵਸਾਙ੍‌ਕਾਸ੍ਯਦੇਹਿਨੀਮ੍

ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਪੜਾ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਧ ਗੁੜ ਲਿਆਉ। ਗੁੜ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਗਾਂ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।

ਸੌਵਰ੍ਣੇ ਮੁਖਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਚ ਦਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਣਿਮੌਕ੍ਤਿਕੈਃ । ਗ੍ਰੀਵਾ ਰਤ੍ਨਮਯੀ ਤ੍ਵਸ੍ਯਾ ਘ੍ਰਾਣਂ ਗਨ੍ਧਮਯਨ੍ਤਥਾ

ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਸਿੰਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੋਣ, ਦੰਦ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ, ਗਲ੍ਹ ਵਿਚ ਗਹਣੇ, ਤੇ ਨੱਕ ਵਿਚ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਹੋਵੇ।

ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਤ੍ਵਗੁਰੁਕਾष੍ਠੇਨ ਪृष੍ਠਂ ਤਾਮ੍ਰਮਯਂ ਤਥਾ । ਪੁਚ੍ਛਂ ਕ੍ਸ਼ੌਮਮਯਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਅਗਰੂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ, ਪਿੱਠ ਤਾਮੇ ਦੀ, ਪੂਛ ਕਪਾਹ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।

ਇਕ੍ਸ਼ੁਪਾਦਾਂ ਰੌਪ੍ਯਖੁਰਾਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਪਟ੍ਟਸੂਤ੍ਰਕਮ੍ । ਆਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਪਟ੍ਟਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਘਣ੍ਟਾਚਾਮਰਭੂषਿਤਾਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੇ, ਖੁਰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਲ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਡੋਰੀ ਨਾਲ ਢੱਕੋ, ਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਤੇ ਚਾਮਰੇ ਨਾਲ ਸਜਾਓ।

ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਪਤ੍ਰਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਨਵਨੀਤਸ੍ਤਨੀਂ ਬੁਧਃ । ਫਲੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਉਪਸ਼ੋਭਾਮ੍ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍

ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਚੰਗੀਆਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ, ਥਣ ਨਵੇਂ ਮੱਖਣ ਦੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾਏ।

ਉਤ੍ਤਮਾ ਗੁਡਧੇਨੁਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਦਾ ਧਾਰਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਭਾਗਾਰ੍ਧੇਨ ਤੁ ਤੌਲ੍ਯੇਨ ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਕਮ੍

ਉੱਤਮ ਗੁੜ ਦੀ ਗਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅੱਧ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਬਛੜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਮਧ੍ਯਮਾ ਚ ਤਦਰ੍ਧੇਨ ਭਾਰੇਣੈਕੇਨ ਚਾਧਮਾ । ਵਿਤ੍ਤਹੀਨੋ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਤੈਰष੍ਟਾਭਿਰੇਵ ਚ

ਮੱਧਮ ਕਿਸਮ ਅੱਧ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਇਕ ਭਾਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਧਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਂ ਅੱਠ ਸੌ ਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ।

ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਨ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਗृਹਵਿਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰਤਃ । ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਃ ਪੂਜ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ॥ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਸਹਸ੍ਰਕਨਕੇਨ ਤੁ । ਤਦਰ੍ਧੇਨ ਮਹਾਰਾਜ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਰ੍ਧੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਦਾਨ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿਕਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਅੱਧੇ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਵੀ ਅੱਧੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

ਸ਼ਤੇਨ ਵਾ ਸ਼ਤਾਰ੍ਧੇਨ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਦਿਭਿਃ ਪੂਜ੍ਯ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਕਰ੍ਣਪਤ੍ਰਕੈਃ

ਜਾਂ ਸੌ ਜਾਂ ਪੰਜਾਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਛਤ੍ਰਿਕਾਪਾਦੁਕੇ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍ । ਗੁਡਧੇਨੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਪ੍ਰਦੇ ਸ਼ੁਭੇ

ਛਤਰੀ ਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਗੁੜ ਦੀ ਗਾਊ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੁਭਾਗਣੀ ਹੈਂ।'

ਦਾਨਾਦਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਭੋਦੇਵਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ । ਪ੍ਰਾਙ੍‌ਮੁਖੋਵਾਪਿ ਦਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍

'ਇਸ ਦਾਨ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਵਸਤੂ ਦੇ।' ਦਾਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।