ਇਕ੍ਸ਼ੁਪਾਦਾਂ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਗਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੈਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਵਿਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਾਧੁਵਿਪ੍ਰਾਯ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯਾਹਿਤਾਗ੍ਨਯੇ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਗਾਂ ਸਾਧੁ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਨਰੋ ਰਾਜਨ੍ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਚ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪਿਤृਹਾ ਗੋਘ੍ਨਃ ਸੁਰਾਪੋ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਗਾਂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ,
ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਲਧੇਨੁਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਮਮੇਤਨ੍ਨਰਾਧਿਪ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ-ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਗ੍ਰਾਹਕੋऽਪਿ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਵੈ ਤਿष੍ਠੇਦੇਵਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਭੇਟ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਉਥੇ ਰਹੇ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਰ ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗੀਤਂ ਤਤ੍ਰ ਯਾਨ੍ਤਿ ਜਲਪ੍ਰਦਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਗੀਤ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਜਲ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ 100.
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੇਤਿ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਜਲਧੇਨੁਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਲ-ਗਾਂ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵਾਲਾ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਰਸ ਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਰਸਧੇਨੁਵਿਧਾਨਂ ਤੇ ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸਤਃ
ਹੁਣ ਰਸ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵਿਧੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਰਸਸ੍ਯ ਤੁ ਘਟਂ ਰਾਜਨ੍ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਵੈਕ੍ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਤੁ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਰਸ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੁਰੀਯਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਤੁ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
ਸੁਧੀ ਮਨੁੱਖ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਵਛਾ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖੇ।
ਏਵਂ ਕਾਰ੍ਯਾ ਰਸੈਰ੍ਧੇਨੁਰਿਕ੍ਸ਼ੁਪਾਦਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸ-ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਣ।
ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼ृਂਗਾਭਰਣਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੁਚ੍ਛਾ ਘृਤਸ੍ਤਨੀ
ਉਸ ਦੇ ਸੂਨਹਰੇ ਸਿੰਗ, ਗਹਣੇ, ਪੂੰਛ ਲਈ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਥਣਾਂ ਲਈ ਘੀ ਹੋਵੇ।
ਦਨ੍ਤਾਃ ਫਲਮਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪृष੍ਠਂ ਤਾਮ੍ਰਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਫਲਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਪਿੱਠ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਹੋਵੇ।
ਸਪ੍ਤਵ੍ਰੀਹਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚ ਦੀਪਿਤਾਮ੍
ਸੱਤ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਚਾਰੋ ਪਾਸਿਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ,
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍
ਉਹ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਚਾਰ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਆਲੇ ਰੱਖੇ।
ਰਸਧੇਨੁਃ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਕਾਮੇਨ ਨਿਤ੍ਯਦਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਦਾਤਾ ਚ ਗ੍ਰਾਹਕਸ਼੍ਚੈਵ ਏਕਕਾਲਮਭੋਜਨਃ 101.
ਉਸ ਦਿਨ ਦਾਨੀ ਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਵੇਲਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ।
ਦੀਯਮਾਨਾਂ ਤੁ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਚ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਰੇਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਉਸ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰੇ।
ਦਸ਼ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਪਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚੈਕਵਿਂਸ਼ਕਮ੍
ਉਹ ਦਸ ਪੂਰਵਜ, ਦਸ ਵੰਸ਼ਜ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕਵੀਹਵਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।
ਏषਾ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਰਸਧੇਨੁਰਨੁਤ੍ਤਮਾ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਯ ਇਦਂ ਪਠਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦਥ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਰਸਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਏਕਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਅਤੇ ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ 'ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਸੌ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਗੁਡਧੇਨੁਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਹੋਤੋਵਾਚ - ਗੁਡਧੇਨੁਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਸਾਧਿਨੀਮ੍ । ਅਨੁਲਿਪ੍ਤੇ ਮਹੀਪृष੍ਠੇ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤृਤੇ
ਗੁੜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ। ਹੋਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਗੁੜ ਦੀ ਗਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿੱਟੀ ਲੀਪਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਵਿਛਾ ਕੇ—
ਤਸ੍ਯੋਪਰਿਕृਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗੁਡਮਾਨੀਯ ਪੁष੍ਕਲਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਗੁਡਮਯੀਂ ਧੇਨੁਂ ਸਵਸਾਙ੍ਕਾਸ੍ਯਦੇਹਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਪੜਾ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਧ ਗੁੜ ਲਿਆਉ। ਗੁੜ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਗਾਂ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।