ਅਥ ਜਲਧੇਨੁਦਾਨ ਵਿਧਿਃ ਜਲਧੇਨੁਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੁਣ੍ਯੇऽਹ੍ਨਿ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਹੁਣ ਜਲ-ਧੇਨੂ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਧੀ: ਮੈਂ ਜਲ-ਧੇਨੂ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤ੍ਰ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਰ੍ਣਂ ਕੁਮ੍ਭਂ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਉਥੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸਿਤਂ ਗਨ੍ਧਤੋਯੇਨ ਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਉਹ ਗਾਂ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਹਿਕਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀਕਂ(ਵਰ੍ਦ੍ਧਨਕਿਂ) ਮਹਾਰਾਜ ਯਨ੍ਤ੍ਰਪੁष੍ਪੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਵਧਾਈ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਂਚਰਤ੍ਨਾਨਿ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਮ੍ਭੇ ਨਰਾਧਿਪ
ਉਸ ਘੜੇ ਵਿਚ ਪੰਜ ਰਤਨ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਸਰ੍षਪਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਫਲ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਨਾਜ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਏਕਂ ਘृਤਮਯਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਦਧਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਇਕ ਭਾਂਡਾ ਘੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੂਜਾ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸੁਵਰ੍ਣਮੁਖਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਸ਼ृਂਗਂ ਕृष੍ਣਾਂਗਰੇषੁ ਚ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਤੇ ਸਿੰਗ ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਦੇ।
ਤਾਮ੍ਰਪृष੍ਠਾਂ ਕਾਂਸ੍ਯਦੋਹਾਂ ਦਰ੍ਭਰੋਮਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ, ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੇ ਰੋਮ ਨਾਲ ਬਣੀ।
ਕਮ੍ਬਲੇ ਪੁष੍ਪਮਾਲਾਂ ਚ ਗੁਡਾਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਦਨ੍ਤਿਕਾਮ੍ 100.
ਕੰਬਲ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਮੂੰਹ ਗੁੜ ਦਾ, ਤੇ ਦੰਦ ਸਿੱਪਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ।
ਇਕ੍ਸ਼ੁਪਾਦਾਂ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਗਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੈਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਵਿਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਾਧੁਵਿਪ੍ਰਾਯ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯਾਹਿਤਾਗ੍ਨਯੇ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਗਾਂ ਸਾਧੁ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਨਰੋ ਰਾਜਨ੍ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਚ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪਿਤृਹਾ ਗੋਘ੍ਨਃ ਸੁਰਾਪੋ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਗਾਂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ,
ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਲਧੇਨੁਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਮਮੇਤਨ੍ਨਰਾਧਿਪ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ-ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਗ੍ਰਾਹਕੋऽਪਿ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਵੈ ਤਿष੍ਠੇਦੇਵਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਭੇਟ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਉਥੇ ਰਹੇ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਰ ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗੀਤਂ ਤਤ੍ਰ ਯਾਨ੍ਤਿ ਜਲਪ੍ਰਦਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਗੀਤ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਜਲ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ 100.
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੇਤਿ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਜਲਧੇਨੁਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਲ-ਗਾਂ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵਾਲਾ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਰਸ ਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਰਸਧੇਨੁਵਿਧਾਨਂ ਤੇ ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸਤਃ
ਹੁਣ ਰਸ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵਿਧੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਰਸਸ੍ਯ ਤੁ ਘਟਂ ਰਾਜਨ੍ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਵੈਕ੍ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਤੁ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਰਸ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੁਰੀਯਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਤੁ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
ਸੁਧੀ ਮਨੁੱਖ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਵਛਾ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖੇ।
ਏਵਂ ਕਾਰ੍ਯਾ ਰਸੈਰ੍ਧੇਨੁਰਿਕ੍ਸ਼ੁਪਾਦਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸ-ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਣ।
ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼ृਂਗਾਭਰਣਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੁਚ੍ਛਾ ਘृਤਸ੍ਤਨੀ
ਉਸ ਦੇ ਸੂਨਹਰੇ ਸਿੰਗ, ਗਹਣੇ, ਪੂੰਛ ਲਈ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਥਣਾਂ ਲਈ ਘੀ ਹੋਵੇ।
ਦਨ੍ਤਾਃ ਫਲਮਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪृष੍ਠਂ ਤਾਮ੍ਰਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਫਲਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਪਿੱਠ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਹੋਵੇ।
ਸਪ੍ਤਵ੍ਰੀਹਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚ ਦੀਪਿਤਾਮ੍
ਸੱਤ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਚਾਰੋ ਪਾਸਿਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ,
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍
ਉਹ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਚਾਰ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਆਲੇ ਰੱਖੇ।