ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾऽਨਘ 99.
ਸੁਣ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਮੈਂ ਜੋ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ।
ਸ ਸਰ੍ਵਮੇਧਮਾਰੇਭੇ ਸ੍ਵਯਂ ਕ੍ਰਤੁਵਰਂ ਨृਪਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਵੱਡਾ ਯੱਗ, ਸਰਵਮੇਧਾ, ਕਰ ਲਿਆ।
ਨਾਨ੍ਨਂ ਤੇਨ ਤਦਾ ਦਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਮਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਵੀ, ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕੀਤਾ, ਖਾਣਾ ਘੱਟ ਸਮਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵਃ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮੋ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਪੁਣ ਕਰਕੇ, ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਰਵਭੌਮ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅਸਾਵਪਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟ ਏਵਮੇਵ ਗਤੋ ਨृਪਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵਿਮਾਨੇਨਾਰ੍ਕਵਰ੍ਣੇਨ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ਦੇਵਵਨ੍ਨृਪਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਉਜਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਿਆ।
ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਹੋਤਾਰਂ ਜਾਹ੍ਨਵੀਤਟੇ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਜਾਰੀ, ਯੱਗ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵੇਖਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਯਾਃ ਕਾਰਣਂ ਕਿਂ ਮੇ ਸ ਹੋਤਾ ਤਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?'
ਘृਤਧੇਨੁਂ ਚ ਧੇਨੁਂ ਚ ਰਸਧੇਨੁਂ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਰਾਜੇ, ਘੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਇੱਕ ਗਾਂ, ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ—
ਤਪਤੇ ਯਾਵਦਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤਪਤੇ ਵਾਪਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਚੰਦ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—
ਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪृਚ੍ਛਤਃ ।।99.
ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਕੀ ਉਹ ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ? ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਦੱਸ।'
ਹੋਤੋਵਾਚ ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਕੁਡਵੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਸ੍ਥ ਏਕਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਚਾਰ ਕੁਡਵਾ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਐਸਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਸਾ ਤੁ षੋਡਸ਼ਭਿਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ ਵਤ੍ਸਕੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਛੋਟਾ ਵੱਛਾ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਛਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਚ੍ਛੇ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਨੀਯਾ ਸਾ ਘਣ੍ਟਾਭਰਣਾਭੂषਿਤਾ
ਪੂਛ 'ਤੇ ਗੁੰਦੇ ਹੋਏ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਘੰਟੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਂਸ੍ਯਦੋਹਾਂ ਰੌਪ੍ਯਖੁਰਾਂ ਪੂਰ੍ਵਧੇਨੁਵਿਧਾਨਤਃ
ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਗਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृष੍ਣਾਜਿਨਂ ਧੇਨੁਵਾਸੋ ਨਨ੍ਦਿਤਾਂ ਕਲ੍ਪਿਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਕਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਨਾਲ ਬਣੀ ਗਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ, ਜੋ ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੌषਧਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਾਂ ਤੁ ਦਾਪਯੇਤ੍
ਉਹ ਗਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸਮ੍ਪਾਦਯਾਸ੍ਮਾਕਂ ਤਿਲਧੇਨੋ ਦ੍ਵਿਜਾਰ੍ਪਿਤਾ
ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਮਨਚਾਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ; ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਜਸ੍ਵ ਕਾਮਾਨ੍ਮਾਂ ਦੇਵਿ ਤਿਲਧੇਨੋ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੀ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਕਬੂਲ ਕਰ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ 99.
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਜਲਧੇਨੁਦਾਨ ਵਿਧਿਃ ਜਲਧੇਨੁਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੁਣ੍ਯੇऽਹ੍ਨਿ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਹੁਣ ਜਲ-ਧੇਨੂ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਧੀ: ਮੈਂ ਜਲ-ਧੇਨੂ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤ੍ਰ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਰ੍ਣਂ ਕੁਮ੍ਭਂ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਉਥੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸਿਤਂ ਗਨ੍ਧਤੋਯੇਨ ਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਉਹ ਗਾਂ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਹਿਕਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀਕਂ(ਵਰ੍ਦ੍ਧਨਕਿਂ) ਮਹਾਰਾਜ ਯਨ੍ਤ੍ਰਪੁष੍ਪੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਵਧਾਈ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਂਚਰਤ੍ਨਾਨਿ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਮ੍ਭੇ ਨਰਾਧਿਪ
ਉਸ ਘੜੇ ਵਿਚ ਪੰਜ ਰਤਨ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਸਰ੍षਪਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਫਲ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਨਾਜ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਏਕਂ ਘृਤਮਯਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਦਧਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਇਕ ਭਾਂਡਾ ਘੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੂਜਾ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸੁਵਰ੍ਣਮੁਖਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਸ਼ृਂਗਂ ਕृष੍ਣਾਂਗਰੇषੁ ਚ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਤੇ ਸਿੰਗ ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਦੇ।
ਤਾਮ੍ਰਪृष੍ਠਾਂ ਕਾਂਸ੍ਯਦੋਹਾਂ ਦਰ੍ਭਰੋਮਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ, ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੇ ਰੋਮ ਨਾਲ ਬਣੀ।
ਕਮ੍ਬਲੇ ਪੁष੍ਪਮਾਲਾਂ ਚ ਗੁਡਾਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਦਨ੍ਤਿਕਾਮ੍ 100.
ਕੰਬਲ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਮੂੰਹ ਗੁੜ ਦਾ, ਤੇ ਦੰਦ ਸਿੱਪਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ।