ਯਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਨਗ੍ਨਕਾਪਾਲਂ ਯਦ੍ਬਾਭ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਮ੍
'ਜੋ ਨੰਗਾ ਤੇ ਕਪਾਲ ਵਾਲਾ ਵਰਤ, ਤੇ ਜੋ ਪੀਲਾਪਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਤੂੰ ਕੀਤਾ—'
ਮਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੂਜ੍ਯਸੇ ਯੈਰ੍ਵਿਧਾਨਤਃ
'ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।'
ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਦੇਵ ਸਵਿਧਾਨਂ ਸਮਾਸਤਃ
'ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਸਾਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸੋ।'
ਦੇਵੈਰ੍ਜਯੇਤਿ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਕੈਲਾਸਨਿਲਯਂ ਯਯੌ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੇਤੂ ਧੁਨੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਯਯੁਃ ਖਂ ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਤੇ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ।
ਚਰਿਤਂ ਯਚ੍ਚ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿਤ੍ਤਂ ਸਮਭਵਦ੍ਭੁਵਿ
ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰਤਬ ਸਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾਣੇ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਰੁਦ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ 'ਰੁਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਸਤਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਪਰ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਃ ਯੋऽਸੌ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਨਾਮ ਲੁਬ੍ਧੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋ ਬਭੌ
ਹੁਣ ਪਹਾੜ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਸੀ, ਉਹ ਲਾਲਚੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਃ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਨਗਂ ਯਯੌ
ਦੁਰਵਾਸਾ, ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ, ਹਿਮਵੰਤ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਕੀਦृਸ਼ਂ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਹਤ੍ਕੌਤੂਹਲਂ ਵਿਭੋ ਸ ਹਿ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭृਗੁਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ; ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਦਸ੍ਯੁਸਂਸਰ੍ਗਸਮ੍ਭੂਤੋ ਦਸ੍ਯੁਵਤ੍ਸਮਜਾਯਤ
ਚੋਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਚੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਭੌ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਬੋਧਿਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਦੁਰਵਾਸਾ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕ ਉਠਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇ ਸ਼ਿਲਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾ ਧਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਧਰਤੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਤਪਾਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਥੇ ਸਤ੍ਯਤਪਾ, ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਵਾਲਾ, ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਚਾਂਗੁਲੀਮੇਕਾਂ ਵਾਮਤਰ੍ਜਨਿਕਾਂ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕ ਵੱਲ਼ੀ ਉਂਗਲ, ਖੱਬੀ ਤਰਜਨੀ, ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਨ ਲੋਹਿਤਂ ਨ ਮਾਂਸਂ ਤੁ ਨ ਮਜ੍ਜਾ ਤਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਨਾ ਲਹੂ, ਨਾ ਮਾਸ, ਨਾ ਹੱਡੀ ਦਾ ਗੂਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਦ੍ਰਵਟੇ ਚੈਕਂ ਮਿਥੁਨਂ ਕਿਨ੍ਨਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ੯੮.
ਉਸ ਸੁਭਾਗ ਵਟ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਕਿੰਨਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਿਃ
ਸਵੇਰੇ, ਸਾਫ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਪृष੍ਟਾਃ ਕਿਂਚਿਦਿਹਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਪੂਰ੍ਵਂ ਕਥ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਤੇ ਨਵਾਂ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਦੱਸੋ।'
ਸ੍ਥਿਤਂ ਕਿਨ੍ਨਰਯੋਸ੍ਤਚ੍ਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਯਦੇਤਤ੍ਸਤ੍ਯਤਪਸਃ ਸਮਵੋਚਤ੍ਤਤਃ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਹ ਜੋ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, ਸੁਭਾਗੇ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ।
ਪੁष੍ਯਭਦ੍ਰਾਨਦੀ ਤੀਰੇ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੁਸ਼੍ਯਭਦ੍ਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਜੀਬ ਚਮਤਕਾਰ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਰਵਣਂ ਭਸ੍ਮਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਰਾਖ ਦੀ ਧਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਆਗਚ੍ਛ ਵਿष੍ਣੋ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਹਿਮਵਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
'ਆਓ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਅਸੀਂ ਹਿਮਵੰਤ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪਾਸੇ ਚੱਲੀਏ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਾਰਾਹਂ ਰੂਪਮਗ੍ਰਹੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਫਿਰ ਸੂਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਾਰਾਹਰੂਪੇਣ ऋषਿਦृष੍ਟਿਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਾਵਦਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸਾਯਕਧृਗ੍ਵਨੇ ੯੮.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਭਗਵਨ੍ਨਿਹ ਦृष੍ਟਸ੍ਤੇ ਵਰਾਹਃ ਪृਥੁਲੋ ਮਹਾਨ੍
ਭਗਵਾਨ, ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੂਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨੋ ਚੇਤ੍ਕੁਟੁਂਬਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਸੀਦਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।