ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਪਾਲਮੋਚਨਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤੋ ਜਾਤਮਘਾਪਹਮ੍

ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਉਥੇ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਾਪਨ੍ਨੋ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾਈ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਯਤ੍ਰਾਪ੍ਲੁਤੋ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਤੁ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ

ਜਿਥੇ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਾਲਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਗਤੋ ਦੇਵਸਹਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ ਭਵ ਰੁਦ੍ਰ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ ਲੋਕਮਾਰ੍ਗਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: 'ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ—'

(ਭਵ ਰੁਦ੍ਰ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਲੋਕਮਾਰ੍ਗੇ ਵ੍ਯਾਸ੍ਥਿਤਃ ) ਕਪਾਲਂ ਗृਹ੍ਯ ਯਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਕਪਾਲਵ੍ਯਗ੍ਰਪਾਣਿਨਾ

'ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਅਜੀਬ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਕਪਾਲ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਕਪਾਲ-ਹੱਥ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ—'

ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਬਭ੍ਰੁਤਾ ਜਾਤਾ ਹਿਮਵਤ੍ਯਚਲੋਤ੍ਤਮੇ

'ਤੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪੀਲਾਪਣ ਆ ਗਿਆ—'

ਯਚ੍ਚੇਦਾਨੀਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਹਸ਼ੁਦ੍ਧਤਾ 97.

'ਅਤੇ ਹੁਣ, ਇਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।'

ਯੇ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪੂਜ੍ਯਂ ਯਦ੍ਵਿਧਿਨਾਨ੍ਵਿਤਾਃ

'ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ—'

ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਕੁਰੁਤੇ ਦੇਵ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤਾਨਿ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਕ

'ਉਹ ਜੋ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ।'

ਯਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਨਗ੍ਨਕਾਪਾਲਂ ਯਦ੍ਬਾਭ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਮ੍

'ਜੋ ਨੰਗਾ ਤੇ ਕਪਾਲ ਵਾਲਾ ਵਰਤ, ਤੇ ਜੋ ਪੀਲਾਪਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਤੂੰ ਕੀਤਾ—'

ਮਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੂਜ੍ਯਸੇ ਯੈਰ੍ਵਿਧਾਨਤਃ

'ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।'

ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਦੇਵ ਸਵਿਧਾਨਂ ਸਮਾਸਤਃ

'ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਸਾਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸੋ।'

ਦੇਵੈਰ੍ਜਯੇਤਿ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਕੈਲਾਸਨਿਲਯਂ ਯਯੌ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੇਤੂ ਧੁਨੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਯਯੁਃ ਖਂ ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਤੇ ਯਥਾਗਤਮ੍

ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ।

ਚਰਿਤਂ ਯਚ੍ਚ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿਤ੍ਤਂ ਸਮਭਵਦ੍ਭੁਵਿ

ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰਤਬ ਸਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾਣੇ ਗਏ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਰੁਦ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ 'ਰੁਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਸਤਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।

ਅਥ ਪਰ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਃ ਯੋऽਸੌ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਨਾਮ ਲੁਬ੍ਧੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋ ਬਭੌ

ਹੁਣ ਪਹਾੜ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਸੀ, ਉਹ ਲਾਲਚੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਃ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਨਗਂ ਯਯੌ

ਦੁਰਵਾਸਾ, ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ, ਹਿਮਵੰਤ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਕੀਦृਸ਼ਂ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਹਤ੍ਕੌਤੂਹਲਂ ਵਿਭੋ ਸ ਹਿ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭृਗੁਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵੋ ਦ੍ਵਿਜਃ

ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ; ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।

ਦਸ੍ਯੁਸਂਸਰ੍ਗਸਮ੍ਭੂਤੋ ਦਸ੍ਯੁਵਤ੍ਸਮਜਾਯਤ

ਚੋਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਚੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਭੌ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਬੋਧਿਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ

ਉਹ ਦੁਰਵਾਸਾ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕ ਉਠਿਆ।

ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇ ਸ਼ਿਲਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾ ਧਰੇ

ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਧਰਤੀ।

ਤਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਤਪਾਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਮਹਾਤਪਾਃ

ਉਥੇ ਸਤ੍ਯਤਪਾ, ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਵਾਲਾ, ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਚਾਂਗੁਲੀਮੇਕਾਂ ਵਾਮਤਰ੍ਜਨਿਕਾਂ ਮੁਨਿਃ

ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕ ਵੱਲ਼ੀ ਉਂਗਲ, ਖੱਬੀ ਤਰਜਨੀ, ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।

ਨ ਲੋਹਿਤਂ ਨ ਮਾਂਸਂ ਤੁ ਨ ਮਜ੍ਜਾ ਤਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ

ਉਥੇ ਨਾ ਲਹੂ, ਨਾ ਮਾਸ, ਨਾ ਹੱਡੀ ਦਾ ਗੂਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਦ੍ਰਵਟੇ ਚੈਕਂ ਮਿਥੁਨਂ ਕਿਨ੍ਨਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ੯੮.

ਉਸ ਸੁਭਾਗ ਵਟ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਕਿੰਨਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਿਃ

ਸਵੇਰੇ, ਸਾਫ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਪृष੍ਟਾਃ ਕਿਂਚਿਦਿਹਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਪੂਰ੍ਵਂ ਕਥ੍ਯਤਾਮਿਤਿ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਤੇ ਨਵਾਂ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਦੱਸੋ।'

ਸ੍ਥਿਤਂ ਕਿਨ੍ਨਰਯੋਸ੍ਤਚ੍ਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ

ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।