ਤੇਨ ਚੇष੍ਟੁਂ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯਸ਼੍ਵਾਸ੍ਤਥਾ ਗਾਵੋ ਦਾਸਾ ਦਾਸ੍ਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਗਹਣੇ, ਘੋੜੇ, ਗਾਂ, ਨੌਕਰ ਤੇ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉषਾਚ ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਖਲੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਕਲਂ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਮਯਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਹੁਣ ਰੁੱਦਰ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨਵਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾ ਭਭਿਨ੍ਨਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੀ ਨੌ ਕਰੋੜ ਰੂਪ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਤਥਾ ਕੋਟ੍ਯੋ ਵੈष੍ਣਵ੍ਯਾ ਭੇਦੂ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਦੇ ਅੱਠਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੂਪ ਵੀ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾ ਸਾ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤਾ ਪ੍ਰਕਾਰ੍ਤਿਤਾ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਤਗੁਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਰੁਖਃ ਸਰ੍ਵਗਸ਼੍ਚ ਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਭਗਵਾਨ ਹੀ ਹਨ, ਰੁੱਦਰ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕ੍ਤਿ ਰਹਸ੍ਯਂ ਨਾਮ षਣ੍ਣਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕਤੀ ਮਹਾਤਮ ਵਿੱਚ 'ਤ੍ਰਿਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰਾਜ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਛਿਆਣਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯੇਨ ਜ੍ਞਾਤੇਨ ਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤੁ ਯਦਾ ਸृष੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਰਾਨਨੇ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੁੱਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ,
ਤਦਾ ਕੌਤੂਹਲਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਤਂ ਜਗृਹੇ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਰੁੱਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਜਨ੍ਮਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਰੋ ਯਦ੍ਧਿ ਪਂਚਮਂ ਤਜ੍ਜਗਾਦ ਹ
ਜਨਮ ਸਮੇਂ, ਪੰਜਵੀਂ ਮੱਥੇ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਕਪਾਲਿਨ੍ ਰੁਦ੍ਰ ਬਭ੍ਰੋऽਥ ਭਵ ਕੈਰਾਤ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਕਪਾਲੀ, ਰੁੱਦਰ, ਬਭਰੂ, ਭਵ, ਕੈਰਾਤ, ਸੁਵ੍ਰਤ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯੈਰ੍ਨਾਮਭਿਰ੍ਭਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਰੁੱਦਰ ਨੂੰ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲੇ ਨਾਂ ਮਿਲ ਗਏ।
ਵਾਮਾਙ੍ਗੁष੍ਠਨਖੇਨਾਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਖੱਬੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨਖ ਨਾਲ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਵਾਲਾ ਮੱਥਾ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਕृਤ੍ਤੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਵਾਲਾ ਮੱਥਾ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਓਥੇ ਖਲੋਤਾ ਰਿਹਾ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਚ ਕਥਂ ਪਾਪਂ ਮਮੈਤਦ੍ਵਦ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਰੁੱਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰਾ ਇਹ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸਮਯਾਚਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇਨੈਵ ਤੇਜਸਾ ।।97.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਤੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਚਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਕਰੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾऽਵ੍ਯਕ੍ਤਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਰੁੱਦਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ—
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤਚ੍ਛਿਰੋ ਬਿਭਿਦੇ ਤ੍ਰਿਧਾ
ਉਥੇ ਖਲੋ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਹ ਮੱਥਾ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਂ ਕੇਸ਼ਂ ਤੁ ਮਹਾਸ੍ਥ੍ਨਾਕ੍ਸ਼ਮਣੀਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਦੇ ਮਣਕੇ ਵਾਂਗ ਵਰਤਿਆ।
ਅਪਰਂ ਖਣ੍ਡਸ਼ਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਟਾਜੂਟੇ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਟੁਕੜਾ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਵਤੀਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਮਜ੍ਜਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਹ ਸੱਤ ਟਾਪਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਯਮੁਨਾਸਙ੍ਗਮਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਤੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਵਿਤਸ੍ਤਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਗਾਂ ਚ ਗੋਮਤੀਂ ਸਿਨ੍ਧੁਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਵਿਤਸਤਾਂ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ, ਗੋਮਤੀ ਤੇ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਵੀ ਗਿਆ।
ਨੇਪਾਲਂ ਚ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰੁਦ੍ਰਮਹਾਲਯਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਨੇਪਾਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਮਹਾਂਲੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਗਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਮਥਾਗਮਤ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰ ਗਯਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਏਵਂ ਵੇਗੇਨ ਸਕਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਭੂਤਧਾਰਿਣਿ 97.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਧਾਰਣੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
ਪਰਿਧਾਨਂ ਤੁ ਕੌਪੀਨਂ ਨਗ੍ਨਃ ਕਾਪਾਲਿਕੋऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕੇਵਲ ਕਉਪੀਨ ਸੀ; ਨੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਪਾਲਧਾਰੀ ਤਪਸੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਪਤਿਤੇ ਦੇਵਿ ਨਗ੍ਨਃ ਕਾਪਾਲਿਕੋऽਭਵਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਨੰਗਾ ਕਪਾਲਧਾਰੀ ਤਪਸੀ ਹੋ ਗਿਆ।