ਰੁਰੋਸ੍ਤੁ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚਰ੍ਮਮੁਣ੍ਡੇ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਯਤਃ । ਅਪਹृਤ੍ਯਾਹਰਦ੍ ਦੇਵੀ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾ ਤੇਨ ਸਾਭਵਤ੍ ।। ੯੫.
ਰੁਰੂ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚਰਮਾ ਤੇ ਮੁੰਡਾ ਤੁਰੰਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਉਹ ਚਾਮੁੰਡਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਹਾਰੌਦ੍ਰੀ ਯਾ ਦੇਵੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਸਂਹਾਰਿਣੀ ਤੁ ਯਾ ਚੈਵ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ।। ੯੫.
ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—
ਤਸ੍ਯਾ ਹ੍ਯਨੁਚਰਾ ਦੇਵ੍ਯੋ ਯਾ ਹ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਤਕੋਟਯਃ । ਤਾਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੯੫.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਦੇਵੀਆਂ, ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਲੱਖਾਂ-ਕੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾ ਕ੍ਯਾਮਾਸੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਯਂ ਦੇਵਿ ਦੇਹਿ ਨੋ ਭੋਜਨਂ ਸ਼ੁਭੇ ।। ੯੫.
ਜਿਹੜੀਆਂ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਲਈ ਉਤਾਵਲੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਭੁੱਖੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਅਸੀਂ ਭੁੱਖੀਆਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ, ਸਾਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਵੋ, ਹੇ ਮਾਤਾ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਦਧ੍ਯੌ ਤਾਸਾਂ ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍ । ਨ ਚਾਧ੍ਯਗਚ੍ਛਚ੍ਚ ਯਦਾ ਤਾਸਾਂ ਭੋਜਨਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍ ।। ੯੫.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਪਰ ਨੇੜੇ-ਇੱਧਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤਤੋ ਦਧ੍ਯੌ ਮਹਾਦੇਵਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਵਿਭੁਮ੍ । ਸੋऽਪਿ ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ।। ੯੫.
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਪਏ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
ਉਵਾਚ ਚ ਦ੍ਰੁਤਂ ਦੇਵੀਂ ਕਿਂ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਬ੍ਰੂਹਿ ਦੇਵਿ ਵਰਾਰੋਹੇ ਯਤ੍ ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੯੫.
ਉਹ ਨੇ ਜਲਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ? ਦੱਸ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਭੁਜਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।'
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ । ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਰ੍ਥਮਾਸਾਂ ਦੇਵੇਸ਼ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਦਾਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ । ਬਲਾਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮਾਮੇਤਾ ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਿਨ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਾਃ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਮਾਮਪਿ ਬਲਾਦ੍ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੯੫.
ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖਾ ਜਾਣਗੀਆਂ।'
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਏਤਾਸਾਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਭਕ੍ਸ਼ਮੇਕਂ ਮਯੋਦ੍ਯਤਮ੍ । ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿ ਮਹਾਪ੍ਰਭੇ ।। ੯੫.
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਕ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੁਣ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਹੇ ਕਾਲਰਾਤਰੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੀ।'
ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਗਰ੍ਭਾ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਅਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਪਰਿਧਾਨਕਮ੍ । ਪਰਿਧਤ੍ਤੇ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਚ੍ਚਾਪਿ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੯੫.
ਕੋਈ ਵੀ ਔਰਤ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਲਵੇ, ਜਾਂ ਪਾ ਲਵੇ, ਜਾਂ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਰਦ ਦੇ ਕੱਪੜੇ—
ਸ ਭਾਗੋऽਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗੇ ਕਾਸਾਞ੍ਚਿਤ੍ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ । ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰੇषੁ ਬਾਲਾਨਿ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਬਲਿਮ੍ । ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਸੁਪ੍ਰੀਤਾ ਅਪਿ ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨ੍ਯਪਿ ।। ੯੫.
ਉਹ ਹਿੱਸਾ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕੁਝ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਹੋਰ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਬਲੀ ਲੈ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ, ਚਾਹੇ ਸੌਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੀ।
ਅਨ੍ਯਾਃ ਸੂਤਿਗृਹੇ ਛਿਦ੍ਰਂ ਗृਹ੍ਣੀਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਜਿਤਾਃ । ਨਿਵਸਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਜਾਤਹਾਰਿਕਾਃ ।। ੯੫.
ਹੋਰ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੂਤੀ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਵਣ। ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਵੇਂ ਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਵੱਸਣ।
ਗृਹੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤਡਾਗੇषੁ ਵਾਪ੍ਯੁਦ੍ਯਾਨੇषੁ ਚੈਵ ਹਿ । ਅਨ੍ਯਚਿਤ੍ਤਾ ਰੁਦਨ੍ਤ੍ਯੋ ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਤਾਸਾਂ ਸ਼ਰੀਰਾਣ੍ਯਾਵਿਸ਼੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤृਪ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਥ ।। ੯੫.
ਘਰਾਂ, ਖੇਤਾਂ, ਤਲਾਵਾਂ, ਕੁਆਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜੀਵ ਵੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀਂ ਸ੍ਵਯਂ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਰੁਂ ਚ ਸਬਲਮਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍ । ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕਾਰ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ।। ੯੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਰੁਰੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਜਯਸ੍ਵ ਦੇਵਿ ਚਾਮੁਣ੍ਡੇ ਜਯ ਭੂਤਾਪਹਾਰਿਣਿ । ਜਯ ਸਰ੍ਵਗਤੇ ਦੇਵਿ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੯੫.
ਰੁਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ ਤੇਰੀ, ਚਾਮੁੰਡੇ! ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ! ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਥਾਈਂ ਵਿਆਪਕ ਦੇਵੀ! ਕਾਲ ਰਾਤਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਿ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨੇ । ਭੀਮਰੂਪੇ ਸ਼ਿਵੇ ਵਿਦ੍ਯੇ ਮਹਾਮਾਯੇ ਮਹੋਦਯੇ ।। ੯੫.
ਹੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰੂਪ, ਮੰਗਲਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਜੀਬ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ! ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀ, ਮੈਲ ਰਹਿਤ, ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ, ਵੱਡੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲੀ!
ਮਨੋਜਵੇ ਜਯੇ ਜृਮ੍ਭੇ ਭੀਮਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਮਹਾਮਾਰਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗੇ ਗੇਯਨृਤ੍ਯਪ੍ਰਿਯੇ ਸ਼ੁਭੇ ।। ੯੫.
ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ, ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਿਲਾਉਣ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀ ਮੌਤ, ਅਨੋਖੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਗੀਤ ਤੇ ਨਾਚ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੰਗਲਮਈ!
ਵਿਕਰਾਲੇ ਮਹਾਕਾਲਿ ਕਾਲਿਕੇ ਪਾਪਹਾਰਿਣਿ । ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤੇ ਦਣ੍ਡਹਸ੍ਤੇ ਭੀਮਰੂਪੇ ਭਯਾਨਕੇ ।। ੯੫.
ਡਰਾਉਣੀ, ਵੱਡੀ ਕਾਲੀ, ਕਾਲਿਕਾ, ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਫਾਹਾ ਤੇ ਸੱਟਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੀ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ!
ਚਾਮੁਣ੍ਡੇ ਜ੍ਵਲਮਾਨਾਸ੍ਯੇ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰੇ ਮਹਾਬਲੇ । ਸ਼ਵਯਾਨਸ੍ਥਿਤੇ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰੇਤਾਸਨਗਤੇ ਸ਼ਿਵੇ ।। ੯੫.
ਹੇ ਚਾਮੁੰਡੇ, ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ, ਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਵਾ!
ਭੀਮਾਕ੍ਸ਼ਿ ਭੀषਣੇ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਭਯਂਕਰਿ । ਕਰਾਲੇ ਵਿਕਰਾਲੇ ਚ ਮਹਾਕਾਲੇ ਕਰਾਲਿਨਿ । ਕਾਲੀ ਕਰਾਲੀ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੯੫.
ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਕਰੂੜ, ਡਰਾਉਣੀ, ਵੱਡੀ ਕਾਲ, ਕਰੂੜ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ, ਕਰਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਕਾਲ ਰਾਤਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਵਿਕਰਾਲਮੁਖੀ ਦੇਵਿ ਜ੍ਵਾਲਾਮੁਖਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਹਿਤੇ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੯੫.
ਡਰਾਉਣੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ । ਤੁਤੋष ਪਰਮਾ ਦੇਵੀ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ । ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਯਤ੍ ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੯੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦਰ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਵੱਡੀ ਦੇਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।'
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਯੇ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਤੇषਾਂ ਤ੍ਵਂ ਵਰਦਾ ਦੇਵਿ ਭਵ ਸਰ੍ਵਗਤਾ ਸਤੀ ।। ੯੫.
ਰੁਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਹਾਜ਼ਰ ਤੇ ਸੱਚੀ ਰਹੀਂ।
ਯਸ਼੍ਚੇਮਂ ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਕਾਰਂ ਤੁ ਦੇਵਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਪਸ਼ੁਮਾਨ੍ ਸਮृਦ੍ਧਿਮੁਪਗਚ੍ਛਤਿ ।। ੯੫.
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਵਾਲਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ, ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚੇਮਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕ੍ਤਯਾਸ੍ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਦਂ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਨਾਮਯਮ੍ ।। ੯੫.
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਭਵੋ ਦੇਵੀਂ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋ ਦੇਵਸ੍ਤੇ ਚ ਦੇਵਾ ਦਿਵਂ ਯਯੁਃ ।। ੯੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਵਾਨੇ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਵਾਨ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯ ਏਤਾਂ ਵੇਦ ਵੈ ਦੇਵ੍ਯਾ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਂ ਧਰੇ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਰਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮृਚ੍ਛਤਿ ।। ੯੫.
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚਾ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੋ ਯਦਾ ਰਾਜਾ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਨਿਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਮੁਪਵਾਸੀ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਂਵਤ੍ਸਰੇਣ ਲਭਤੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿष੍ਕਣ੍ਟਕਂ ਨृਪਃ ।। ੯੫.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗਵਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਠਵੀਂ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੁੜ ਰਾਜ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਏषਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕ੍ਤਿਰੁਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਨਯਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਗਾਮਿਨੀ । ਏषਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਪਰਾ ਸृष੍ਟਿਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ।। ੯੫.
ਇਹ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੱਟੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਸਤੋਗੁਣੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਉਤਪੱਤੀ ਹੈ।
ਏषੈਵ ਰਕ੍ਤਾ ਰਜਸਿ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ । ਏषੈਵ ਕृष੍ਣਾ ਤਮਸਿ ਰੌਦ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ ।। ੯੫.
ਇਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਜੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਹੋ ਕੇ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਇਹੀ ਤਮੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਰੌਦਰੀ ਦੇਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।