ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਚਾਨ੍ਯਂ ਨृਪਤਿਰ੍ਬਭੂਵ ਵਿਸ਼ਾਲਨਾਮਾ ਸ ਪੁਰੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਮ੍ । ਉਵਾਸ ਧਨ੍ਯੋ ਧृਤਿਮਾਨਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਧਿਪਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਮਿਤ੍ਰਸਾਹ - ਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੋਚੁਰਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ।। ੭.

'ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣ: ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਧੰਨ ਸੀ, ਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।'

ਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਗਯਾਮਨ੍ਨਦਾਨੈਰਨੇਕੈਃ । ਧ੍ਰੁਵਂ ਸੁਤਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਨृਪੇਸ਼ ਸੁਸਂਪ੍ਰਦਾਤਾ ਸਕਲਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼ਃ ।। ੭.

'ਜੇ ਤੂੰ ਗਯਾ ਜਾ ਕੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰੇਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਦਾਤਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।'

ਇਤੀਰਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਧਿਪਤਿਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਤ੍ । ਆਗਤ੍ਯ ਤੇਨ ਪ੍ਰਵਰੇਣ ਤੀਰ੍ਥੇ ਮਘਾਸੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾऽਥ ਕृਤਂ ਪਿਤॄਣਾਮ੍ ।। ੭.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।

ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾ- ਦਦਦ੍ਵਿਯਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਮੂਰ੍ਤਯਸ੍ਤਾਨ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸ ਪੁਂਸਃ ਸਿਤਪੀਤਕृष੍ਣਾ- ਨੁਵਾਚ ਰਾਜਾ ਕਿਮਿਦਂ ਭਵਦ੍ਭਿਃ । ਉਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ਂਸਤ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮੇ ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਮ੍ ।। ੭.

ਉਸ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੇ ਭਦਰੋ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਿਗਿਆਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।'

ਸਿਤ ਉਵਾਚ । ਅਹਂ ਸਿਤਸ੍ਤੇ ਜਨਕੋऽਸ੍ਮਿ ਤਾਤ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਵृਤ੍ਤੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ । ਅਯਂ ਚ ਮੇ ਜਨਕੋ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣੋ ਨृਸ਼ਂਸਕृਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪਾਪਕਾਰੀ ।। ੭.

ਚਿੱਟੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਚਿੱਟਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ। ਨਾਮ, ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਦਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ।'

ਅਧੀਸ਼੍ਵਰੋ ਨਾਮ ਪਰਃ ਪਿਤਾऽਸ੍ਯ ਕृष੍ਣੋ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚਾਪਿ ਕृष੍ਣਃ । ਏਤੇਨ ਕृष੍ਣੇਨ ਹਤਾਃ ਪੁਰਾ ਵੈ ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਨੇਕੇ ऋषਯਃ ਪੁਰਾਣਾਃ ।। ੭.

'ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜੋ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਇਹਦਾ ਪਿਓ, ਜੋ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲੇ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।'

ਏਤੌ ਮृਤੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਪੁਤ੍ਰ ਰੌਦ੍ਰ- ਮਵੀਚਿਸਂਜ੍ਞਂ ਨਰਕਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੌ । ਅਧੀਸ਼੍ਵਰੋ ਮੇ ਜਨਕਃ ਪਰੋऽਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਃ ਪਿਤਾ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਮ੍ । ਅਹਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਨਿਜੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ਼ਕ੍ਰਾਸਨਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤਤਃ ।। ੭.

'ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਦੋਂ ਮਰੇ, ਤਾਂ ਰੌਦ੍ਰ ਤੇ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਮੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਿਉ, ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।'

ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਨਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾ ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਬਲਾਦਿਮੌ ਚ । ਮੇਲਾਪਿਤੌ ਤੀਰ੍ਥਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨ - ਪ੍ਰਭਾਵਤੋ ਮੇ ਨਰਕਾਸ਼੍ਰਿਤਾਵਪਿ ।। ੭.

ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ—ਬਲ ਅਤੇ ਦੂਜਾ—ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।

ਪਿਤॄਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ । ਪ੍ਰੀਣਯਾਮੀਤਿ ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਮਰਿਂਦਮ ।। ੭.

ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਦਿੱਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ, ਦਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਤੇਨਾਸ੍ਮਦ੍ਯੁਗਪਦ੍ਯੋਗੋ ਜਾਤੋ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਮ । ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਮਿਲਾਪ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਹੋ ਗਈ; ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਅਤ੍ਰ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਏਤੌ ਤਵ ਪਿਤਾਮਹੌ । ਦੁਰ੍ਗਤਾਵਪਿ ਸਂਸਿਦ੍ਧੌ ਪਾਪਕृਦ੍ਵਿਕृਤਿਂ ਗਤੌ ।। ੭.

ਇਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਦੋ ਦਾਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਗਏ ਹਨ।

ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵ ਏषੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਸ੍ਯਾਪਿ ਤਤ੍ਸੁਤਃ । ਪੁਤਃ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਦ੍ਧਰਣਂ ਪੁਨਃ ।। ੭.

ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਐਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਉੱਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰ ਅਹਮੇਤੌ ਵਿਗृਹ੍ਯ ਵੈ । ਆਗਤੋऽਸ੍ਮਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਵੈ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਦ੍ ਰੈਭ੍ਯ ਭਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਯੋ ਮਯੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੭.

ਇਸ ਕਾਰਨ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਰੈਭਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਨਿਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਸਕृਦ੍ ਗਯਾਭਿਗਮਨਂ ਸਕृਤ੍ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਪਨਮ੍ । ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਗਯਾ ਜਾਣਾ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਿਮਨੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਰੈਭ੍ਯ ਤਵ ਪੁਣ੍ਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਯੇਨ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਗਦਾਪਾਣਿਰ੍ਦृष੍ਟੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੭.

ਹੇ ਰੈਭਿਆ, ਤੇਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖ ਲਿਆ।

ਤਤੋ ਗਦਾਧਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਤੋऽਤਿਵਿਖ੍ਯਾਤਤਮਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ ।। ੭.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗਦਾਧਰ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਇਸੇ ਲਈ, ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਯੋਗੀ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ । ਰੈਭ੍ਯੋऽਪਿ ਚ ਗਦਾਪਾਣੇਰ੍ਹਰੇਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਥਾਕਰੋਤ੍ ।। ੭.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਂਯੋਗੀ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਰੈਭਿਆ ਨੇ ਫਿਰ ਹਰੀ, ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਬਣਾਈ।

ਰੈਭ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਗਦਾਧਰਂ ਵਿਬੁਧਜਨੈਰਭਿष੍ਟੁਤਂ ਧृਤਕ੍ਸ਼ਮਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਜਨਾਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਿਵਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਮਰ੍ਦਨਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਂ ਹਤਸਕਲਾਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਮृਤੌ ।। ੭.

ਰੈਭਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਗਦਾਧਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਭੁੱਖੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੁਰਾਣਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਂ ਪੁਰੁष੍ਟृਤਂ ਪੁਰਾਤਨਂ ਵਿਮਲਮਲਂ ਨृਣਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਂ ਧृਤਧਰਣਿਂ ਬਲੇਰ੍ਹਂ ਗਦਾਧਰਂ ਰਹਸਿ ਨਮਾਮਿ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ।। ੭.

ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਆਦਿ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਲੀ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸੁਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਵਿਭਵੈਰੁਪਾਵृਤਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾਵृਤਂ ਵਿਗਤਮਲਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼੍ਵਰੈਰਪਗਤਕਿਲ੍ਬਿषੈਃ ਸ੍ਤੁਤਂ ਗਦਾਧਰਂ ਪ੍ਰਣਮਤਿ ਯਃ ਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍ ।। ੭.

ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਜੋ ਗਦਾਧਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਸੁਰਾਸੁਰੈਰਰ੍ਚ੍ਚਿਤਪਾਦਪਙ੍ਕਜਂ ਕੇਯੂਰਹਾਰਾਙ੍ਗਦਮੌਲਿਧਾਰਿਣਮ੍ । ਅਬ੍ਧੌ ਸ਼ਯਾਨਂ ਚ ਰਥਾਙ੍ਗਪਾਣਿਨਂ ਗਦਾਧਰਂ ਪ੍ਰਣਮਤਿ ਯਃ ਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍ ।। ੭.

ਜਿਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੇਯੂਰ, ਹਾਰ, ਅੰਗਦ ਤੇ ਮੌਲੀ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਫੜਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਗਦਾਧਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਸਿਤਂ ਕृਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇऽਰੁਣਂ ਵਿਭੁਂ ਤਥਾ ਤृਤੀਯੇ ਪੀਤਵਰ੍ਣਮਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਕਲੌ ਘਨਾਲਿਪ੍ਰਤਿਮਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਗਦਾਧਰਂ ਪ੍ਰਣਮਤਿ ਯਃ ਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍ ।। ੭.

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਲਾਲ, ਤੀਜੇ (ਦਵਾਪਰ) ਵਿੱਚ ਪੀਲਾ, ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਮਹਾਂਈਸ਼ਵਰ—ਜੋ ਗਦਾਧਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਬੀਜੋਦ੍ਭਵੋ ਯਃ ਸृਜਤੇ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖ- ਸ੍ਤਥੈਵ ਨਾਰਾਯਣਰੂਪਤੋ ਜਗਤ੍ । ਪ੍ਰਪਾਲਯੇਦ੍ ਰੁਦ੍ਰਵਪੁਸ੍ਤਥਾਨ੍ਤਕृਦ੍ ਗਦਾਧਰੋ ਜਯਤੁ षਡਰ੍ਦ੍ਧਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ।। ੭.

ਜਿਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਛੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਗਦਾਧਰ ਜਿੱਤਦਾ ਰਹੇ।

ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ਼੍ਚੈਵ ਤਮੋ ਗੁਣਾਸ੍ਤ੍ਰਯ- ਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇषੁ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ ਕਿਲ । ਸ ਚੈਕ ਏਵ ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਗਦਾਧਰੋ ਦਧਾਤੁ ਧੈਰ੍ਯਂ ਮਮ ਧਰ੍ਮਮੋਕ੍ਸ਼ਯੋਃ ।। ੭.

ਸਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਕੇਵਲ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਗਦਾਧਰ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਢੀਰਜ ਦੇਵੇ।

ਸਂਸਾਰਤੋਯਾਰ੍ਣਵਦੁਃਖਤਨ੍ਤੁਭਿ- ਰ੍ਵਿਯੋਗਨਕ੍ਰਕ੍ਰਮਣੈਃ ਸੁਭੀषਣੈਃ । ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਮੁਚ੍ਚੈਃ ਸੁਤਰਾਂ ਮਹਾਪ੍ਲਵੇ ਗਦਾਧਰੋ ਮਾਮੁ ਦਧਾਤੁ ਪੋਤਵਤ੍ ।। ੭.

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ, ਜਦ ਮੈਂ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਗਦਾਧਰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਉੱਠਾ ਲਵੇ।

ਸ੍ਵਯਂ ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਮਿਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਮਿਦਂ ਸਸਰ੍ਜ੍ਜ ਹ । ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜਲੋਤ੍ਥਾਸਨਮਾਰ੍ਯਤੇਜਸਂ ਸਸਰ੍ਜ੍ਜ ਯਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਤੋऽਸ੍ਮਿ ਭੂਧਰਮ੍ ।। ੭.

ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਨਾਮਾਨਿ ਜਗਤ੍ਸੁ ਕੇਵਲਂ ਸੁਰਾਦਿਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਤੋ ਵृषਾਕਪਿਃ । ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਿਭੁ- ਰ੍ਗਦਾਧਰੋ ਮੇ ਵਿਦਧਾਤੁ ਸਦ੍ਗਤਿਮ੍ ।। ੭.

ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਤਸਯ ਆਦਿ ਨਾਂ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਬਲਦ-ਬਾਂਦਰ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਦਿਵੇ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਰੈਭ੍ਯੇਣ ਧੀਮਤਾ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਸਹਸਾ ਪੀਤਵਾਸਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ।। ੭.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੇਂ ਤੇ, ਰੈਭਿਆ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਨਾਰਦਨ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਾਣਿਰ੍ਗਰੁਡਸ੍ਥੋ ਵਿਯਦ੍ਗਤਃ । ਉਵਾਚ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਧੀਰਵਾਕ੍ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੭.

ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ, ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ, ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਬੋਲ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।