ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੀਮੁਵਾਚ ਚ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਦੇਵਿ ਦੇਵੈਰਹਂ ਪ੍ਰੀਤੈਃ ਪ੍ਰੇषਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ।। ੯੪.

ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਮਾਲਕ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।

ਵਿਜਿਤਾ ਦੇਵਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ ਮਹਿषਾਖ੍ਯੇਨ ਨਿਰ੍ਜਰਾਃ । ਤ੍ਵਾਂ ਗृਹੀਤੁਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਂ ਸ ਕृਤਵਾਨ੍ ਦੇਵਿ ਦੈਤ੍ਯਰਾਟ੍ ।। ੯੪.

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਹਿਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੈਤ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਦੇਵੈਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਬੋਧਯਾਮਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਸ੍ਥਿਰੀਭੂਤਾ ਮਹਾਦੇਵਿ ਤਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤਯ ।। ੯੪.

ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੈਤ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ।

ਉਕ੍ਤ੍ਵੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਃ ਸਦ੍ਯੋ ਨਾਰਦਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਯਯੌ । ਦੇਵੀ ਚ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਨ੍ਨਹ੍ਯਨ੍ਤਾਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੯੪.

ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

ਤਤਃ ਕਨ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਦੇਵਿਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ । ਬਭੂਵੁਰ੍ਘੋਰਰੂਪਿਣ੍ਯਃ ਖਙ੍ਗਚਰ੍ਮਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ । ਸਂਗ੍ਰਾਮਹੇਤੋਃ ਸਂਤਸ੍ਥੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਵਿਧ੍ਵਂਸਨਾਯ ਤਾਃ ।। ੯੪.

ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਢਾਲਾਂ ਤੇ ਧਨੁੱਖ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ।

ਤਾਵਦ੍ ਦੈਤ੍ਯਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਚਮੂਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ । ਆਯਯੌ ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸਂਨਦ੍ਧਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਲਂ ਮਹਤ੍ ।। ੯੪.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸੈਣਿਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

ਤਤਸ੍ਤਾ ਯੁਯੁਧੁਃ ਕਨ੍ਯਾ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ ਦਰ੍ਪਿਤਾਃ । ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤਦ੍ ਬਲਂ ਤਾਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗਂ ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍ ।। ੯੪.

ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਪਈਆਂ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ।

ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਤਤ੍ਰ ਕੇषਾਂਚਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਪਤਿਤਾਨਿ ਚ । ਅਪਰੇषਾਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯੋਰਃ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਃ ਪਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ।। ੯੪.

ਉਥੇ, ਕੁਝ ਦੇ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਿਨੇ ਚੀਰ ਕੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ।

ਅਨ੍ਯੇ ਕਬਨ੍ਧਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਨਨृਤੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਨਾਯਕਾਃ । ਏਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਃ ਪਾਪਚੇਤਸਃ । ਅਪਰੇ ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਮਹਿषਾਸੁਰਃ ।। ੯੪.

ਹੋਰ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਉਹ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੇ ਕੋਲ ਭੱਜ ਗਏ।

ਤਤੋ ਹਾਹਾਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾ ਦੈਤ੍ਯਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਏਵਂ ਤਦਾਕੁਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਿषੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸੇਨਾਪਤੇ ਕਿਮੇਤਦ੍ਧਿ ਬਲਂ ਭਗ੍ਨਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ ।। ੯੪.

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਹੜਬੜੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ, ਮਹੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸੈਨਾਪਤੀ, ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ? ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੈ।'

ਤਤੋ ਯਜ੍ਞਹਨੁਰ੍ਨਾਮਾ ਦੈਤ੍ਯੋ ਹਸ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਵਾਨ੍ । ਉਵਾਚ ਭਗ੍ਨਮੇਤਦ੍ਧਿ ਕੁਮਾਰੀਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੯੪.

ਫਿਰ ਹਸਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਯਜ੍ਨਹਨੁਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੁੜੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਹਾਰ ਹੋਈ ਹੈ।'

ਤਤੋ ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਮਹਿषਸ੍ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਭਲੋਚਨਾਃ । ਗਦਾਮਾਦਾਯ ਤਰਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਵੇਗਵਾਨ੍ ।। ੯੪.

ਫਿਰ ਮਹੀਸ਼ ਨੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਮਾਰੀ। ਇਕ ਕੁੜੀ ਨੇ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧੀ।

ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪੂਜਿਤਾ । ਤਤ੍ਰੈਵ ਸੋऽਸੁਰਃ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ । ਸਾ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਧਸ੍ਤਾ ਬਭੂਵ ਹ ।। ੯੪.

ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਖੜੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਉਹ ਦੈਤ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਵੀਹ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ।

ਧਨੁਃ ਖਙ੍ਗਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ਰਾਨ੍ ਸ਼ੂਲਂ ਗਦਾਂ ਤਥਾ । ਪਰਸ਼ੁਂ ਡਮਰੁਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਘਣ੍ਟਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍ । ਸ਼ਤਘ੍ਨੀਂ ਮੁਦ੍ਗਰਂ ਘੋਰਂ ਭੁਸ਼ੁਣ੍ਡੀਂ ਕੁਨ੍ਤਮੇਵ ਚ ।। ੯੪.

ਉਸ ਨੇ ਧਨੁ, ਤਲਵਾਰ, ਭਾਲਾ, ਤੀਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਗਦਾ, ਕੁਹਾੜੀ, ਡਮਰੂ, ਵੱਡੀ ਘੰਟੀ, ਸੌ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ, ਡਰਾਉਣਾ ਮੁਗਦਰ, ਭੁਸ਼ੁੰਡ ਅਤੇ ਭਾਲਾ ਫੜ ਲਿਆ।

ਮੁਸਲਂ ਚ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰਂ ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਦਣ੍ਡਂ ਪਾਸ਼ਂ ਧ੍ਵਜਂ ਚੈਵ ਪਦ੍ਮਂ ਚੇਤਿ ਚ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ।। ੯੪.

ਉਸ ਨੇ ਮੁਸਲ, ਚੱਕਰ, ਗੋਲੀ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ, ਲਾਠੀ, ਫੰਦਾ, ਝੰਡਾ ਤੇ ਕਮਲ ਵੀ ਫੜ ਲਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਕੋਲ ਵੀਹ ਹਥਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਂਸ਼ਭੁਜਾ ਦੇਵੀ ਸਿਂਹਮਾਸ੍ਥਾਯ ਦਂਸ਼ਿਤਾ । ਸਸ੍ਮਾਰ ਰੁਦ੍ਰਂ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਸਂਹਾਰਕਾਰਣਮ੍ ।। ੯੪.

ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

ਤਤੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਆਯਯੌ । ਤਯਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਜਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੯੪.

ਫਿਰ ਵੱਛ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਆਪ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗੀ।'

ਤ੍ਵਯਿ ਸਨ੍ਨਿਧਿਮਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਦੇਵਦੇਵ ਸਨਾਤਨ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਸੁਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਜਿਗਾਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ ।। ੯੪.

ਹੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਰੂਪਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਮੁਕ੍ਤਵਾ ਤਮੇਕਂ ਮਹਿषਂ ਸ਼ੇषਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤਮਭ੍ਯਯਾਤ੍ । ਯਾਵਦ੍ ਦੇਵੀ ਤਤਃ ਸਾऽਪਿ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੋऽਪਿ ਦੁਦ੍ਰੁਵੇ ।। ੯੪.

ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਮਹੀਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਭੱਜ ਪਿਆ।

ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਯੁਧ੍ਯਤਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚੈਵ ਪਲਾਯਤਿ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪੁਨਰ੍ਮृਧਂ ਚਕ੍ਰੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪੁਨਰੁਪਾਰਮਤ੍ ।। ੯੪.

ਕਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਲੜਦਾ, ਕਦੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ। ਕਦੇ ਮੁੜ ਜੰਗ ਕਰਦਾ, ਕਦੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ।

ਏਵਂ ਵਰ੍षਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ ਤਸ੍ਯ ਤਯਾ ਸਹ । ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਵਿਗਤਾਨਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ਯੁਧ੍ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨੇ । ਬਭ੍ਰਾਮ ਸਕਲਂ ਤ੍ਵਾਜੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਭੀਤਮਾਨਸਮ੍ ।। ੯੪.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇ ਮਹਾਗਿਰੌ । ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ਼ੂਲੇਨ ਨਿਹਤੋ ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ ।। ੯੪.

ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਉਹ ਚੋਟੀ ਦਾ ਦੈਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਖਙ੍ਗੇਨ ਤਤ੍ਰ ਚਾਨ੍ਤਃਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਵਿਗਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਨਿਪਾਤਨਾਤ੍ ।। ੯੪.

ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਜੀਵ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ, ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਿषਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁष੍ਟੇਨ ਚੇਤਸਾ ।। ੯੪.

ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ, ਮਹੀਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਨਮੋ ਦੇਵਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਜਯਸ੍ਥੇ ਸ੍ਥਿਤਿਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੇ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਿ ।। ੯੪.

ਦੇਵਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: 'ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਲਗਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ। ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ, ਸਥਿਰਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਿਗਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ।'

ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦ੍ਯੇ ਜਯੇ ਯਾਜ੍ਯੇ ਮਹਿषਾਸੁਰਮਰ੍ਦਿਨਿ । ਸਰ੍ਵਗੇ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇਸ਼ਿ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਿਣਿ ਵੈष੍ਣਵਿ ।। ੯੪.

'ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ, ਜਿੱਤ ਤੇ ਯਜਾਨ ਵਿਚ, ਹੇ ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੀ। ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਵੈਸ਼ਨਵੀ।'

ਵੀਤਸ਼ੋਕੇ ਧ੍ਰੁਵੇ ਦੇਵਿ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਸ਼ੁਭੇਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਵ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਚ ਚਣ੍ਡਰੂਪੇ ਵਿਭਾਵਰਿ ।। ੯੪.

'ਗਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਟੱਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ। ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਚੰਡਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਚਮਕਦਾਰ।'

ऋਦ੍ਧਿਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦੇ ਦੇਵਿ ਵਿਦ੍ਯੇऽਵਿਦ੍ਯੇऽਮृਤੇ ਸ਼ਿਵੇ । ਸ਼ਾਂਕਰੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤੇ ।। ੯੪.

ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੂੰ ਰੱਬੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਹੈਂ। ਹੇ ਸ਼ਾਂਕਰੀ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਘਣ੍ਟਾਹਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਮਹਾਮਹਿषਮਰ੍ਦਿਨਿ । ਉਗ੍ਰਰੂਪੇ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮਹਾਮਾਯੇऽਮृਤਸ੍ਤ੍ਰਵੇ ।। ੯੪.

ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਘੰਟੀ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹੈ, ਤੂੰ ਮਹਾਂ ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਅਜੀਬ ਹਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈਂ।